İlk Derece Mahkemesi 2026/1383 E. 2026/96 K.

T.C. İSTANBUL 30. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/1383 Esas KARAR NO : 2026/96 Karar

DAVA : Yöneticinin Azli-Kayyım Atanması

DAVA TARİHİ : 27/04/2026 KARAR TARİHİ : 23/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Yöneticinin Azli - Kayyım Atanması talepli davasının yapılan açık yargılaması sonunda, TALEP;Davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davacı asil tarafından sunulan kayyım atanması talebinde davalı ...'nin 864 numaralı üyesi olduğunu, tüm aidat ödemelerini düzenli yaptığını, diğer üyeler dairelerini teslim almasına rağmen kendisine dairenin teslim edilmediğini, mevcut yönetimin ayrımcılık yaptığını, güveninin sarsıldığını belirterek öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, mevcut yönetim kurulu üyelerinin görevden uzaklaştırılmasını, kooperatife bağımsız bir kayyım tayin edilmesini ve yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı ...'in ... aleyhine açtığı davada, kooperatifin kuruluşundan beri üye olduğunu, aidatlarını düzenli ödediğini, yönetim tarafından ayrımcılık yapıldığını ve kendisine Daire tahsis edilmediğini iddia ederek mevcut yönetimin görevden uzaklaştırılıp kayyım atanmasını talep ettiğini, ancak müvekkil kooperatif yönetiminin 2018 yılında göreve geldiğini, davacının yaklaşık 20 yıldır aidat borcunu ödemediğinin tespit edildiğini, bu nedenle .... İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacının geçmişte aidat ödemediği için üyelikten çıkarıldığını ve mahkeme yoluyla geri döndüğünü, İstanbul Anadolu 13. İcra Dairesi 2020/... Esas sayılı icra dosyasının halen açık olduğunu, davacının kooperatif yönetimi hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde yaptığı suç duyurularında kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar verildiğini, davacının kooperatif aleyhine açtığı hukuk davalarını kaybettiğini, bakiye borçlarını ödemediği sürece bağımsız bölüm tahsisinin mümkün olmadığını, yönetimin genel kurulları Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığı temsilcileri nezaretinde usulüne uygun gerçekleştirdiğini, 19.04.2026 tarihli son olağan genel kurulun Bakanlık Temsilcileri ... gözetiminde yapıldığını, 20.04.2026 tarihli raporda toplantının kanuna uygun olduğunun belirtildiğini, kayyım atanmasının istisnai bir tedbir olduğunu, davacının somut ve ciddi bir tehlike ortaya koyamadığını, kooperatif organlarının işlevsiz kalmadığını, yönetimin hukuka uygun faaliyet gösterdiğini, kayyım atanması için gerekli şartların oluşmadığını, davacının iddialarının soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Talep; Davalı ... yöneticilerinin azli ile kooperatife kayyım atanması talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK' nın 320. maddesi kapsamında taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu: davacının, davalı kooperatifin yönetim kurulunun azli ile yönetici kayyım atanması şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti noktalarında toplandığı görülmüştür. TTK'nın 630/2 maddesi uyarınca açılan davanın, şirketi temsile yetkili şirket yönetici veya yöneticileri aleyhine açılması gerekli olup bu davanın şirket tüzel kişiliğine yöneltilmesi gerekli değildir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 25/06/2018 tarihli ve 2016/13526 Esas, 2018/4741 Karar sayılı, 30/05/2018 tarihli ve ... sayılı kararları) Türk hukuk sisteminde hüküm sadece davada taraf olanlara yönelik olarak kurulabilir. Bu kural uyarınca, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen taraf, dava açıldıktan sonra -zorunlu dava arkadaşlığı hâlleri hariç- ek bir dilekçe ile davaya dâhil edilemeyeceği gibi ıslah yolu ile dahi taraf değiştirilemez. Ayrıca HMK’nın 124. maddesi hükmü uyarınca, bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. HMK'nın 124/3. maddesinde maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği düzenlenmiştir. Türk Medeni Kanunu'nun 403/2. maddesinde kayyımın, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için atanacağı, 426. maddesinde vesayet makamının, aşağıda yazılı olan veya kanunda gösterilen diğer hallerde ilgilisinin isteği üzerine veya re'sen temsil kayyımı atayacağı, kayyım atamasının yasal temsilcinin görevini yerine getirmesine bir engel olmayacağı, 427. maddesinde ise bir tüzel kişi gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa kayyım atanacağına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nda yönetim kurulu üyeleri yerine kayyım atanmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesine göre, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunu'nun Anonim şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği, buna göre, Kooperatifler Kanunu'nun 98.maddesi yollamasıyla, Anonim şirketlerde kayyım atanmasına ilişkin şart ve koşulların, TMK'nun 427/4 ve 6102 sayılı TTK'nın 530'uncu maddesinde düzenlendiği, Anonim şirkete kayyım atanması için gerekli olan, şirket organlarının gerekli sayının altına düşmesi, genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarının gerçekleştirilememesi, şirket yönetiminin sağlanamaması nedenlerinin sayıldığı düzenlenmiştir. Kooperatifler Kanunu 42.maddesinde; genel kurulun devir ve terk edilemez yetkileri arasında yönetim kurulu ve denetçiler kurulu üyeleriyle gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek olduğu düzenlenmiştir. Kooperatifler Kanununun 98. maddesi atfıyla 6102 Sayılı yasanın 317.maddesi uyarınca, anonim ortaklık yönetim kurulu tarafından idare ve temsil olunur. Dolayısıyla yönetim kurulu üyeleri ortaklık tüzel kişiliğinin kanuni temsilcilerindendir ve ortaklıkla aralarındaki hukuki ilişki vekalet sözleşmesine dayanır. TBK 513.maddesinde: "sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça sözleşme, vekilin veya vekalet verinin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona ermiş olur. Bu hüküm, taraflardan birinin tüzel kişi olması durumunda, bu tüzel kişiliğin sona ermesinde de uygulanır. Vekaletin sona ermesi vekalet verenin menfaatlerini tehlikeye düşürüyorsa, vekalet veren veya mirasçısı ya da temsilcisi, işleri kendi başına görebilecek duruma gelinceye kadar, vekil veya mirasçı ya da temsilcisi vekaleti ifaya devam etmekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır. Yargıtay 11. HD'nin 2006/1988 Esas, 2007/5494 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; gerek Kooperatifler Kanunu, gerekse Kooperatifler Kanunu’nun 98. maddesi yollamasıyla TTK’nun anonim şirketlerle ilgili hükümleri ve MK’nun 427/4. maddesine göre kooperatife kayyum atanabilmesi için kooperatifin organsız kalması, yönetim kurulu üyelerinin işledikleri suçlar nedeniyle kesinleşmiş ceza mahkumiyetlerinin bulunması, hükümlü yada tutuklu bulunmaları nedeniyle görev yapamamaları gerektiği gibi kooperatifin karar organı olan genel kuruldan bu konuda talepte bulunma olanağı da mevcuttur. Somut olayda; davacı mevcut yönetimin kendisine karşı ayrımcılık yaptığını, güveninin sarsıldığını belirterek mevcut yönetim kurulu üyelerinin görevden uzaklaştırılmasını ve kooperatife bağımsız bir kayyım tayin edilmesini talep etmiştir. TTK'nın 630/2 maddesi uyarınca açılan yöneticinin azli talepli eldeki davada kooperatif yöneticilerinin davalı olması gerektiği ancak davalı olarak kooperatifin gösterildiği, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmeyen taraf, dava açıldıktan sonra -zorunlu dava arkadaşlığı hâlleri hariç- ek bir dilekçe ile davaya dâhil edilemeyeceği gibi ıslah yolu ile dahi taraf değiştirilemeyeceğinden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine vermek gerekmiştir. Davacının talebi yalnızca kooperatife kayyum atanması olarak nitelendirilse dahi, kayyum atanması ve yöneticilerin görevden alınması konusunda, öncelikle genel kurula müracaat edilmesi gerektiği, buradan verilecek karara göre dava açma hakkını kullanabileceği, davalı kooperatifin genel kurul ve yönetim kurulu toplantılarının gerçekleştirildiği ve yönetim kurulunun seçildiği, yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerinin dava tarihi itibariyle dolmadığı, yine söz konusu genel kurulun iptaline dair herhangi bir dava da açılmadığı, dolayısıyla kayyum atanması talep edilen davalı kooperatifte dava tarihi itibariyle organ boşluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Yönetim kurulu üyelerini görevden alma yetkisinin TTK'nun 334/2. maddesi hükmü saklı olmak üzere münhasıran genel kurula ait olduğu, davacı tarafından, genel kurula başvuru yapılmadan, yöneticinin azli talep edilmeksizin kayyum atanmasının davalı kooperatifin organ yoksunluğundan bahsedilemeyecektir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN PASİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE, 2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harç peşin alındığından harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafça yatırılan ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine, 5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı asil ve davalı kooperatif vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2026

Başkan ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Üye ... e-imzalı Katip ... e-imzalı