Bölge Adliye Mahkemesi 2023/585 E. 2026/1255 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/585 KARAR NO : 2026/1255

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 28/11/2022 NUMARASI : 2020/287 Esas - 2022/860 Karar DAVA : Tazminat BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2021/333 ESAS - 2021/397 KARAR SAYILI DOSYASINDA DAVA : Tazminat KARAR TARİHİ : 22/05/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 22/05/2026

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü TARAFLARIN İDDİA, SAVUNMA İLE YARGILAMA SÜRECİ: Davacı-birleşen dosyada davalı vekili dava dilekçesinde özetle; 23/04/2019 tarihinde müvekkili şirkete ait .... plakalı kamyonun Karşıyaka - İzmir çevreyolu ... Mahallesi Kavşağına 75 m. kala orta şeritte duran ve aracın arkasına her hangi bir önlem almayan davalıya ait .... plaka sayılı araca yolun yokuş olması, hafif viraj olması ve gidiyormuş gibi görünen araca çarparak maddi ve yaralamalı kaza meydana geldiğini, kaza nedeni ile müvekkile ait aracın hasar gördüğünü, müvekkilinin aracı kullanamadığını, araçta değer kaybı meydana geldiğini, Oluşan kaza nedeni ile davalıya ait aracın sigorta şirketi olan .... AŞ tarafından 0001-0210-23263091 poliçe numarası ile poliçe limiti kadar 27/06/2019 tarihinde 36.000,00TL ödeme yapıldığını ancak oluşan hasarın limiti aştığını, beyanla araçta meydana gelen hasar bedeli olarak şimdilik 5.000,00 TL, değer kaybı için şimdilik 100,00 TL ve aracı kullanamamasından kaynaklı ikame araç bedeli olarak da şimdilik 100,00 TL olmak üzere 5.200,00 TL’nin kaza tarihi olan 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı-birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... AŞ'ne ait olan .... plakalı araca, davalı .... AŞ'ye ye ait olan .... plakalı aracın çarpası sonucunda aracın kullanılamaz hale geldiğini, Meydanda gelen kazada davalı .... AŞ’nin maliki olduğu, sürücüsü .... olan .... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Karşıyaka 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/583 esas 2021/11 karar sayılı 14/01/2021 tarihli kararında davalı şirkete ait .... plaklı aracı sürücünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, Karşıyaka 5. Asliye Ceza Mahkemesinin keşiften sonra dosyayı Adli Tıp Kurumu'na gönderdiğini Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nin 16/11/2020 tarihli raporunda .... . AŞ'nin ... plakalı aracını kullanan... asli kusurlu, davalı müvekkili şirket .... AŞ'nin .... plakalı aracını kullanan .... kusursuz olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirkete ait aracın tamamen kullanılamaz hale geldiğini, HMK'nun 107. maddesi kapsamında belirsiz alacak niteliğinde ki davanın tazminat miktarı belirli hale geldiğinde belirlenen miktarlara arttırılmak üzere şimdilik 25.000,00 TL'nin 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı-birleşen dosyada davacı vekili 15/09/2021 tarihli dilekçesi ile 25.000,00 TL maddi tazminat talebinin 24.000,000 TL'sinin araç hasarı, 1.000,00 TL'sinin ikame araç bedeline ilişkin olduğunu beyan etmiştir. Davalı-birleşen dosyada davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza ile ilgili yetkili mahkemenin Karşıyaka Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu, davanın yetkisiz yerde açıldığını, kazada müvekkili şirkete ait aracın sürücüsü ... .’in yaralandığını ve uzun süre komada kaldığını, kazanın meydana gelmesinde davalıya ait ... plakalı araç sürücüsü ....’ın makas atarak ilerlediğini ve %100 kusurlu olduğunu, meydana gelen olay ile ilgili Karşıyaka 5. Asliye Ceza mahkemesinin 2019/583 esas sayılı dosyasında davacı şirkete ait araç sürücüsünün yargılandığını ve sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı-birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; birleştirilmesi talep edilen dosyadan alınan kusur raporuna itiraz edildiğini, kazanın gerçekleşme nedeninin .... hakimiyetinde .... plakalı kamyonetin çekişten düşmesi ve hızının azalması olduğunu dolayısı ile.... plakalı kamyonetin rutin bakım ve kontrollerinin yapılıp yapılmadığı, aracın çekişten düşmesinin sebebi, aracın vizeden geçip geçmediği, üzerinde taşıdığı motorun yük taşıma kapasitesinin üzerinde olup olmadığı ve aracın bu yükü taşımaya haiz bir nitelikte olup olmadığı ve taşıdığı bu yükün aracın çekişine etki edip etmediği konularının araştırılarak rapor alınması gerektiğini, yine birleştirilmesi talep edilen dosyada alınan 07/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafın %25 kusurlu olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapıldığını, Karşıyaka 5. Asliye Ceza Mahkemesi 2019/583 Esas sayılı dosyasına gelen 16/11/2020 tarihli Adli Tıp Kurumu'nun raporuna göre müvekkilinin yüzde yüz kusurlu bulunduğunu ancak aynı kaza ile ilgili alınan 3 raporda farklı kusur oranlarının bulunduğunu, aracın teklemeye başladığı anda davacıya ait araç sürücüsünün dörtlü ışıkları yakmak ve aracı emniyet şeridine çekmek gibi tedbirleri almadığını, müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen zararın davacı şirkete ait araçta meydana gelen zararın çok üstünde olduğunu, kaldı ki davacının maddi tazminat talebinin neye dair olduğunun belli olmadığını, değer kaybı, tamir, kazanç kaybı, hasar onarımı gibi konularda aracın yaşının yüksek olması, kilometresinin yüksek olması gibi değerler göz önüne alındığında, araçta değer kaybı oluşmak yerine değişen parçalarla birlikte değer artışı olacağı, ayrıca sigorta şirketinden hasarının onarımının yapıldığının ortada olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir DELİLLER : Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/12867 soruşturma nolu dosya, Karşıyaka 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/583 Esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçeleri, fotoğraflar, araçlara ait trafik kayıtları, tanık, keşif ve bilirkişi incelmesi, hastane kayıtları ve tüm dosya kapsamı. İDM KARARININ ÖZETİ : İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; taraflar arasındaki ihtilafın 23/04/2019 tarihli trafik kazasında kusur oranları, araç hasarı, değer kaybı, ikame araç bedeli ve sigorta ödemesinin etkisi konularına ilişkin olduğu, ceza dosyası, sigorta kayıtları, kaza tespit tutanağı ve hastane kayıtlarının dosyaya alındığını, birden fazla bilirkişi raporu alındığını, ayrıca İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyet raporunun düzenlendiğini, son teknik raporda davacı sürücünün %75, davalı sürücünün %25 kusurlu bulunduğunu, Mahkemece İTÜ raporunu esas alarak davacı sürücünün ana kusurlu, davalı sürücünün tali kusurlu olduğunun kabul edildiği, ceza dosyasındaki farklı kusur oranlarının çelişkili bulunduğu ancak giderilmiş kabul edildiği, aracın pert kabul edilip araçtaki toplam zararın 25.000,00 TL olduğu, ikame araç zararının 2.250,00 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından 36.000,00 TL ödeme yapıldığı ve bu ödemenin esas zararları karşılamış sayılacağı, TBK'nun haksız fiil hükümlerinin uygulandığı, sigorta ödemesi dikkate alınarak zararların mahsup edildiği, ikame araç bedelinin sigorta kapsamında olmadığı gerekçesiyle, asıl dava yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile araç hasar bedeli ve araç değer kaybına yönelik açılan davaların reddine, 100,00 TL ikame araç bedeli alacağının 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... AŞ’den alınarak davacı ... AŞ’ye verilmesine, davacı-karşı davalının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile 18.750,00 TL araç hasar bedeli ve 1.000,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 19.750,00 TL alacağın 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .... AŞ’den alınarak davacı ... AŞ’ye verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı-karşı davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı-birleşen dosyada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur belirlemesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda aracın kilometresi tespit edilmeden eksik ve varsayıma dayalı hesap yapıldığını, bunun Yargıtay kriterlerine aykırı olduğunu,.... model aracın 35.000,00 TL olmasının imkansız olduğunu, yüksek bir değerle hesaplanmasının gerçek piyasa ve kasko değerleriyle bağdaşmadığını, 30 günlük ikame araç süresinin ticari hayat ve piyasa şartlarıyla uyuşmadığını, bilirkişi değerlendirmesinin gerçekçi olmadığını, raporun somut incelemeye dayanmadan önceki raporlardan alıntıyla hazırlandığını, çelişkileri gideremediğini, şerit ihlali ve arkadan çarpma nedeniyle kazanın tek sorumlusunun davalı araç sürücüsü olduğunu, davacı taraf sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, sigorta eksperi ve piyasa verilerine göre araç değerinin daha yüksek olduğunu, bilirkişi hesabının gerçek dışı kaldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak birleşen davanın reddine, asıl davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı-birleşen dosyada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin hem asıl davayı kısmen kabul etmesi hem de karşı davayı kısmen reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu, ceza dosyasında yer alan Adli Tıp Kurumu raporuna göre kazada ....'ın asli kusurlu,...'in kusursuz kabul edildiğini, Yerel Mahkemenin bu raporu dikkate dikkate almayarak farklı kusur dağılımı yapmasının hatalı olduğunu, kazanın aşırı hız, hatalı şerit değiştirme ve dikkatsiz sürüş nedeniyle ....'ın tam kusuruyla meydana geldiğini, dolayısıyla diğer sürücüye kusur yüklenmesinin yerinde olmadığını belirterek, asıl davanın tamamen reddine, birleşen davalarının kabulüne karar verilmesini istemiştir. İSTİNAFA CEVAP : Taraflar karşılıklı olarak istinafa cevap vermemişlerdir. G E R E K Ç E Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan asıl davada bakiye araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat, birleşen davada araç hasarı ve ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat isteğine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince asıl dava ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. 6100 Sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; HMK'nun 357. maddesine göre de; İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz, maddeleri çerçevesinde inceleme yapılmıştır. Bilindiği üzere; sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49.maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava açabilir. 6098 Sayılı TBK'nun 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Kural olarak, 6098 Sayılı TBK'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır. (Yargıtay HGK'nun 17/09/2008 tarih, 2008/4/564 Esas, 2008/536 Karar). Somut olayda; 23/04/2019 tarihinde saat 10.30 sıralarında .... Çevre Yolu .... Mahallesi Kavşağına 75 metre kala orta şeritte bulunan davalı taraf sürücüsü .... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetin hızının düştüğü, davacı taraf sürücüsü .... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı kamyonun ani ve kontrolsüz manevra ile şerit değiştirerek sağ ön kısımları ile çarpması neticesi yaralamalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. Dava konusu olaya ilişkin Karşıyaka 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 14/01/2021 tarih, 2019/583 Esas - 2021/11 Karar sayılı ilamı ile davacı taraf sürücüsü ...'ın asli kusurla taksirle yaralama suçundan sonuç olarak 13.650,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaftan da geçerek 08/09/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Ceza dosyasındaki tespit ve değerlendirmeler ile dosya kapsamına göre; ceza dosyası ile kesinleşen maddi olguya uygun olarak düzenlenen 07/12/2021 tarihli kök rapor, 03/01/2022 tarihli ek raporuna göre; davacı taraf sürücüsünün asli %75, davalı taraf sürücüsünün tali %25 kusurlu olduğunun belirlendiği, yine İlk Derece Mahkemesi tarafından İTÜ'den seçilen bilirkişiler kurulunun 21/10/2022 tarihli raporunda da davacı taraf sürücüsünün asli %75, davalı taraf sürücüsünün tali %25 kusurlu olduğunun rapor edildiği, raporun kazanın oluş şekline, ceza dosyası ile kesinleşen maddi olguya uygun olduğu beylirlendiğinden; İlk Derece Mahkemesi tarafından bu raporun hükme esas alınmasında ve asıl davada davalı şirketin, birleşen davada davalı şirketin maddi tazminattan sorumlu tutulmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından taraf vekillerinin kusura ilişkin bilirkişi raporlarına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Bilindiği üzere; hukukumuzda gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Araçta oluşan hasarın ağırlığı, aracın tamirini ekonomik kılmaz ve araç pert/total işlemine tabi tutulursa zarara uğrayanın talep edebileceği tazminat miktarı, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinden pert total değerinin mahsubu ile bulunacak gerçek zarar ile benzer nitelikteki bir aracı temin edebileceği makul bir süredeki ikame araç bedeli/kazanç kaybından ibarettir. Aracın onarımının ekonomik olmamasına rağmen zarar gören onarım yaparak kullanmış olsa bile pert-total uygulaması ile belirlenen zarardan fazlasını isteyemeyeceği gibi, böyle bir araç için değer kaybı da söz konusu olmayacağından sadece muadil bir aracın yeniden satın alınması için geçen süre bakımından ikame araç bedeli istenilebilir. Zarar gören oluşan zararın üstünde bir yarar sağlayamaz. Bu husus emsal Yargıtay 17 HD.'nin 2014/24138 E. 2015/8551 K. 11/06/2015 T.li ilamında "Bilindiği gibi aracın onarım masrafları taşıtın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşar ya da taşıt onarım kabul etmez ise araç tam hasara uğramış yani pert olmuş sayılır. Bu durumda, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa raiç değeri ile hasarlı haliyle olay tarihindeki değeri (sovtaj değeri) arasındaki fark davacı zararı olup talep halinde davalılar bundan sorumlu tutulur. Bu konuda ekonomik olan zarar kabul edilir. Davacı tarafın tercihi (aracın onarımını istemesi ya da onarımını yaparak aracı kullanması) önem arzetmez. İş bu davada araç hasarı talep edilmemiş, ancak değer kaybı istenmiştir. Aracın pert olup olmaması burada önemlidir. Çünkü pert olan araç için değer kaybı talep edilemez. Bu nedenle aracın hasar dosyası da gözetilerek aracın pert ya da onarımından hangisinin ekonomik (uygun) olduğu hususunda bilirkişi incelemesi yapılması gerekir. Aracın onarımının ekonomik olması durumunda, değer kaybı, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa raiç değeri (aracın km'si, somut olayda 715.200 km'de olduğu belirtilmiştir) modeli, kullanım tarzı, önceden hasarlı olup olmadığı vs gözönünde tutularak) ile aracın gerekli onarımları yapıldıktan sonraki haliyle piyasa değeri arasındaki farktır." şeklinde ifade edilmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından alınan 07/12/2020 havale tarihli kök rapor ve ek raporlara göre; asıl davada davacı aracı olan .... plaka sayılı araçtaki hasarın 91.641,93 TL aracın kaza öncesi değerinin 135.000,00 TL olduğu, aracın pert/total kabulü gerektiğinden sovtaj bedelinin 65.000,00 TL belirlendiğinden; davacının araçtaki hasara ilişkin zararının 70.000,00 TL olduğu, yeni araç alımı için 30 gün gerektiği, günlük 300,00 TL'den ikame araç bedelinin 9.000,00 TL olduğu, araç pert/total kabul edildiğinden değer kaybı olmayacağının ve davacının kusura göre zararının 19.750,00 TL olduğunun rapor edildiği; davalı aracı olan .... plaka sayılı kamyonetin rayiç değerinin 35.000,00 TL, hasar miktarına göre pert/total olması gerektiği, sovtaj değerinin 10.000,00 TL olduğu, araçtaki zararın 25.000,00 TL olduğu (kusura göre 18.750,00 TL), yeni araç alımı için 30 gün gerektiği ve günlük 75,00 TL'den 2.250,00 TL (kusura göre 1.687,50 TL) ikame araç zararının olduğu hesaplanmıştır. Bu rapor içeriği; kazaya karışan davaya konu araçlardaki hasara, sigorta hasar dosyasına ve rayiç değerlere uygun olduğundan, karar vermeye ve denetime elverişli bulunduğundan; İlk Derece Mahkemesinin bu raporu hükme esas almasında ve sigorta ödemesi gözetilerek asıl davada davacının araç hasar bedeli ve araç değer kaybına yönelik açmış olduğu davanın reddine, taleple bağlı kalınarak 100,00 TL ikame araç bedelinin tahsiline, ikame araç bedeli yönünden fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, birleşen dava yönünden davacının 18.750,00 TL araç hasar bedeli ve taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL ikame araç bedelinin tahsiline, ikame araç bedeli yönünden fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, araç hasarı yönünden fazla talebin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından; taraf vekillerinin maddi tazminat ve maddi tazminata ilişkin bilirkişi raporlarına yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve taraf vekillerinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Taraf vekillerinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı-birleşen dosyada davalı tarafından asıl ve birleşen dosyalar için peşin yatırılan 492,00'şer TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 179,90'er TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 732,00'er TL karar ve ilam harcından mahsubuyla, asıl ve birleşen davalar için bakiye 552,10'er TL'nin davacı-birleşen dosyada davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı-birleşen dosyada davacı tarafından asıl ve birleşen dosyalar için peşin yatırılan 492,00'şer TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 179,90'ar TL istinaf karar ve ilam harcının alınması gereken 732,00'er karar ve ilam harcından mahsubuyla, asıl ve birleşen davalar için bakiye 552,10'ar TL'nin davalı-birleşen dosyada davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf giderlerinin karşılayanın üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının yatıranlara iadesine, 6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil / iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 22/05/2026 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.