İlk Derece Mahkemesi 2025/141 E. 2026/376 K.

T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/141 KARAR NO : 2026/376

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/09/2025 KARAR TARİHİ : 15/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ... Anonim Şirketi'nin ruhsat sahibi olduğu ve diğer davalı sigorta şirketine ... poliçe nolu kasko ihtiyari mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç, 07.04.2025 tarihinde müvekkile ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, ... plakalı araç sürücü davalı ... bu kazanın gerçekleşmesinde %100 kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı araç için 1.000,00-TL pert bedelinin (belirsiz alacak) poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak, 1.000,00-TL araç mahrumiyet zararının (kısmi alacak) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ... ... Anonim Şirketi'nden alınarak müvekkiline ödenmesini talep etmiştir. Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, eksik veya kısmi ödeme yapıldığından bahisle sigorta şirketine ikinci bir başvuru yapılmadığından başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar olmadığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, aracın engelli aracı olması nedeniyle her durumda ÖTV düşülerek hesaplama yapılması gerektiğini, dava konusu haksız fiile dayalı tazminat talebi olduğundan avans faizi talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur. DELİLLER Mahkemece taraf teşkili sağlanmış, bildirilen deliller toplanmış, Arabuluculuk anlaşamama tutanağı, İhtarname, Eksper raporu ve ücret faturası, Kaza tespit tutanağı ve kazaya ilişkin faturalar, Hasar dosyası dosya arasına alınmış ve hasar ile kusur yönünden bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkememizce atanan bilirkişi ...'ın hazırlamış olduğu 18/12/2025 tarihli raporda "dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, hasar eskpertiz raporunda tespit edilen, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırması sonucunda; hasar eskpertiz raporunda tespit edilen KDV dahil 879.4160,02 TL hasar miktarının uygun olduğu, dava konusu aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucu edinilen bilgiler ile teknik özellikleri, model yılı, trafiğe çıkış tarihi itibarıyla yıpranma payı ve kıymetine tesir edebilecek diğer faktörler de dikkate alınarak yapılan değerlendirme, yetkili servis, oto galeri teklifleri ve ikinci el satışına yönelik internet siteleri üzerinden yapılan piyasa araştırması sonucunda, dava konusu ... plakalı, 2023 model ... marka/ model aracın kazadan önceki rayiç değerinin ÖTV MUAFİYETİ İLE birlikte 922.412,22 TL olduğu, KDV dahil 879.4160,02 TL onarım bedelinin, 922.412,22 TL (ÖTV muaf) araç bedeline yakın olduğundan, dava konusu aracın onarımının yapılmasının ekonomik olmayacağı, aracın tam hasarlı olduğu, pert bedelinin (922.412,22 TL - 273.889,00 TL=) 648.523,22 TL olduğu, davacının, kaza tarihi itibarıyla tespit edilen 648.523,22 TL pert bedeline karşılık sigorta firmasından tahsil ettiği 300.000,00 TL düştüğünde, kalan bakiye (648.523,22 TL - 300.000,00 TL=) 348.523,22 TL pert bedelini talep edebilmesinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, Dava konusu ... plakalı aracın, olan kazada tam hasarlanmış olmasından dolayı, davacının emsal özelliklere sahip yeni bir araç alıncaya kadar geçecek 30 günlük makul mahrumiyet süresi için oluşan mahrumiyet tazminatının, kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 55.404,00 TL olacağı tespit edilmiş, davacının, kaza tarihi itibarıyla yeni araç alıncaya kadar geçecek 30 günlük makul süre için tespit edilen KDV dahil 55.404,00 TL mahrumiyet tazminatını talep edebilmesinin takdirinin mahkemeye ait olduğu" şeklinde görüş bildirmiştir. Davacı vekili 06/02/2026 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değerini; pert bedeli için 348.523,22TL'ye, ikame araç bedelini ise 55.404,00TL ye arttırdığı, tamamlama harcını yatırdığı anlaşılmıştır. DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalanan davalı ...'ın sürücüsü, davalı ... şirketinin tescil maliki olduğu ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen pert bedeli ve araç mahrumiyet bedeli talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz dava konusu sebebi ( sigortaya ilişkin hükümler TTK da düzenlendiğinden) ile görevli ve HMK 16 maddeleri gereği yetkilidir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... plakalı aracın 07.04.2025 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek pert bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesini talep etmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunun 16. Maddesinde: Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Şeklinde yasal düzenleme bulunduğundan kazanın meydana geldiği yer ve davalı sigortanın yerleşim yeri itibari ile mahkememiz yetkilidir. Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır. Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesinde: - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir. Hemen belirtmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının ve güvence hesabının 91.maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. 6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." düzenlemesi gereğince taraflar arasında maddi zarara ilişkin alacak talebinin belirli olmadığı ve uyuşmazlık bulunduğu, davacıdan maddi zararının ne kadar olduğunun tam ve kesin olarak bilmesinin mümkün olmadığı ve Mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda belli olacağından davanın (pert bedeli yönünden )belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerekmiştir. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; 07.04.2025 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı park halindeki araca, davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari Mali Mesuliyet sigortalı bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ihtiyari Mali Mesuliyet sigortasının bulunduğu, davalı ...'ın sürücüsü, davalı ... şirketinin tescil maliki olduğu alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı araç sürücüsü ...'ın aracı ile yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, mahal şartlarını ve mevcut yol-zemin durumunu dikkate alarak manevrasını temkinli ve tedbir alabilecek vaziyette sürdürmesi, kazanın meydana geldiği yolun taşıt trafiği özelliği dolayısıyla dikkatli ve özenli olması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek park halinde bulunan dava konusu ... plakalı araca çarptığı olayda %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün alabileceği bir önlem bulunmadığından kusursuz olduğu, kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu ve hükme, denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmış, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının olduğu, kaza tarihi itibariyle dava konusu ... plakalı aracın dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre, aracın onarımı için zorunlu olarak değiştirilmesi gereken yedek parçaların bedeli ve işçilik bedelleri olmak üzere toplam hasar miktarının KDV dahil 879.416,02-TL olduğu, aracın ÖTV muafiyetli olduğundan perte ayrılması halinde süre beklemeksizin yeniden ÖTV muafiyetli araç alabileceği anlaşılmakla ÖTV muaf bedelinin 922.412,22TL olduğundan aracın pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği ve aracın sovtaj değerinin 273.889,00TL olduğu, ... sigorta şirketinin 300.000,00TL ve ... sigorta şirketinin 339.074,00TL ödeme yaptığı görülmekle davacının bakiye 922.412,22TL- 273.889,00TL sovtaj- 300.000,00TL pert bedeli- 339.074,00TL=9.449,22TL hasar bedeli alacağı kaldığı anlaşılmış ve davalının sigortalısının %100 oranında kazaya etkisinden dolayı, zararın tamamından kaza tarihi itibarıyla sorumlu olduğu, ... plakalı davacıya ait aracın, davaya konu trafik kazası akabinde hurdaya ayrıldığı görülmüş olup Yargıtay içtihatlarına göre mahrumiyet süresinin hesaplanmasında aracın hurdaya ayrılması durumunda yeni araç alıncaya kadar geçen sürenin de hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğinin ifade edilmiş olup ... plakalı aracın, 2023 model ... marka /model araç olduğu piyasada oldukça fazla ve bulunması kolay bir araç olduğu mahkememizce değerlendirilmiş ve davacının aracının hurdaya ayrılması ve yeni araç alıncaya kadar geçecek makul sürenin 20 gün olacağı değerlendirilmiş olup kaza tarihindeki günlük emsal kira bedelinin belirlenmesi, bu kira bedelinden, mahrumiyet süresi nazara alınarak aracın amortisman (yıpranma), bakım, yakıt (somut olay nazara alındığında günlük harcayacağı benzin veya mazot değil, aracın bakımı/muhafazası/kullanımı için gerekli yağ, aracın özelliğine göre adblue vs ) giderinin mahsubu ile mahrumiyet bedeli belirlenmesi gerektiğinden bilirkişi raporu ile 2023 model ... marka/tipi emsal araçların İstanbul’da günlük kira bedellerinin kaza tarihi itibariyle rayiç ortalama aylık kiralamada günlük 2.044,00-TL olacağı tespit edilmiş ve yeni araç alıncaya kadar geçecek makul sürenin 20 günlük süreçte davacı şirketin mahrum kalacağı araç kira gelirinin 2.044,00-TLx20gün - 1.000,00TL amortisman= 39.800,00-TL olacağı tespit edilmiş olup düzenlenen raporların dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek trafik sigortacısının, 2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ile ZMSS Genel Şartları'nın B.2.maddesi uyarınca, rizikonun ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve sigortacının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği ve davacının başvuru koşulunu sağladığı, davalı sigortaya 27.06.2025 tarihinde başvurduğu nazara alınarak ve 8 iş günü sonu olan 10.07.2025 tarihinde davalı sigortanın temerrüde düştüğü, diğer davalıların haksız fiil hükümleri gereği kaza tarihinde temerrüde düştüğü, kazaya karışan araçların hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: % 12,19 ) HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kısmen KABULÜ ile; a-) 9.449,22TL hasar bedelinin 07.04.2025 tarihinden (davalı sigorta yönünden İMM poliçe limiti ile sınırlı olmak ve 10.07.2025 tarihinden itibaren faiz işletilmek suretiyle) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, b-) 39.800,00TL ikame araç bedelinin 07.04.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sınai şirketi ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 3.364,21TL nispi karar harcından yatırılan toplam 7.480,40TL harcın mahsubu ile artan 4.116,19TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadessine, 3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00TL'nin 560,74TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 4.039,26TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafça yatırılan 3.364,21TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan toplam 7.980,00TL yargılama giderinin kabul oranına göre 972,769TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına, 7-Davalı Sigorta ve davalı ... şirketi yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı sigorta ve davalı ... şirketine verilmesine, 8-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa resen iadesine, Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/05/2026

Katip ...

Hakim ...