İlk Derece Mahkemesi 2025/791 E. 2026/331 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/791 Esas KARAR NO : 2026/331 DAVA : Tespit DAVA TARİHİ : 09/09/2025 KARAR TARİHİ : 07/05/2026

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız --------- Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Tespit davasında yapılan yargılama sonucunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ---------- Şirketi nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ---------- plakalı aracın 06.05.2025 tarihinde müvekkiline ait --------- plakalı araca çarpması sonucu hasar meydana geldiğini, davalı sigorta şirketi tarafından görevlendirilen eksper tarafından düzenlenen raporda araç hasarının 230.575,88 TL olarak tespit edildiğini belirttiğini, davacı taraf, aracına ilişkin Tramer sorgulaması sonucunda söz konusu hasarın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına “erp-çarpma ağır hasarlı” şeklinde işlendiğini öğrendiğini, ancak aracın perte ayrılmadığını, onarılarak kullanılmaya devam edildiğini, araç sahibinin perte ayrılmaya muvafakat etmediğini, herhangi bir pert mutabakatı yapılmadığını, aracın rayiç değerinin yaklaşık 870.000,00 TL seviyesinde olduğunu ve tespit edilen hasar tutarının aracın rayiç değerinin %60'ına ulaşmadığını ileri sürdüğünü, davacı vekili, sigorta bilgi ve gözetim merkezi yönetmeliği uyarınca sigorta şirketlerinin hasar bilgilerini doğru ve eksiksiz şekilde tramer sistemine bildirmekle yükümlü olduğunu, davalı sigorta şirketinin gerçekte ağır hasar niteliği taşımayan bir hasarı ağır hasarlı olarak sisteme işlemek suretiyle mevzuata aykırı davrandığını, bu nedenle araç sahibinin mağduriyetine sebebiyet verdiğini, bu kapsamda davalı sigorta şirketine 05.08.2025 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, ancak ağır hasar kaydının düzeltilmediğini, dilekçede ayrıca, uyuşmazlığın bir para alacağı veya tazminat talebine değil, TRAMER kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin bir eda davasına konu olduğu, bu nedenle dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olmadığını, davacı taraf, hatalı ağır hasar kaydının araç sigortalanırken primlerin yükselmesine, aracın satış değerinin düşmesine ve araç sahibinin ekonomik zarara uğramasına neden olduğunu, dava tarihi itibarıyla ağır hasar kaydının halen sistemde bulunduğunu iddia ederek, 06.05.2025 tarihli kazaya ilişkin olarak davacıya ait -------- plakalı araç hakkında TRAMER sistemine işlendiği ileri sürülen ağır hasar kaydının silinmesini, kayıtların normal hasarlı olarak düzeltilmesini, kararın kesinleşmesinden sonra bir örneğinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne gönderilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dışı --------- ait ---------- plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 06.05.2025 tarihinde meydana gelen kaza sonrasında davacı tarafından hasar ihbarında bulunulması üzerine eksper görevlendirildiğini ve düzenlenen ekspertiz raporunda davacıya ait araçta KDV dahil 276.691,04 TL hasar tespit edildiğini belirttiğini, davalı vekili, aracın ağır hasarlı olduğuna ilişkin tespitte hukuka aykırılık bulunmadığını, hasar bedelinin ödenmemiş olmasının veya aracın perte ayrılmamış olmasının aracın ağır hasarlı olduğu gerçeğini ortadan kaldırmayacağını ileri sürdüğünü, davalı vekili ayrıca, aracın ağır hasarlı olduğuna ilişkin değerlendirmenin sigorta şirketi tarafından değil bağımsız sigorta eksperi tarafından yapıldığını, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği uyarınca eksperlerin ekspertiz raporlarını doğrudan SBM sistemleri üzerinden düzenleyip bildirmekle yükümlü olduklarını, müvekkili şirketin ise hasara ilişkin tüm bilgileri doğru ve eksiksiz şekilde SBM'ye ilettiğini savunduğunu, bu nedenle ağır hasar kaydının oluşturulmasında müvekkili şirkete atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, aksine bir değerlendirme yapılacak ise sorumluluğun TRAMER sistemini işleten Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne ait olduğunu ileri sürdüğünü, bu nedenle davanın öncelikle husumet yönünden reddedilmesini, aksi halde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne ihbar edilmesini talep ettiğini, davalı vekili, dava açılmadan önce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne ve sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, bu nedenle başvuru şartının yerine getirilmediğini, ayrıca TRAMER kayıtlarında yer alan hasar ve tazminat bilgilerinin trafik sigortası primlerini belirleyen temel unsur olmadığını, prim artışının ödenen tazminat tutarına göre değil hasar sayısına göre belirlendiğini, TRAMER kayıtlarının araç satış bedelinin belirlenmesinde de hukuken bağlayıcı bir veri niteliği taşımadığını, davacının ağır hasar kaydı nedeniyle somut ve güncel bir zararının ortaya konulamadığını, bu nedenle dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, varsa bir zarar iddiasının tespit davası yerine eda davasına konu edilmesi gerektiğini, davalı vekili, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın açılmasının haksız şekilde vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesini sağlamaya yönelik bulunduğunu ileri sürerek davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER: Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Nüfus Kayıtları, ---------Noterler Birliği Trafik Tescil Kayıtları, Maddi Hasarlı Kazası Tespit Tutanağı, Kaza Ve Kaçalı Araç Fotoğrafları, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Kayıtları, Hasar Dosyası Ve Poliçe, Hasar Sorgu Sonuçları, Ekspertiz Raporu, Bilirkişi Raporu, dosyadaki sair bilgi ve belgeler.

İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ, VAKIA VE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLAR:Dava, davacının malik-işleteni olduğu---------- plakalı, motorlu aracın 06/05/2025 tarihli maddi hasarlı trafik kazasına bağlı olarak oluşan hasara göre Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezindeki hasar nedeni 'ERP - Çarpma Ağır Hasarlı kaydındaki ağır ifadesinin ERP- Çarpma Hasarlı olarak tespitine ve SBG'ye bildirilmesi isteminden ibarettir. 6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi gereğince davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada taraf teşkili ve dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak resen incelemeye tabi özel ve genel dava şartları, taraf sıfatı, harç gibi hususlar incelenmek ve değerlendirilmek suretiyle ön inceleme duruşması icra edilmiştir. Ön inceleme duruşmasında sulh teşvikine rağmen tarafların sulh yoluyla çözüme gitmek istemediklerinin anlaşılması üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmek suretiyle tahkikata geçilmiş, toplanan tüm deliller incelenmek suretiyle tahkikat bitirilmiş ve duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin son sözleri dinlenip zapta yazılarak aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. Bilindiği üzere tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK mad. 106/2) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Tespit davaları eda davalarının öncüsüdür, bu nedenle eda davası açılmasının mümkün olduğu hallerde, tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı kabul edilmektedir. Hukuki yararın bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir (HMK mad. 114/1-h ve 115) Buna göre somut olayda davacının, cep telefonu operatörlerinin kısa mesaj uygulamasını kullanarak erişilebilecek olan aracında oluşan hasar bilgilerinin düzeltilmesi için dava açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği Madde 23- "(1) Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından kendilerinden istenen tüm bilgileri, doğru ve eksiksiz olarak, belirlenen şekilde ve sürelerde Merkeze iletmekle yükümlüdür. (2) Üye sigorta şirketleri, zorunlu sigortalar, zorunlu trafik sigortası, zorunlu taşımacılık sigortası ve zorunlu ferdi kaza sigortası sözleşmelerine ait poliçe bilgileri ile güncellenmiş ve günlük muallâk ve ödenmiş hasarlara ve kaza tutanaklarına ilişkin bilgileri Merkez tarafından hazırlanarak Müsteşarlık tarafından onaylanan veri yapısında ve en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zorundadır. (3) Üye sigorta şirketleri, Yönetim Komitesi kararı üzerine ihtiyari trafik sigortası,kasko sigortası ve Birlik görüşü alınmak üzere Müsteşarlıkça belirlenen sigorta sözleşmelerine ait içeriği ve veri yapısı Birlik tarafından belirlenen poliçe bilgileri ile güncellenmiş ve günlük muallâk ve ödenmiş hasar verilerini en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zorundadır. (4) Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından, hatalı olarak gönderildiği tespit edilen bilgileri gecikmeksizin düzeltmek ve düzeltme kayıtlarını en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zarundadır. (5) Üye sigorta şirketlerinin bilgi verme yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Müsteşarlık gerekli tedbirleri alır." Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190.maddeleri uyarınca; davanın taraflarından her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Yapılan yargılama, yukarıda gösterilen yasal düzenlemeler, toplanan deliller ve yapılan yargılamaya göre somut olaya bakıldığında; 2918 sayılı KTK'nin 83.maddesi gereğince ------- Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan yaralanmalı/ maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre 06/05/2025 tarihinde --------- ilinde davacının maliki olduğu ---------- plakalı hususi nitelikteki otomobil ile davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçesi ile sigortalı -------- plaka sayılı hususi otomobilin maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır. Dosyada bulunan hasar sorgu sonuçlarına göre hasar nedeninin ERP-çarpma ağır hasarlı olduğu anlaşılmıştır. Bu kaydın anlamının, sigorta şirketlerinin atadığı bağımsız eksperler tarafından hazırlanan Eksper Raporlu Çarpma anlamına geldiği bilinmektedir. Öyleyse bu kayıtın kaynağının yukarıda açıklanan trafik kazası, sebebinin de davalı sigorta şirketinin atadığı ekspertiz raporuna dayandığı açıktır. Mahkememizce bu kayıtın doğru olup olmadığı, bir başka anlatımla davacının aracında oluşan hasarın ağır olup olmadığına ilişkin alınan bilirkişi Makine Mühendisi ---------- tarafından düzenlenen raporda aracın onarılabilir normal hasarlı araç olarak kabul edilmesi gerektiği bildirilmiştir. Bu rapor, ekspertiz raporu, araç tescil kayıtları, kaza fotoğrafları ve sair tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde merkeze bildirilen ağır hasar kaydının kazayla ve araçta meydana gelen hasarla uyumlu olmadığı sonuç ve kanaati hasıl olmuştur. Davacı vekili tarafından bu hususun düzeltilmesi için davalı sigorta şirketine başvurulduğu halde hatalı kayıtların düzeltilmediği tespit edilmiştir. 09.08.2008 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetimeliğine göre Sigorta şirketleri gerçekleşen kazaları yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç bir gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bildirmekle yükümlü olduğu, davalı sigorta şirketinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne 06/05/2025 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle oluşan hasar bedelini doğru şekilde bildirmeyip Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. maddesini ihlal ederek davacıya ait aracın piyasa rayiçlerine ve şartlarına göre gerçekten daha fazla hasarlı olduğunun kamuya açık olan SBGM kayıtlarında gösterilmesi suretiyle sigorta sözleşmelerinde fiyat farkına, alım satım zorluğuna ve değer kaybı zararına sebep olunduğu anlaşılmıştır. Binaenaleyh, benimsenen bilirkişi raporu da gözetildiğinde yargılamaya hakim olan ilkeler nezdinde TMK'nin 6 ve HMK'nin 190 maddeleri gereğince ibraz edilen delillerle ispatlanan işbu tespit davasının kabulü ile 06.05.2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle -------- plakalı, -------- Marka ve Model, ---------- şasi numaralı aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezindeki hasar nedeni 'ERP - Çarpma Ağır Hasarlı kaydındaki ağır ifadesi çıkarılarak ERP- Çarpma Hasarlı olarak düzeltilmesine, kesinleşme şerhli karar örneğin işbu karar gereğince kayıtların düzeltilmesi için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (Tramer) gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden aynı yasanın 326/1. maddesi gereğince tamamen davalı tarafın sorumlu tutulması suretiyle, 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın kabulü ile 06.05.2025 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle -------- plakalı, --------- Marka ve Model, ---------- şasi numaralı aracın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezindeki hasar nedeni 'ERP - Çarpma Ağır Hasarlı kaydındaki ağır ifadesi çıkarılarak ERP- Çarpma Hasarlı olarak düzeltilmesine, 2-) Kesinleşme şerhli karar örneğin işbu karar gereğince kayıtların düzeltilmesi için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (Tramer) gönderilmesine, 3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 4-)Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 158,90 TL posta masrafı, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.477,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için; karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nin 323/1-ğ , Avukatlık Kanunu'nun 169 ve A.A.Ü.T.'nin 1. maddeleri gereğince A.A.Ü.T. ekinin II.Kısım II.Bölüm 10.bendi uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, ) Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle ---------- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2026