İlk Derece Mahkemesi 2026/322 E. 2026/562 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/322 Esas KARAR NO : 2026/562

DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 18/06/2025 KARAR TARİHİ : 08/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, davalı ... Şti'ne ... Şubesi'ne ait; 30.07.2024 keşide tarihli, 750.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çeki verdiğini, işbu çekin davalıya teslim edildiğini ve karşılığında hizmet alınmadığını, yasal olmayan işlemler sonucunda çekin verildiğini, davalının ise çeki diğer davalılara ciro ettiğini, müvekkilinin davalıdan çekin iadesini talep etmiş ise de çekin iade edilmediğini ve akabinde ... 13. İcra Dairesi'nin ... numaralı dosya ile takibe konduğunu, davalıların sebepsiz zenginleşmeye çalıştığını, müvekkilinin çekten dolayı borçlu olmadığını, böyle bir durumda faktoring de yapılamayacağından ötürü davalı ... Şirketi'nin kötüniyetli olduğunu, taraflarınca ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... Soruşturma sayılı dosyasının açıldığını beyan ve iddia ederek; davanın kabulü ile müvekkilinin dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara bırakılmasını talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının faktoring işleminin tarafı olmadığından dolayı şahsi bedelsizlik iddiasın müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, davacının müvekkilinin bile bile kendisinin zararına hareket ettiğini ispatlamadıkça şahsi defiilerini faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini, davacının bu hususta delil sunmadığını, müvekkilinin dava konusu çeki 17/04/2023 tarihli sözleşme uyarınca 24/04/2024 tarihinde davalılardan... Şirketi'nden temlik aldığını, temlikten sonra müvekkilinin alınan çeki fatura ile tesvik ettiğini, müvekkilinin çeki temlik alırken davacıdan teyit aldığını, davacının çekin lehtarı olan Asistech Şirketi'nden yangın alarmları aldığını ve işbu çeki bu kapsamda verdiğini beyan ettiğini, bu nedenle davacının kötüniyetli olduğunu iddia ederek; davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir. Davalı ... Şti. İle ...Tic Ltd. Şti'ne usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalılar davaya cevap vermeyerek HMK'nın 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır. DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06/04/2026 tarihli ... esas ve...karar sayılı gönderme ilamı ile dava dosyası mahkememize tevzi edilmiştir. Dava, bedelsizliğe dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Dava konusu olayla ilgili ... CBS Terör ve örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından soruşturma başlatıldığı, Mahkememizce soruşturma dosyasından bir suret istenmiş ise de dosyada kısıtlama kararı olması nedeniyle mahkememize bilgi verilmemiştir. Davacı yanca 17/05/2023 tarihli Faktorıng Sözleşmesi sureti, çek sureti ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyası ile ilgili vergi dairelerinden BA/BS formları celbedilmiştir. ... 13. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı ...AŞ tarafından davacı borçludan ve diğer davalılardan 740.730,00TL asıl alacak, 74.565,13 TL 71 günlük faiz ve 75.000,00 TL tazminat, 2.222,19 TL komisyon olmak üzere toplam 892.517,32 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu görülmüştür. Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir Bilirkişi 13/02/2026 Tarihli Raporunda Özetle; "Dava konusu çekin davacı tarafından davalı ... Şirketi adına keşide edildiği, tarafların arasında faturalı alış/satış kaydının bulunmadığı, çek hareketinin bir mal teslimine dayanmadığı (Tarafların arasında Ticari İlişki Olmadığı), dava konusu çekin davalı ... Şirketi tarafından diğer davalı ... Şirketi ’ne ciro edildiği (Tarafların arasında Ticari İlişki Olduğu), davalı faktoring şirketi ile alacağı temlik aldığı temlik aldığı ... Şirketi arasında 17.05.2023 tarihinde faktöring sözleşmesi imzalandığı, temlik edilen dava konusu çek karşılığında 24.04.2024 tarihinde davalı ... A.Ş. tarafından ödeme talimatı düzenlenerek ... Şirketi hesabına 574.873,12-TL gönderildiği, davalı ...A.Ş. ile davalı... Şirketi arasında gerçekleştirilen faktoring işlemine yönelik 6361 sayılı Kanunun 9/2. ve Yönetmeliğin 5/1.maddesi uyarınca; davalı ... A.Ş. tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmasına yönelik detaylı bilgi ve belge ile birlikte, mali durumunun değerlendirildiği hususunun ispata muhtaç olduğu, davalı ... A.Ş. tarafından çekin keşidecisine başvurarak borcun teyit edildiği, fatura bilgilerinin ...Sistemine kaydedilmesi suretiyle faturanın mükerrer olduğunun kontrolünün yapıldığı" görüş ve kanaatine varılmıştır. Davacı taraf 03/04/2026 tarihli dilekçesi ile her ne kadar ticari ilişkiden kaynaklı olarak menfi tespit davası açmış iseler de, müvekkilinin davalılarla ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili davacının içinde bulunduğu ekonomik krizden dolayı davalı lehdardan borç para almak amacıyla kendisine çek verdiğini, fakat lehtarın kendilerine borç para vermediği gibi, çeki üçüncü şirketlere ciroladığını, çekin haksız suretle ele geçirildiğini beyan ederek davalarını tamamen düzeltilmiş şekliyle ıslah ettiklerini beyan etmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" ile, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanununun 9/3. Maddesine göre,"Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklinde hükümler bulunduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/3. maddesi, faktoring işleminin, müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu olmak üzere üç tarafının dışında kalan kambiyo borçluları bakımından uygulanabilecek bir hüküm olduğu, başka bir anlatımla, faktoring işleminin dışında bir kambiyo borçlusu varsa (keşideci, lehdar veya ciranta) onlar hakkında 6361 sayılı Yasa'nın 9/3. maddesi hükmünün uygulanacağı, dava konusu olayda uyuşmazlık faktoring ilişkisinin tarafları dışında olduğundan 6361 sayılı Yasa'nın 9/3. Maddesinin uygulanması gerektiği, faktoring şirketinin sorumlu olabilmesi için, taraflar arasındaki ilişkiyi biliyor ve kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması gerektiği, bile bile borçlu zararına hareketin varlığının senetle ispatının aranmadığı, borçlunun, hamil olan davalılara karşı kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini, kambiyo senedinin bedelsiz olduğunu bilebilecek durumda olduğunu tanık dâhil her türlü delille ispat edebileceği, bununla birlikte, ispat yükünün senet borçlusunun üzerinde olup, borçlu tarafından hem def’îlerin varlığı, hem de bunların senedi iktisap ederken hamil tarafından bilindiğinin ispatlanmasının gerektiği, bu itibarla somut olay incelendiğinde, davacı şirket ile davalılardan faktoring şirketi arasında herhangi bir faktoring ilişkisinin mevcut olmadığı, faktoring ilişkisinin davalılardan ....Ltd. Şti. İle davalı ... A.Ş. arasında mevcut olduğu, davalı faktoring şirketinin, davacının zararına kötü niyetli olarak çeki iktisap ettiğine dair dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı, keza faktoring şirketinin çeki iktisap ederken istihbarat çalışması yapmış olduğu görülmüştür. Çekin, kıymetli evraklardan sayılan poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedi olduğu, yasanın öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen havale işlemi olduğu, yani çekin bir ödeme aracı olduğu, muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamile nakden ödeneceği, 6102 sayılı TTK'nın 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremeyeceği, ancak hamilin, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşidecinin hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabileceğinin anlaşılması karşısında davacı vekilinin ıslah başlıklı dilekçesinde müvekkilinin davalılarla ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili davacının içinde bulunduğu ekonomik krizden dolayı davalı lehdardan borç para almak amacıyla kendisine çek verdiğini, fakat lehtarın kendilerine borç para vermediği gibi, çeki üçüncü şirketlere ciroladığını, çekin haksız suretle ele geçirildiği beyanı karşısında dosya kapsamında beyanını destekleyecek herhangi bir delil bulunmadığı ile çekin yukarıda belirtilen yasa maddelerinde açıklandığı üzere çekin ödeme amacıyla davalılara devir ve ciro edildiği, davacı keşideci şirketin kendi imzasına itiraz etmediği bu itibarla şahsi def'i niteliğinde olan bedelsizlik iddiasını yetkili hamil olan davalılardan faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceği ile diğer davalılar açısından ise iddiasının ispatı noktasında dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığı çeki ödeme amacıyla lehtara ciroladığı, dava nedeniyle davalı faktoring şirketi hakkında takibin durdurulmasına yönelik herhangi bir karar verilmediği, davacının işbu davayı açmakta kötü niyetli olmadığı anlaşılmakla davalı faktoring şirketinin kötüniyet tazminatı istemi şartlarının da oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE, 2-Davalı ... A.Ş.'nin kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE, 3-Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcının peşin olarak yatan ‭12.649,82‬-TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan ‭11.917,82 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 6-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA, 7-Davalı...A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 117.109,50-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE, 8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair; davacı vekilinin ve davalı Ulusal vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/07/2026

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır

***Bu evrak, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır