İlk Derece Mahkemesi 2026/690 E. 2026/177 K.

T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/690 Esas KARAR NO : 2026/177

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 01.09.2025 KARAR TARİHİ : 08.10.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 13.06.2024 tarihinde müvekkili ...'a ait ... plakalı motosiklete çarparak kaçtığını, kazanın davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali neticesinde meydana geldiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosu nezdindeki dosyada alınan bilirkişi raporu ile davalı sürücünün tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davalı hakkında açılan ceza davasında mahkumiyet kararı verildiğini, davalı aracın sigorta şirketi olan ...'nin sadece maddi hasarı karşıladığını, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, aracın daha önce kazaya karışmamış olması sebebiyle piyasa değerinde düşüş yaşandığını, değer kaybının serbest piyasa koşullarına göre hesaplanması gerektiğini, aracın tamir süresince kullanılamamasından kaynaklı mahrumiyet bedelinin ödenmesi gerektiğini, araç sahibi olan davalı ...'nin kusursuz sorumluluk ilkesi gereği sürücü ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, değer kaybından sigorta şirketinin de poliçe limiti dahilinde sorumlu tutulması gerektiğini, davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç üzerine ihtiyati haciz konulmasını, HMK 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla değer kaybı için 500,00-TL ve araç mahrumiyet kaybı için 500,00-TL olmak üzere toplam 1.000,00-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava Değeri Artırım Dilekçesi: Davacı vekili 27.07.2026 tarihli dilekçesi ile HMK.nun M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek dava dilekçesinde 500,00-TL olarak talep edilen değer kaybı tazminatının 15.500,00-TL artırılarak 16.000,00-TL'ye, 500,00-TL olarak talep edilen araç mahrumiyet tazminatının 4.000,00-TL artırılarak 4.500,00-TL'ye yükselttiklerini, değer kaybı tazminatı olan 16.000,00-TL'nin davalı ... yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ve ... yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, araç mahrumiyet tazminatı olan 4.500,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını somutlaştırmadığını ve ispat yükünü yerine getirmediğini, dava konusu kamera kayıtlarının tarafına tebliğ edilmediğini, davanın belirsiz alacak davası şartlarını taşımadığını, aracın değer kaybı ve ikame araç bedelinin tespiti mümkün olduğundan hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava açılmadan önce sigorta şirketine usulüne uygun yazılı başvuru yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, değer kaybı hesaplamasının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1'deki esaslara göre yapılması gerektiğini, aracın geçmiş hasar kayıtları ve yaşı dikkate alındığında değer kaybı oluşmayabileceğini, kazanç kaybı talebinin teminat dışı olduğunu, haksız fiil tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu ve sigortacının temerrüde düşmediğini, tüm bu nedenlerle; davanın esastan ve usulden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait aracın sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğuna dair değerlendirmenin hatalı olduğunu, sürücünün ceza yargılamasındaki savunmasında kırmızı ışıkta geçmediğini ve motosiklet sürücüsünün olay yerinden ayrıldığını beyan ettiğini, bu nedenle kusur oranlarının yeniden tespit edilmesi gerektiğini, TBK 74/2 maddesi gereği ceza hakiminin kusur değerlendirmesinin hukuk hakimini bağlamayacağını, davacı sürücüsünün kusuru varsa TBK 52 maddesinin uygulanması gerektiğini, araçta gerçek bir değer kaybı oluşmadığını, aracın yetkili serviste orijinal parçalarla tamir edilerek maddi zararın giderildiğini, dosyadaki fotoğraflarda ciddi bir hasar bulunmadığını, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 26.10.2015 tarih ve 2015/2939 esas - 2015/11176 sayılı kararı uyarınca değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini, aracın kaza öncesi hasar durumunun TRAMER kayıtları dışında uzman bilirkişi marifetiyle fiziki inceleme yapılarak araştırılmasının zorunlu olduğunu, aracın daha önce hasarlı olduğunun tespiti halinde değer kaybı oluşmayacağını, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin mesnetsiz olduğunu, TBK 50/1 maddesi uyarınca davacının zararını ispatlayamadığını, aracın ticari olmadığını ve ikame araç kiralandığına dair delil sunulmadığını, tamir süresinin değil makul onarım süresinin esas alınması gerektiğini, tüm bu nedenlerle; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalılar ...'a, ...'e, ...'a ve ...'a usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalılar ... ve ... davaya cevap vermemiştir. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava; davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMM kapsamında sigortalanan, davalı gerçek kişilerin maliki ve sürücüsü olduğu araç arasında meydana gelen kaza sebebiyle davacıya ait araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının ZMM sigortacısından, araç malikinden ve sürücüsünden, araç mahrumiyet bedelinin ise davalı araç malikinden ve sürücüsünden tahsili talebine ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesi: "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklindedir. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-I. maddesi: "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. Sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi tanzim eden şirket konumundadır. Sigorta şirketinin sigortalı aracın üçüncü kişilere vereceği zararlardan dolayı poliçe kapsamında ve limitiyle sorumlu olacaktır. Trafik Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine göre sigortanın kapsamı belirlenmiş olup, buna göre sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu temin etmek zorundadır. İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir. Bu sebeple araç maliki işleten sıfatıyla zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Davacı taraf, talebini zarara sebep olan araç sürücüsüne, araç malikine ya da her ikisine karşı ileri sürebilir. KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. 13.06.2024 günü, saat 14:00 sularında, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet 2006 Köprüsü istikametinden dönerek ... üzerinde, Halk bankası yakınında bulunan ışıklı kavşağa geldiği sırada kendi yönüne yeşil ışık yandığını, bu esnada kırmızı ışık ihlali yaptığı iddia edilen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın motosiklete çarptığı motosikletin devrildiği, sürücü ...’ın sol el baş parmağında kırık meydana geldiği, ayrıca bacak bölgelerinde sıyrık ve çizik şeklinde yaralanmalar oluştuğu anlaşılmıştır. ... plakalı araç davacıya, ... plakalı araç davalı ...'ne ait olup ... plakalı aracın sürücüsü davalı ...'dır. Davalı ...n'e ait ... plakalı araç, ... poliçe numaralı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 12.11.2023 tarihi ile 12.11.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmıştır. Kaza tarihi itibariyle poliçede araç başına maddi 200.000,00 TL, kaza başına maddi toplam 400.000,00 TL teminat bulunmaktadır. Dava konusu kazadaki kusur durumunun ve davacıya ait araçtaki değer kaybı, aracın makul onarım süresi ve araç mahrumiyet bedelinin tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, hazırlanan raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sürücünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçta 16.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 4.500,00 TL olduğu belirtilmiştir. Dava konusu olayla ilgili ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../.... esas, .../.... karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada ...'ın (davalı) dava konusu kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu gerekçesiyle hakkında mahkumiyet kararı verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır. Ceza dosyasında alınan bilirkişi raporu ile mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyumludur. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına ve kazanın oluş şekline uygun olması sebebiyle rapora itibar edilmiş ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu, davalı sürücüsünün yüzde yüz oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araçta 16.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, araç mahrumiyet bedelinin 4.500,00 TL olduğu anlaşılmıştır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde; “...Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içerisinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." düzenlemesi yer almaktadır. Davacı tarafından davalı sigorta şirketine 20.02.2025 tarihinde başvuru yapıldığı, sekiz iş günü sonu olan 05.03.2025 tarihinde temerrütün gerçekleştiği anlaşıldığından davalı sigorta şirketi yönünden 05.03.2025 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına karar verilmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi gereğince, haksız fiilden kaynaklı alacaklarda davalının haksız fiil tarihinde temerrüte düşmesi sebebiyle davalılar araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil (kaza) tarihinden itibaren faiz uygulanması gerekmektedir. Bu sebeple davalı araç maliki ve sürücüsü yönünden kaza tarihi olan 13.06.2024 tarihinden itibaren faiz uygulanmıştır. Davalı ...'ın 15.07.2026 tarihinde vefat ettiği, davalıya ait mirasçılık belgesinin alınması ve mirasçılarının davaya dahil edilmesi için davacı vekiline süre ve yetki verildiği, davacı vekilince ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .../.... esas, .../.... karar sayılı mirasçılık belgesinin dosyaya sunulduğu, davalı ...'ın mirası dört pay kabul edildiğinde her biri bir pay olmak üzere ... ve ...'in mirasçı olduğu, mirasçılara tebligatın yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı anlaşılmıştır. Açıklanan sebeplerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulüne; A)16.000,00 TL değer kaybı bedelinin; davalı ... yönünden 05.03.2025 tarihinden itibaren, davalı ... ve dahili davalılar ... ve ... yönünden 13.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ve dahili davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, B)4.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 13.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 1.400,36-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin harçtan ve 427,60-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 357,36-TL'nin davanın kabul oranına göre; 278,92-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 78,44-TL'sinin davalı ... ve dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan toplam 1.043,00-TL peşin ve tamamlama harcın davanın kabul oranına göre; 814,05-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 228,95-TL'sinin davalı ... ve dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 191,50-TL vekalet harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.113,90-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 10.920,80-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre; 8.523,55-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.397,25-TL'sinin davalı ... ve dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ... ve ... tarafından yapılan yargılama giderinin davalılar ... ve ... üzerinde bırakılmasına, 6-Dahili davalılar ... ve ... tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 20.500,00-TL vekalet ücretinin davanın kabul oranına göre; 16.000,00-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, 4.500,00-TL'sinin davalı ... ve dahili davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranına göre; 3.668,29-TL'sinin davalılar ... ve ...'nden müştereken ve müteselsilen, 1.031,71-TL'sinin davalı ...'nden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı Özel Kartal Ambulans .. Ltd. Şti. vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08.10.2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır