İlk Derece Mahkemesi 2025/536 E. 2026/389 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/536 KARAR NO : 2026/389 BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... - DAVALI : ... - VEKİLLERİ : Av. .... Av. ... Av. ... - Av. ... - Av. ... - DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/03/2013 KARAR TARİHİ : 13/05/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2026

Mahkememizden verilen 16/06/2021 Tarih ve 2020/71 Esas-2021/393 Karar sayılı kararın istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 19/12/2019 Tarih ve 2019/1303 Esas-2019/1186 Karar sayılı ilamıyla esastan reddedildiği, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 29/05/2025 tarih 2024/595 E 2025/2301 K sayılı ilamı ile BAM kararının kaldırılmasına ve mahkememize kararının bozulmasına karar verilmiş olup, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendi: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, müvekkili şirket tarafından ruhsatı kendisine ait olan Çamlıkaya HES tesisinin kurulduğunu, üretime hazır hale getirildiğini, santralde üretilecek olan elektriğin ulusal ağa bağlanabilmesi için gerekli alt yapı olmadığından müvekkilinin zor durumda kaldığını, tesis elektrik üretime hazır olmasına rağmen davalı kurum gerekli olan trafo ve enerji nakil hattını inşa etmediğinden davacının yatırımdan beklediği geliri elde edememe tehlikesinin ortaya çıktığını, bunun üzerine davalı kuruma başvurarak gerekli enerji nakil tesislerinin kurulmasını talep ettiğini, ancak davalı kurumun bu tesisi yapacağını fakat ivedilikle yapmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin bu işi yapması halinde bağlantı anlaşması imza edeceklerini bildirdiğini, müvekkilinin iflas tehlikesi altındayken davalı kurum ile bağlantı anlaşmasını imzaladığını, taraflar arasındaki anlaşmada anılan tesisin 154 kV Çaykara Havza TM’ye bağlanması konusunda düzenlemelere yer verildiğini, bu anlaşmanın eki olan tesis sözleşmesinde yapılacak olan işlerin keşif bedeli yaklaşık maliyetinin 4.581.744,35 TL olarak belirlendiğini, ancak 1.359.248,78 TL bedelli güç trafosunun davalı tarafından sözleşmenin imzasından sonra müvekkiline teslim edilmesi nedeniyle işin yaklaşık maliyet bedelinin 3.222.495,57TL’ye düştüğünü, müvekkili şirketin teslim aldığı işi yapabilmesi için çok engebeli olan arazide güçlükle çalıştığını, bu aşamada davalı kurumun talep ettiği yüksek kalite ve standartta tesisi kurabilmek amacıyla elektromekanik malzemelerin temini için ... şirketi ile anlaşma yaptığını, bu şirketin elektronik malzeme satın alarak hazırlanan sahaya tesisi kurduğunu, bu iş için ... şirketine 1.249.780,48 EURO (KDV dahil) ödediğini, .... şirket yetkililerin elektromekanik cihazları çalıştırarak davalı kuruma teslim ettiğini, buna ilişkin tutanak düzenlendiğini, ... şirketine resmi olarak ödenen tutarın dışında sahanın açılması, inşaat faaliyetleri ve diğer ödemeler toplamı keşifle belirlenen yaklaşık maliyet bedelini aştığını, sözleşme kapsamında bulunan mülkiyeti davalı şirkete ait olan tesislerin müvekkili şirket tarafından sözleşmeye uygun şekilde inşa edilip davalı kuruma teslim edilip geçici kabulünün yapılmasının istenildiğini, davalı kurumun bir takım eksiklikler tespit ederek bu eksiklikler için keşif bedelinde belirtilen tutarların çok üzerindeki tutarları müvekkili alacağından tek yanlı olarak kesip işin geçici kabulünün yapıldığını, davalı kuruma ait tesisin hizmete alınmasına rağmen müvekkili şirkete bedelinin ödenmediğini, bu konuda davalıya ihtarname gönderildiğini, cevabı ihtarnamede bedelin ödenmeyeceğini, sonradan ihale ile gerçekleştirilen bir iş emsal alındığı belirtilerek, davacı şirket tarafından yapılan harcamaların 1/4'ünden daha az olmak üzere 807.166,93 TL + iletim hattı bedeli olarak 39.749,33 TL'ye KDV ve 1/6 tevkifat bedeli dahil ederek kurum adına fatura kesilmesi halinde ödeme yapılacağının bildirildiğini, davalı taraf tek yanlı olarak düzenlenen metodolojiyi gerekçe göstererek keyfi bir uygulamayla bu miktarı ödemeyi kabul ettiğini, bu tutara geçici kabul sırasında eksik işler olarak davalı kurumun tek yanlı olarak belirlediği bedel olan 501.392,90 TL eklendiğinde müvekkili şirketin yaklaşık maliyeti 3.222.495,57 TL olan iş için 1.308.559,53 TL önerdiğini, davalı kurumun mevcut pozisyonunu ve müvekkilinin zor durumda olmasını kullanarak TBK'nın 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanma hükümlerini ihlal ettiğini, davalı kurumun tek taraflı düzenleme yaparak yüklendiği edimi önemli ölçüde ortadan kaldırması ve bunu değişen mevzuat olarak tanımlamasının hukuk kurallarına açıkça aykırı olduğunun, tesis sözleşmesinin 2. maddesine göre işin kesin fiyatının belirlenmesinin ne şekilde yapılacağının çok ayrıntılı bir şekilde düzenlendiğinin, müvekkili şirketin ve benzer durumda olan şirketlerin güç durumda olmasından yararlanan davalı kurumun tek taraflı olarak hazırladığı sözleşmede müvekkili şirket lehine hiçbir hüküm bulunmadığını, davalı kurum tarafından matbu olarak hazırlanan ve kurum lehine hükümler içeren genel işlem koşullarının sözleşmede yer aldığını, davalı kurumun tamamen kendi lehine hükümler içeren bu sözleşmeye göre ödeme yapmayı kabul etmediğini, sözleşmenin imzalanmasından çok sonra hazırladığı metodolojiye göre ödeme yapacağını müvekkilini bildirdiğini, tesis sözleşmesi imzalanıp yürürlüğe girdikten ve sözleşme gereği işin çok büyük bir bölümü ihmal edilip harcamalar yapıldıktan sonra davalı kurumun tek yanlı düzenlenen bir metodoloji ile tesis sözleşmesine göre ödenmesi gereken tutarı azaltmasının mümkün olmadığını, davalı kurumun iddia ettiği şekilde davacı şirkete ödeme yapması halinde davacı tarafından üretilen tesislerin sahibi olan davalı kurumun mal varlığında çok büyük miktarda sebepsiz artış meydana geleceğini, davacı şirketin mal varlığında da önemli miktarda azalma meydana geleceğini, müvekkili şirket tarafından yapılan davalı kurum tarafından bedeli ödenmeyen ve ödenmeyeceği bildirilen fazla işlerin değeri mahkemece yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağından bu kalemler içinde belirsiz alacak talepleri bulunduğunu beyanla davanın kabulü ile sözleşmeye göre fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.913.935,74 TL ile davalı kurum tarafından ödeme dışında bırakılan yapılması zorunlu olduğu için sözleşme dışında yapılan ve diğer imalatlardan kaynaklanan belirsiz alacak taleplerinin kabulü ile şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmı olmak üzere toplam 1.914.935,74 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 23/06/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde yer alan 1.000,00 TL tutarındaki sözleşme dışı inşaat işlerine ait giderler isimli taleplerini 2.006.500,00 TL artırdıklarını belirterek; bilirkişi raporları doğrultusunda ıslah talebinin ve davanın kabulü ile sözleşme kapsamında 1.913.935,74 TL alacak ve sözleşme dışı giderler kapsamında 2.007.500,00 TL alacak taleplerinin kabul edilerek, toplamda 3.921.435,74 TL alacağın geçici kabul tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, davacı yan tarafından Trabzon İli'nde tesis edilmiş olan 6,92 MW kurulu gücündeki ... HES’in iletim sistemine irtibatı için 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu gereğince taraflar arasında 08/07/2009 tarihinde bağlantı anlaşması imzalandığını, bu anlaşma kapsamında 4.581.744,35 TL tahmin bedelli 154/OG kV Çaykara Havza TM’nin tesisi ve 23.864,40 TL tahmin bedelli 154 kV Rize-Bayburt EİH’na girdi-çıktı 154 kV çift devre 100 metre 2x1272 MCM karakteristikli bir EİH tesisi (OPGW’li) işlerinin yer aldığını, dava konusu trafo merkezi yerinin ekonomik olmadığını, ancak davacının isteği doğrultusunda seçildiğini, bu yerle ilgili her türlü yapım riski ve ilave maliyetlerin davacının yükümlülüğünde olduğunu, bu hususun 21/08/2008 tarihli yer tespiti tutanağıyla imza altına alındığını, davalı adına yapılan tesisin geri ödeme bedelinin 4628 sayılı Kanun’un geçici 14. madde hükmü gereğince EPDK tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplandığını, yapılan hesaplamanın bağlantı anlaşmasının 23. madde hükmüne uygun düştüğünü, ayrıca geçici kabul tutanağında tespit edilen eksikliklerden giderilmeyenlerin tutarının bloke edilerek geçici kabul tutanağının onaylandığını, eksikliklerin giderilmesi durumunda bloke edilen tutarın iade edileceğini, teşekküle ait birim fiyat kitapçığının 2009 yılında yayınlandığını, bu tarihten sonra yayınlanmadığını, 08/07/2009 tarihli bağlantı anlaşması kapsamında teşekkül adına tesis edilen 154 kV Çaykara Havza TM'ye ait gerçekleşen yatırım tutarı EPDK'nın 26/04/2010 tarih 2536 sıra nolu kararı ile yürürlüğe konulan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi/ 1. İletim Trafo Merkezler Salt Tesisleri Başlıklı bölüme uygun olarak hesaplandığını, yapılan bu hesaplama yönteminin bağlantı anlaşmasının 23. maddesine uygun olduğunu, bu sebeplerle davacının davalıdan dava konusu ile ilgili olarak alacağı bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. KANITLAR : Mahkememizce 16/06/2021 Tarihli ve 2020/71 Esas-2021/393 Karar sayılı kararla; davacının gabin ve genel işlem koşullarına aykırılık iddiasının yerinde olmadığı, sözleşme kapsamında yapılan iş bedelinin 1.790.185,76 TL sözleşme dışı yapılan işler bedelinin ise 1.161.233,08 TL olarak tespit edildiği, toplam 2.951.418,84 TL'nin temerrütün gerçekleştiği 09/11/2012 tarihinden itibaren avans oranında temerrüt faiziyle tahsili, davalı tarafından yapılan ödemelerin infazda dikkate alınması yönünde hüküm tesis edilmiş, bu karar taraf vekillerince istinaf edilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi'nin 27. Hukuk Dairesi'nin 19/12/2019 Tarih ve 2019/1303 Esas-2019/1186 Karar sayılı ilamıyla tarafların istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, anılan kararın yine taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 29/05/2025 Tarihli, 2024/595 Esas-2025/2301 Karar sayılı ilamı davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, davalının ödemeleri dikkate alınarak davanın konusuz kalıp kalmadığı ve yargılama giderinin buna göre tayin edilmesi yönünde kararın bozulmasına karar verilmiştir. Bozma ilamına uyulmuştur. Taraflara dava açıldıktan sonra yapılan ödemelere ilişkin olarak açıklama yapmaları ve belge sunmaları için süre verilmiş, davalı kurumdan ödemelere ilişkin bilgiler celbedilmiştir. Nitelikli hesap bilirkişisinden rapor alınmış, anılan bu raporda; davacının, dava tarihi itibariyle 2.951.418,84 TL alacağının tespit edildiği, dava devam ederken davalının davacıya süreçte parça parça ödemeler yaptığı, davalının önceki hükümde açıklandığı üzere 09/11/2012 tarihinde temerrüte düştüğü, TBK'nın 100. maddesi hükmü dikkate alınarak yapılan hesaplamada yapılan ödemelerin dava süresince işlemiş faizi karşıladığı, anaparadan eksilme olmadığı, dava bakımından tamamen veya kısman konusuz kalma durumunun bulunmadığı hususları görüş olarak bildirilmiştir. GEREKÇE : Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında bağlantı anlaşması imzalandığı, sonra bu sözleşmenin eki olarak tesis sözleşmesinin akdedildiği, davacının işbu davasıyla tesis sözleşmesinden kaynaklı alacak ile sözleşme dışı yapılan iş bedelini talep ettiği, gabin ve genel işlem koşullarına aykırılık iddiasında bulunduğu, davalının ise davanın reddini savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, aralarında akdettikleri bağlantı ve tesis sözleşmesinin gabin ve/veya genel işlem koşullarına bağlı olarak geçerli olup olmadığı, davacının, bakiye iş bedeli ve sözleşme dışı yapılan iş bedeli alacağının bulunup bulunmadığı, davalının sonradan yaptığı ödemeler nedeniyle davanın konusuz kalıp kalmadığı yönlerinde toplanmaktadır. Bozma ilamına uyulmuştur. Bozma ilamına uyulmakla, bozma kapsamına göre taraflar lehine usulü kazanılmış haklar doğabilmektedir. Dava konusu olayda yapılan yargılama, toplanan kanıtlar, alınan bilirkişi raporları ve meydana gelen usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak, davacının, gabin ve genel işlem koşullarına aykırılık iddialarının yerinde olmadığı, yine yapılan yargılama ve bilirkişi raporu kapsamından, 2.951.418.84 TL bakiye iş bedeli ile sözleşme dışı yapılan iş bedeli alacağının varlığının sabit olduğu ve davalının 09/11/2012 tarihinden temerrüte düştüğü belirlenmiştir. Tarafların kabulünde olduğu üzere, davadan sonra davalı tarafından yargılama süresince kısmi ödemeler de yapılmıştır. Ödemeye ilişkin davacının düzenlediği faturalarda 'faize, fazlaya ve yargılama giderlerine ilişkin haklar saklıdır' ihtirazi kaydı konulmuştur. Öte yandan, uyuşmazlıkla ilgili dava açılması da bir tür ihtirazi kayıttır. Davadan sonra yapılan ödemelerin borcu tamamen veya kısmen sonlandırması, kuşkusuz davanın tamamen ve/veya kısmen konusuz kalmasına neden olacaktır. Ancak, dosya kapsamı ve bilirkişi raporu kapsamından, davalının yaptığı ödemelerin, asıl alacağın tamamını veya bir kısmını sona erdirmediği, faiz ve yargılama giderlerini kısmen karşıladığı, davacının, davasının kısmen sabit olduğu, bu nedenle yapılan ödemelerin bu bakımından infazda dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 2.951.418,84 TL’nin temerrüdün gerçekleştiği 09/11/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazla istemin reddine, davadan sonraki yapılan ödemelerin infazda dikkate alınmasına, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 201.611,42 TL nispi karar ve ilam harcı için peşin alınan 32.702,32 TL peşin ve 34.270,00 TL ıslah harcı toplamı 66.972,32 TL'nin mahsubu ile noksan olan 134.639,10 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, (davalı tarafça 04/11/2021 tarihli sayman mutemedi alındı makbuzu ile yatırıldığından bu hususta işlem yapılmasına yer olmadığına) 3-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 425.684,45 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 151.502,54 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 32.702,32 TL peşin ve 34.270,00 TL ıslah harcı toplamı 66.972,32 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 24,30 TL başvuru harcı, 177,50 TL keşif harcı, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı, 2.107,80 TL temyiz yoluna başvuru harcı, 24.167,96 TL posta/bilirkişi/müzekkere masrafı olmak üzere toplam 26.639,66 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 20.050,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı tarafından yapılan 354,95 TL posta gideri, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı, 2.107,80 TL temyiz yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 2.624,85 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 649,29 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 13/05/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan ... ✎ e-imzalıdır Üye ... ✎ e-imzalıdır Üye ... ✎ e-imzalıdır Katip ... ✎ e-imzalıdır