İlk Derece Mahkemesi 2025/225 E. 2026/371 K.

T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/225 KARAR NO : 2026/371

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/09/2025 KARAR TARİHİ : 15/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25.03.2025 günü saat 14.25 sıralarında davalı araç sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile ... Caddesi ... yönü ... civarında seyir halinde giderken, müvekkiline ait ... plakalı araca sağ ön taraftan çarpmasıyla çift taraflı maddi hasarlı tarafik kazası meydana geldiğini, 25.03.2025 tarihli kaza tespit tutanağından da bu kazanın meydana gelmesinde davalı aracın sürücüsü ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal ettiğinden tam ve tek kusurlu bulunduğunu, kaza neticesinde müvekkiline ait ... plakalı ... marka aracın, sağ ön taraftan hasarlandığını, müvekkilinin aracının kaza mahallinde ve kaza sonrasında çekilen fotoğraflarının kendilerinde mevcut olduğunu, müvekkilinin aracının kaza tarihinde henüz sadece ... Otomotivdeki rapordan da tespit edileceği üzere 141.000km.de olup orjinal ve çok düşük km olduğunu, bu araçta meydana gelen kaza yüzünden bir hayli değer kaybı meydana geldiğini, 09.10.2020 tarihli anayasa mahkemesi kararı sonrasında araç değer kaybı dosyalarında oluşan yeni hukuki durum sonrası plastik aksanlarda değer kaybına dahil edilmesi gerektiğini kısacası; arabanın kazasız hali ile kazalı hali arasında ki (araçta oluşan hasar veya tramere işlenmiş hasardan dolayı) fiyat farkının değer kaybı olduğunu, bu sebeple kazadan önceki rayici ile kazalı halindeki rayicinin tespit edilerek aradaki farkın bulunmasını , müvekkilinin yaklaşık olarak değer kaybının ne kadar olduğu hakkında fikir sahibi olmak için Eksper raporunu aldığını, ancak kesin değer kaybı miktarının belirlenmesi için Mahkememizce yargılama yapılmasının gerektiğini, anlatılan tüm bu sebeplerle talep edilebilir tazminat bedelinin Mahkememizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, (HMK m. 107 gereği belirsiz alacak davamızı) fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, müvekkiline ait ... plakalı aracın geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda şimdilik 100,00 TL araç değer kaybı tazminatının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren(25.03.2025) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkiline ait ... plakalı aracın 25.03.2025 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu meydana gelen hasardan kaynaklı olarak müvekkilin Eksik Ödenen Araç Hasar Bedeli için HMK m.109 gereğince şimdilik, 100,00 TL'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ile talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, işleten sayılan kişi (veya kişiler) bu zarardan sorumlu olacağını, davaya konu kazanın 25.03.2025 tarihinde; kira süresi içinde meydana geldiğini, dolayısıyla bu dönemde meydana gelen trafik kazası nedeniyle hukuki sorumluluğun ...'a ait olduğunu, müvekkilinin davaya konu trafik kazasından kaynaklı herhangi bir sıfatla hukuki sorumluluğu bulunmaması sebebiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, cevap dilekesinde anlatılan tüm bu sebeplerle itirazlarının kabulü ile pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, işleten sıfatını haiz olmayan müvekkilinin yerine uzun süreli kiralayan ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunan ... (T.C. Kimlik No: ...) Adres: ... Mah. ... Sk. 21/2 .../İSTANBUL ve ...'a (T.C. Kimlik No: ... ) Adres: ... Mah. ... Cad. ... Sk. 20/2 .../İSTANBUL davanın ihbar edilmesi ve davalı taraf olarak eklenmelerini, ... sigortanın teminat kapsamında sorumluluğuna gidilmesini, kusura ilişkin ayrıntılı rapor alınmasını, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki bir yararın bulunmadığını, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk ( trafik ) sigortası genel şartları / ek 1. değer kaybının hesaplanması / teminat dışında kalan haller madde 1’e göre başvuruya konu talebin teminat kapsamı dışında olduğunu, başvuru sahibinin ... aracında meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili müvekkili olduğu sigorta şirketine başvurusu üzerine açılan .../2 nolu hasar dosyasından yapılan değerlendirmede, mevcut kazada sol ön çamurluk,ön tampon parçasının hasarlı olduğunun görüldüğünü, davacı tarafın zararını ispat açısından araç görülmeksizin, yalnızca belge üzerinden inceleme ile düzenlenen ve herhangi bir ekspertiz raporu niteliğinde dahi olmayan hasar tespit formunun kabulünün mümkün olmadığını, davacı taraf yapılan bilgilendirmelere rağmen anlaşmalı servisi tercih etmediğinden ve araç 3 yaşından büyük olduğundan genel şartlar gereğince müvekkil şirketin yalnızca eşdeğer parça ve anlaşmalı servislerde uygulanacak tedarik ve işçilik bedelleri ile sorumlu olması sebebiyle zararın tespitinde bu hususun da göz önünde bulundurulması gerektiğini, anlatılan tüm bu nedenlerle; davanın reddine, müvekkili olduğu şirketin davanın açılmasına keyfi ve haksız olarak sebep olmadığından, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Mahkemece taraf teşkili sağlanmış, bildirilen deliller toplanmış, Arabuluculuk anlaşamama tutanağı, İhtarname, Eksper raporu ve ücret faturası, Kaza tespit tutanağı ve kazaya ilişkin faturalar, tramer kayıtları ve Hasar dosyası dosya arasına alınmış ve hasar ile kusur yönünden bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkememiz tarafından atanan bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 14/01/2026 tarihli raporunda; "olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' in % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...' in kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın 2014 model, ... marka /model aracın, hasarları dikkate alınarak, yetkili servis standardında ve orijinal parça kullanılarak fiili olarak gerçekleşen yedek parçalara uygulanan %5 iskonto ile temin edilen yedek parça ve hasar ekspertiz raporunda tespit edilen iskontosuz işçilik bedeli olan 17.500,00 TL + KDV işçilik ücretleri üzerinden, gerçek onarım bedelinin KDV dahil 148.088,17 ₺ olacağı tespit edilmiş, davacının, tespit edilen KDV dahil 148.088,17 TL gerçek hasar bedeline karşılık sigorta şirketinden tahsil ettiği 99.492,50 TL düştüğünde kalan (148.088,17 TL - 99.492,50 TL=) 48.595,67 TL bakiye hasar miktarı bulunduğu, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının, kaza tarihi itibarıyla 65.000,00 TL olacağı" şeklinde görüş bildirmiştir. Davacı vekili 29/01/2026 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değerini; 48.595,67 TL bakiye hasar bedeli ve 65.000,00 TL değer kaybı olarak arttırdığı, tamamlama harcını yatırdığı anlaşılmıştır. DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanan davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'ın tescil maliki olduğu ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar ve değer kaybı talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz dava konusu sebebi ( sigortaya ilişkin hükümler TTK da düzenlendiğinden) ile görevli ve HMK 16 maddeleri gereği yetkilidir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... plakalı aracın 25.03.2025 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek bakiye hasar ve değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesini talep etmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunun 16. Maddesinde: Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Şeklinde yasal düzenleme bulunduğundan kazanın meydana geldiği yer itibari ile mahkememiz yetkilidir. Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır. Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesinde: - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Davalı ... işleten sıfatının bulunmadığını ve davaya konu ... plakalı aracın 29/03/2024 tarihli plaka komisyonu hizmet sözleşmesi ile 12 ay süreyle ... tarafından kiralandığını buna dair plaka komisyon hizmet sözleşmesini sunmuş ise de Mahkememizce davalı tarafa plaka kiralaması için yapılan aylık ödemelere ilişkin banka dekontlarını sunması ayrıca kiralama sözleşmesinin vergi dairesine bildirilip bildirilmediği, damga vergisinin ödenip ödenmediği konusunda açıklama yapmak ve kayıtları sunmak üzere süre verilmiş ise de herhangi bir delil ve kayıt sunulmadığından davalı ...'ın işleten sıfatının devredildiğini ispat edemediğinden sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmıştır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. 6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." düzenlemesi gereğince taraflar arasında maddi zarara ilişkin alacak talebinin belirli olmadığı ve uyuşmazlık bulunduğu, davacıdan maddi zararının ne kadar olduğunun tam ve kesin olarak bilmesinin mümkün olmadığı ve Mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda belli olacağından değer kaybı talebinin belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerekmiştir. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 25.03.2025 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araca, davalı sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigortalı bulunan davalı ...'in sürücüsü, davalı ...'ın tescil maliki olduğu ... plakalı aracın çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının bulunduğu, davalıSoner Şahin'in sürücüsü, davalı ...'ın tescil maliki olduğu, alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı araç sürücüsü ...'in seyir halindeyken yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını, mevcut yol-zemin ve trafik durumunu dikkate alarak seyrini temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi, hızını kavşaklara yaklaşırken, aracının yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava, trafik ve kavşak şartlarının gerektirdiği şartlara uydurması, trafik işaretlemelerine ve kurallarına uyması, '' DUR'' trafik tabelasına uyarak ... Caddesi üzerinde seyir halinde bulunan araçlara ilk geçiş hakkını vermesi, yolun icap ve şartlarına uygun seyretmesi, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi, katılım yapacağı kesişime (kavşağa) geldiğinde ilk geçiş hakkını yol üzerinde seyir halinde bulunan araçlara vermesi, yolun boş veya emniyetli olması durumunda yola katılım yapması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak manevra ve manevraları düzenleyen genel kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, aracının ön kısımları ile katılım yapmak istediği yol üzerinde seyir halinde bulunan ... plakalı aracın sağ ön köşe kısımlarını çarptığı olayda %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün alabileceği bir önlem bulunmadığından kusursuz olduğu, kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu ... plakalı aracın dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, aracın onarımı için zorunlu olarak değiştirilmesi gereken yedek parçaların bedeli ve işçilik bedelleri olmak üzere toplam hasar miktarının KDV dahil 148.088,17TL olduğu, sigorta şirketinden tahsil ettiği 99.492,50 TL düştüğünde kalan (148.088,17 TL - 99.492,50 TL=) 48.595,67 TL bakiye hasar bedeli hesaplanmış olup aracın geçmiş kaza kaydının bulunmadığı tramer kayıtlarından anlaşılmış ve aracın kaza tarihden önceki rayiç değeri 1.275.000,00TL, kaza sonrası piyasa değerinin 1.210.000,00TL olduğu ve 65.000,00TL değer kaybı zararın bulunduğu davalının sigortalısının %100 oranında kazaya etkisinden dolayı, zararın tamamından kaza tarihi itibarıyla sorumlu olduğu, düzenlenen raporların dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve davacının başvuru koşulunu sağladığı, davalı sigortaya 02.04.2025 tarihinde (başvuruya dair tebliği evrakı bulunmadığından eksper rapor kayıt tarihi esas alınmıştır.) başvurduğu nazara alınarak ve 8 iş günü sonu olan 15.04.2025 tarihinde davalı sigortanın temerrüde düştüğü, diğer davalıların haksız fiil hükümleri gereği kaza tarihinde temerrüde düştüğü, kazaya karışan araçların hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilerek talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 48.595,67TL hasar bedelinin ve 65.000,00TL değer kaybı bedelinin 25.03.2025 tarihinden (davalı sigorta yönünden poliçe limiti (bakiye 200.507,50TL) ile sınırlı olmak ve 15.04.2025 tarihinden itibaren faiz işletilmek suretiyle) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 7.759,72TL nispi karar harcından yatırılan toplam 2.555,34TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 5.204,38-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davalı sigortadan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan toplam 13.798,24-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/05/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır