İlk Derece Mahkemesi 2025/960 E. 2026/571 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/960 Esas KARAR NO : 2026/571

DAVA : Çek İstirdatı DAVA TARİHİ : 23/12/2025 KARAR TARİHİ : 23/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ticari ilişkisi bulunan ... Şirketi, satın almış olduğu ürünlerinin fatura bedeli karşılığında ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ‘nin ... seri nolu, 23.10.2025 tarihli, 445.000 TL bedelli çekini keşide ederek, müvekkili şirkete gönderdiğini, müvekkili şirketin lehdarı olduğu söz konusu çekin zayi olduğunu, bu nedenle, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyada iptal davası açıldığını, belirtilen dava dosyasında, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 17.09.2025 tarihinde ödeme yasağı kararı verdiğini, çekin çalınmasıyla ilgili olarak ... Cumhuriyet Savcılığında ... soruşturma dosya nosu ile soruşturma yürütüldüğünü, çek iptal dava dosyasına, 20.11.2025 tarihli yazı ile, söz konusu çekin ... A.Ş. tarafından ... Şubesi’ne ibraz edildiğini, çek üzerinde bulunan ödeme yasağı kararına istinaden şerh düşüldüğünün bildirildiğini, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi ... tarihli ara karar ile “çek istirdatı davası açılması için” taraflarına süre verdiğini, dava konusu çalıntı çeki ele geçiren kişiler sahtecilik yoluyla kaşe imza attıklarını ve çek davalı faktoring şirketi tarafından icra takibine konu yapıldığını,çekin arka kısmında yer alan ciro sahte olduğunu, cirodaki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmaması sebebiyle ... 40. İcra Hukuk Mahkemesi...esas dosya ile imzaya itiraz davası açıldığını, cirantalardan..., ... 40. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas dosyası ile icra takibine itiraz davası açıldığını, çalıntı çeki kabul eden davalı faktoring şirketin kusurlu olduğunu, davalı şirket, kanun ve yönetmelikler ile kendine yüklenen sorumlulukları yerine getirmediğini, faktoring şirketi, yükümlülükler kapsamında araştırma yapması halinde,çekin, çalıntı olduğunu, çek, hakkında ödemeden men yasağı kararı verildiğini, çeki, faktoring şirketine devreden Liman 09 firması ile bir önceki ciranta ... firmasının yetkililerinin aynı kişi olduğunu,cirantaların, birbiri ile ticari ilişkiye girmeyi mümkün kılmayan, faaliyet alanlarına sahip olduğunu, vb. hususları kolaylıkla tespit edebilecek imkan ve kabiliyete sahip olduğunu, buna rağmen, davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmeyerek, müvekkili şirketin zarara uğramasına neden olduğunu, Mahkeme’ce ödeme yasağı kararı verilmiş olan dava konusu çeki sonraki bir tarihte gerekli ve yeterli araştırma yapmadan teslim aldığını, sahte cirolu çalıntı çek ile ihtiyati haciz kararı alarak, müvekkili şirketin banka hesaplarına ve taşınmazına haciz koyduğunu, müvekkili şirket, ihtiyati haciz dosya bedelini nakit teminat olarak yatırmak suretiyle, uygulanan hacizlerin kaldırılmasını sağlayabildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin ....E., ... K. sayılı kararında; faktoring şirketinin muhatap bankadan teyit almadan, basit bir inceleme ile anlaşılabilecek hususları araştırmadan işlem yapmasının ağır kusur olduğu ve istihbarat yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiği vurguladığını,dolayısıyla, çalıntı çeki kabul eden davalı faktoring şirketi ağır kusurlu olduğunu,dava konusu keşidecisi ... Şirketi olan ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ‘nin ... seri nolu, 23.10.2025 tarihli, 445.000,00-TL bedelli çekin istirdadını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuki nevinin açıkça belirlenmesi gerektiğini, mahkeme tarafından re'sen davanın nevinin belirlenmesi, mahkeme aksi kanaatte ise, davacı borçlu tarafa davanın nevinin açıkça belirtilmesi hususunda kesin süre verilmesi, kesin süre içerisinde davanın nevinin belirtilmemesi halinde davanın usulden reddedileceğinin davacı borçlu tarafa ihtar edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin faktoring kanunu ile yönetmeliğine uygun olarak faktoring işlemini gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket ile .... Şirketi arasında Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen Faktoring Sözleşmesine istinaden ... Şirketi tarafından davaya konu ... Bankası A.ş. ... Şubesine ait ... seri no'lu 445.000,00 TL'lık 23.10.2025 keşide tarihli çek müvekkil şirkete verildiğini, söz konusu çek yasal süresi içerisinde yetkili banka şubesine ibraz edilmiş olup karşılığının olmadığının öğrenilmesi üzerine karşılıksız şerhi alındığını, müvekkili şirketin, işbu çeke dayanan alacağının tahsili amacıyla ...3. İcra Dairesi ... Esas Sayılı dosyası ile borçlular hakkında icra takibine geçildiğini, müvekkili şirket, çeki ciro zinciriyle devraldığını, taraflar arasında yasal mevzuata uygun olarak düzenlenip imzalanan faktoring sözleşmesine istinaden, dava konusu çek müvekkile tevdi edildiğini,müvekkili şirket tarafından teslim alınan çeki tevsik eden fatura, kanunda belirtilen tüm unsurları taşıması üzerine müvekkili şirket tarafından faktoring işlemi gerçekleştirildiğini, işbu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının dava dilekçesindeki iddialarına itiraz ettiğini,davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini ve bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, çek istirdatı davasıdır. Bilirkişi tarafından düzenlenen 21.07.2026 tarihli bilirkişi raporuna göre; dava dışı ... A.Ş. tarafından keşide edilen ve lehdarı davacı şirket olan ... Bankası/... Şubesine ait 23.10.2025 tarihli ... no.lu 445.000,00 TL bedelli çekin arka yüzündeki ciro silsilesine göre; davacı ...Tic. A.Ş., ... ... Ltd. Şti., ... Şti. cirosu ile davalı ...A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu,23.10.2025 tarihinde bankaya ibraz edilen çek hakkında; ... 8. ATM 23.10.2025 tarih ...E. sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılmamış olduğu, davalı ... A.Ş. ile dava dışı .... Ltd. Şti. arasında 30.06.2025 tarihinde imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında; faktoring sözleşmesinin tarafı olan dava dışı şirket tarafından, dava dışı ... Ltd. Şti. adına tanzim edilen 31.07.2025 tarihli .. no.lu 452.480,00 TL tutarındaki faturanın 445.000,00 TL kısmının davalı şirkete 01.08.2025 tarihli ... ile temlik edilmiş olduğu, faturaya karşılık dava konusu; ... Bankası 23.10.2025 tarihli ... no.lu 445.000,00 TL bedelli çekin davalı ...A.Ş. ne teslim edilmiş olduğu, davalı ... A.Ş. tarafından 12.11.2025 tarihinde ... 3. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası ile dava konusu çek hakkında; 511.137,05 TL toplam alacak üzerinden takip yapılmış olduğu, davalı faktoring şirketinin ticari defter ve kayıtlarında; davalı ...A.Ş. nin, faktoring sözleşmesi kapsamında temlik almış olduğu fatura karşılığında teslim alınan dava konusu ... Bankası 23.10.2025 tarihli ... no.lu 445.000,00 TL bedelli çekin kayıtlı olduğu, faktoring işlemine istinaden dava dışı ... firmasına 01.08.2025 tarihinde 380.120,00 TL ödeme yapılarak finansman sağlanmış olduğu, toplam 64.880,00 TL faktoring masraf tahakkuku bulunduğu, faktoring işlemine konu edilen davalı şirket tarafından temlik alınan 31.07.2025 tarihli ... no.lu 452.480,00 TL tutarlı faturanın Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğu ve GİB dan doğrulanmış olduğu, dava konusu çek hakkında; keşideci ..., faktöring müşterisi ... İnşaat, fatura borçlusu ... firmalarına ait davalı şirket tarafından istihbarat çalışması yapılmış olduğu, faktoring işlemi yapan dava dışı ...Şti. tarafından, fatura borçlusu dava dışı ... Şti. adına fatura ile işlem yapılmış olduğunu belirtmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin ... E., ... K. Sayılı ilamında "..Yukarıda izah edilen kanuni açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; ispat yükü altında olan davacının delil olarak, ... 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasına, ... 16. Asliye Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosyasına, ... 22. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyasına dayandığı, delil olarak dayanılan ceza dava dosyasının yargılamasının devam edip derdest olduğu, şüpheli ...hakkında 30/12/2018 tarihinde gerçekleşen, kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında hırsızlık, mala zarar verme suçlarından dolayı cezalandırılması talebiyle kamu davası açıldığı, ancak davalı ... şirketi yahut önceki ciranta şirketler hakkında herhangi bir soruşturmanın olmadığı ve ceza davasının açılmadığı anlaşılmıştır. Davalı faktoring şirketi olup ibraz edilen fatura ve çekte görünüş itibariyle şüphe uyandıracak bir eksiklik bulunmadığından ek bir araştırma yapma yükümlülüğünden söz edilemeyeceği, nitekim Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde faktoring şirketine "gerekmesi halinde" istihbari araştırma yükümlülüğünün getirilmiş olduğu, 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/3. maddesine göre; davalının çeki yasal mevzuata uygun olarak iktisap ettiği, meşru hamil olduğu, dosya kapsamına göre davalı tarafın çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğuna dair bir tespit ve delil bulunmadığı, davacının bu husustaki ispat külfetini yerine getiremediği, dava konusu çek üzerindeki lehtar/1.ciranta olan davacının imzasının sahte olmasının tek başına davalı tarafın, çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Bu tespitlere göre, ilk derece mahkemesi tarafından davanın reddine yönelik karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile faktoring şirketine gerekmesi halinde istihbari araştırma yükümlülüğünün getirilmiş olduğu ve davacının imzasının sahte olmasının tek başına davalı tarafın, çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli olmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle davacının imzaya ilişkin itirazı ile ilgili inceleme yapılmamıştır. Çekin istirdadı istemi yönünden uygulanması gereken TTK'nın 792. maddesi; “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklinde düzenlenmiştir. 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketler Kanunu'nun 9/2. maddesine göre; faktoring şirketi kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz ve tahsilini üstlenemez. Anılı Kanun'un 9/3 maddesinde; "Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğer ki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." hükmüne yer verilmiş olup Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 5 maddesinde; "Kuruluş tarafından ... gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi..." gerektiği belirtilmiştir. Davacının lehdarı olduğu çekin çalındığını belirterek çekin istirdatına karar verilmesini talep ettiği ve ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığı, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olması gerektiği, çek tevdi bordrosunun incelenmesi ile davalı şirketin 10/08/2025 tarihinde çeki iktisap ettiğinin anlaşıldığı, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile ödeme yasağı kararının ise 05/09/2025 tarihinde verildiği, finans uzmanı bilirkişiden alınan 21/07/2026 tarihli raporda dava konusu faturanın Merkezi Fatura Kayıt Sistemine işlenmiş olduğunun ve GİB'den doğrulanmış olduğunun anlaşıldığı, davalının dava konusu çekte hamil konumunda olduğu, ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı ve davalı faktoring şirketinin çeki sözleşme kapsamında faktoring mevzuatına uygun olarak fatura karşılığı iktisap ettiği, davacı tarafın davalı hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu kanıtlayamadığı gözetilerek davacının davalıdan çekin istirdatını isteyemeyeceği kanaatiyle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-Alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 7.599,49 TL harcın mahsubu ile artan 6.867,49 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 71.200 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 4.600 TL ücretin tamamının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.23/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.