İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2026/1543 E. 2026/716 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2026/1543
Karar No
2026/716
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1543 Esas KARAR NO : 2026/716

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 04/09/2026 KARAR TARİHİ : 30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkilisinin keşidecisi ... T.C. kimlik numaralı ... olan ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı açık çeki aralarındaki güven ve teminat ilişkisi kapsamında ...'dan teslim aldığını, müvekkilin daha sonra ilgili çeki koyduğu yerde bulamayarak tüm iş yeri ve evini aramasına rağmen imzalı boş çek yaprağına ulaşamadığını, çekin çalınma ihtimali de bulunduğundan 02.09.2026 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına başvurarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı ihbar sayılı dosyası ile banka şubesine talimat yazıldığını, çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme tehlikesi bulunduğunu, keşideci imzası yer alan boş çek yaprağının doldurulabileceğini ve müvekkilin teslim tesellüm protokolü ile çekin hamili olduğunu belirterek yetkili hamili olunan açığa düzenlenen çekin kaybolma ve çalınma sebebiyle iptaline, ilgili çek için ihtiyaten ödemeden men yasağı tedbiri konulmasına ve bu kararın çek muhatabı ... Bankası ... Şubesine bildirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Davacı tarafa usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş, çek görüntüsü dosyamız içerisine alınmıştır. Davacı vekili 24/09/2026 tarihli dilekçesi ile; ... Esas esas sayılı dosyada verilen tensip tutanağı gereğince müvekkilin yetkili hamil olduğunu gösterir bilgi ve belgelerin sunulduğunu, müvekkilin keşidecisi ... olan ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... numaralı, 26.07.2026 tarihli ve 570.000-TL bedelli çeki bankaya ibraz edilmemek ve iade edilmek üzere teslim ettiğini, bu işleme karşılık teminat olarak ...'dan ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı açık çekin teslim alındığını, taraflar arasında teslim tesellüm protokolü düzenlendiğini, ...'in müvekkile ait çeki 24.07.2026 tarihinde iade ettiğini, ancak müvekkilin teminat olarak aldığı çek yaprağının tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimaline karşı 02.09.2026 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulduğunu, ... sayılı dosya ile ilgili banka şubesine talimat yazıldığını, çekin müvekkilin zilyetliğindeyken kaybolduğunu, lehtar kısmında müvekkilin unvanı yazmasa dahi teslim tesellüm protokolü ve güven ilişkisi gereği müvekkilin hamil sıfatını haiz olduğunu, yerleşik yargı kararları uyarınca çek hamilliğinin yaklaşık ispatının yeterli görüldüğünü, çek üzerinde sadece keşideci imzası bulunsa dahi doldurulması mümkün olduğundan iptalinin talep edilebileceğini, müvekkilin hukuki yararının bulunduğunu belirterek, ... TC numaralı ...'ın keşidecisi olduğu ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı çekin kaybolması sebebiyle iptaline, çek üzerine ödemeden men yasağı tedbiri konulmasına ve kararın ilgili banka şubesine bildirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Somut olayda davacı, davaya konu çekin keşidecesi ...'a, ... Bankası ... Şubesi, ... nolu, 26.07.2026 tarih ve 570.000-TL bedelli, lehtarının ....olduğu bir adet çeki, bankaya ibraz ve ciro edilmemek ve keşide tarihinden önce kendisine iade edilmek şartıyla teslim ettiğini, müvekkilinin bu çekin teslimi ile karşılaşabileceği risklere karşı teminat olması için ...'dan, üzerinde sadece imza yer alan ... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu açık çeki teslim aldığını, bu hususta taraflar arasında teslim tesellüm protokolünü düzenlenmiş olduğunu, ...'ın, davacıdan aldığı ... seri no'lu çekin keşide tarihinden önce (24.07.2026 tarihinde) iadesi ile teminat maksatlı verdiği çekin iadesini istediğini ancak davacının tüm aramalarına rağmen çek yaprağını bulunamadığını belirterek çek üzerine ödeme yasağı konulması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilerek çekip zayi nedeniyle iptalini talep ettiği anlaşılmıştır. 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Davacı vekili, keşidecisi ... olan ve üzerinde sadece keşideci imzası yer alan ... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu açık çekin davacı tarafından teslim alındığını, bu hususta taraflar arasında teslim tesellüm protokolünü düzenlenmiş olduğunu, çekin hamili konumunda olduğunu belirterek çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiş olup, beyan dilekçesi ekinde de delil olarak taraflar arasında düzenlenen teslim tesellüm protokolünü, ...'ın, davacıdan aldığı ... seri no'lu çekin görüntüsünü, savcılık makamına sunduğu şikayet dilekçesini ve davaya konu edilen ... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu çekin çek defterinden koparıldığı kısıma ilişkin görüntü çıktısını sunmuştur. Somut davada, keşidecisi ... olan ve üzerinde sadece keşideci imzası yer alan ... Bankası ... Şubesine ait ... seri nolu açık çekin davacı tarafından teslim alındığını, bu hususta taraflar arasında teslim tesellüm protokolünü düzenlenmiş olduğunu, çekin hamili konumunda olduğunu belirterek çekin zayi talep etmiş olup, söz konusu çekin kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprağı olduğu açıklanmıştır Türk Ticaret Kanunu uyarınca çekin zayi nedeniyle iptali (TTK m.818 atfıyla m.757 vd) ancak emri veya hamiline yazılı geçerli bir kambiyo senedi için istenebilir. Sadece imza barındıran tamamen boş bir çek yaprağı veya kambiyo senedi unsurları taşımayan belge kambiyo senedi niteliğinde değildir. Açık çek (tamamlanmamış çek), tedavüle çıkarılırken unsurları eksik bırakılan ve hamile sonradan bu eksiklikleri doldurma yetkisi verilen çektir. Ancak bu belgenin çek hükmünde sayılması ve zayi nedeniyle iptalinin istenebilmesi için iptal davası açıldığı/ talepte bulunulduğu anda çekin zorunlu unsurlarının doldurulmuş olması gerekir. Öte yandan, HMK.114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK.651/2.maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Açık çeki zayi eden kişinin iptal davası açmadan önce belgedeki eksiklikleri doldurarak onun hukuken geçerli bir çek haline getirmesi mümkün olmakla birlikte somut olayda çekin üzerinde yalnızca keşidecinin imzasının bulunduğu, davacının çekin hamili olduğunu gösterir herhangi bir kaydın bulunmadığı anlaşılmakta olup, bu kapsamda davacı keşidecinin haklı hamil olduğu iddiasıyla iptal davası açma hakkının bulunmadığının kabulü gerekir. Bu nedenlerle ve çek bilgilerinin yetersiz olduğu da dikkate alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi.30/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2026/1543, K. 2026/716, T. 30.09.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2026-1543-e-2026-716-k-64c36ddb04c2