İlk Derece Mahkemesi 2026/22 E. 2026/478 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/22 KARAR NO : 2026/478

BAŞKAN : Dr. ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - .... DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Kıymetli Evrak İptali / Çek DAVA TARİHİ : 08/01/2026 KARAR TARİHİ : 16/06/2026 KARAR Y.TARİHİ : 16/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan "Kıymetli Evrak İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir. I-İDDİALAR 1.Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, .... seri numaralı, 17.02.2025 ödeme tarihli ve 40.000TL bedelli; .... seri numaralı, 15.01.2025 ödeme tarihli ve 40.000TL bedelli; ... seri numaralı, 28.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; ... seri numaralı, 09.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; ... seri numaralı, 09.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; .... seri numaralı, 16.08.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; .... seri numaralı, 11.09.2024 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli;.... seri numaralı, 11.09.2024 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli;.... seri numaralı, 13.03.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; .... seri numaralı, 13.03.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; ... seri numaralı, 21.08.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli;.... seri numaralı, 21.08.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; .... seri numaralı, 30.10.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli çeki alacağına karşılık olarak .... almış olup söz konusu çeklerin hamili olduğunu ancak, müvekkilinin söz konusu çekleri keşideci şirketten aldıktan bir süre sonra kaybetttiğini beyanla; söz konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-SAVUNMALAR 2. Dava hasımsız olarak açılmıştır.

III. TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar 3. Esasen talep eden istem konusu yaptığı husus çekişmeli bir yargılamayı gerektirmemesi ve hasımsız olması dikkate alındığında uyuşmazlıktan sözedilemeyecektir. B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları 4. Uyuşmazlık; dava dilekçesinde belirtilen çeklere ilişkin olarak kıymetli evrakın iptali koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır. IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 5. Dava konusu çeklerin incelenmesinde; keşidecisi ...., hamili ... olan, .... seri numaralı, 17.02.2025 ödeme tarihli ve 40.000TL bedelli;....seri numaralı, 15.01.2025 ödeme tarihli ve 40.000TL bedelli; .... seri numaralı, 28.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; .... seri numaralı, 09.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; ... seri numaralı, 09.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; ...seri numaralı, 16.08.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli; ...seri numaralı, 11.09.2024 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; .... seri numaralı, 11.09.2024 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; ... seri numaralı, 13.03.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; ....seri numaralı, 13.03.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; .... seri numaralı, 21.08.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; ... seri numaralı, 21.08.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli; .... seri numaralı, 30.10.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli çeklerin ....Şubesi'ne ait olduğu anlaşılmıştır. 6. ... cevabi yazısının incelenmesinde;....seri numaralı çeklerin ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı bildirilmiştir. .... gazetesinde yapılan ilanların incelenmesinde; davaya konu çekin zayi edildiğine ilişkin ilanların ...'de yayımlandığı anlaşılmıştır. V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 8. Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrak / çek iptali istemine ilişkindir. 9. Basit yargılama usulüne tabi dava ve işler HMK m. 316 hükmünde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasının (g) bendinde "Diğer kanunlarda yer alan ve yazılı yargılama usulü dışındaki yargılama usullerinin uygulanacağı belirtilen dava ve işler." düzenlemesinin yaptığı atıf gereğince TTK m. 4/2 hükmünde miktar veya değeri (yapılan değişiklik ile) 2.861.000,00.-TL'yi geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanacağı düzenlenmiştir. 10. Basit yargılama usulünün uygulandığı davalarda ön inceleme ve tahkikata ilişkin HMK m. 320 hükmünün 1. fıkrası "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." şeklinde düzenlenmiş olup bu husustaki değerlendirme davanın niteliği, yargılamanın ve delillerin toplanma süreci ile usul ekonomisi nazara alınarak mahkemece yapılacaktır. 11. Açıklanan Kanuni düzenlemeler ve usul ekonomisi ilkesi ile yine toplanacak deliller nazara alındığında eldeki uyuşmazlıkta duruşma açılmasının, yargılama masraflarının ve yargılama süresinin uzamasına neden olacağı değerlendirilerek dosya üzerinden karar verilebileceği değerlendirilmiştir. Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmiş, yine Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup bu anlamda tarafların delilleri toplanmış ve gerekli inceleme yapılmıştır. 12. Davacı vekili, davaya konu Keşidecisi ... .... seri numaralı, 17.02.2025 ödeme tarihli çekler yönünden davadan feragat etmiş olup, bu çekler yönünden tefrik kararı verilerek mahkememizin.... E, sayılı esasına kaydı yapılmıştır. 13.Kıymetli evrakın iptaline ilişkin düzenleme genel olarak 6102 sayılı TTK m. 651 ila 653. maddelerinde yapılmış, TTK'nın 651. maddesinin 1. fıkrasına göre, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği, yine 651. maddenin 2. fıkrasında ise kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, senedin iptaline karar verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Ayrıca her bir kambiyo senedi türü bakımından ise "Kambiyo Senetleri" başlığı altında 670 ve devamı maddelerinde yer verilmiştir. 14. Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali, kıymetli evrakta hak ile çek arasındaki sıkı bağlılığın, çekin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuştur, yetkili hamil veya lehtar tarafından zayi edilen çekin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı çekişmesiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza yani hasımsız dava konusu bir işlemdir. .... Mahkemesi tarafından verilecek iptal kararı ile birlikte borçlu, bono, poliçe veya çek ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır (....). 15. Kıymetli evrak iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir. 16. TTK'nın yukarıda zikredilen kıymetli evrakın zayi nedeni ile iptaline yönelik genel ve özel düzenlemeleri nazara alındığında iptal davasının şartları; senedin zayi olması, senette yer alan hakkın varlığının devam etmekte olması, iptal talep edenin hak sahibi olması, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması ve senedin kanunen iptali mümkün bir senet olmasıdır. Burada özellikle vurgulanması gereken husus, zayi olan kıymetli evrakın iptalinin senetteki mündemiç hakkın varlığı devam ettiği sürece mümkün olup senetteki hakkın ödeme gibi bir neden ile ortadan kalkmış olması halinde artık senedin iptaline gerek kalmayacaktır (...). 17. Diğer yandan kıymetli evrakın iptali, ancak kıymetli evrak olarak nitelendirilen senetler yönünden mümkündür. İptal isteminde, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerindeki hak sahibi olan lehtar ya da yetkili hamil bulunabilir. Ödemeyi yapması nedeniyle çek eline geçen keşideci yetkili hamil olarak kabul edilemez. Bu nedenle haricen yaptığı ödeme nedeniyle verdiği çeki geri alan ve bu sırada çeki zayii eden keşideci kaybettiği çekin iptali için zayii nedeniyle iptal davası açamaz. Keşidecinin ödeme nedeniyle çeki geri alması durumunda alacaklı ve borçlu sıfatı birleşir ve çekten kaynaklanan hak sona erer. .... yerleşik uygulaması da bu yöndedir (.... Karar). 18. İspat yükü ve ispat ölçüsü bakımından ise kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus, zilyedi bulunduğu çekin rızası hilafına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir (....). 19. 6102 sayılı TTK 759. madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. TTK 757 madde hükmünde ise kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki .... Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK 758. madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine istirdat (iade) davası için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa davanın reddine karar verilir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağı kaldırılır. Verilen süre içerisinde istirdat davası açılması halinde ise esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilir. 20. Mahkemece kıymetli evrakın hak sahibinin zayi iddiası inandırıcı görülmesi halinde TTK m. 761 hükmü uyarınca poliçeyi elinde bulundurana, 761. maddedeki süreler içerisinde iade etmesi için 762. maddede düzenlenen usulde ilan yapılır. 21. Poliçe ile ilgili yapılan düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır. 22. Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde bu çeklerle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çeklerin keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir. VI-HÜKÜM 1-Davanın KABULÜ ile; Keşidecisi ...., hamili ..., keşide yeri .... Şubesi'ne ait; .... seri numaralı, 28.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli, ... seri numaralı, 09.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli, .... seri numaralı, 09.02.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli, ... seri numaralı, 16.08.2024 ödeme tarihli ve 30.000TL bedelli, ... seri numaralı, 11.09.2024 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli, ... seri numaralı, 11.09.2024 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli, ... seri numaralı, 13.03.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli, ... seri numaralı, 13.03.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli, ... seri numaralı, 21.08.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli, .... seri numaralı, 21.08.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli, ... seri numaralı, 30.10.2023 ödeme tarihli ve 20.000TL bedelli çeklerin TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile TTK'nın 764. maddesi uyarınca İPTALİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00.-TL harç peşin alınmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davanın niteliğine göre yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,

Dair, tarafların yokluğunda, yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... istinaf yasa yolu açık olmak üzere 16/06/2026 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/06/2026

Başkan ... E-imza Üye ... E-imza Üye ... E-imza Katip ... E-imza

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"