İlk Derece Mahkemesi 2025/128 E. 2026/668 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/128 Esas KARAR NO : 2026/668 DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/02/2025 KARAR TARİHİ : 17/07/2026

I.İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında ... tarihinde bir taşınmaz ve muhtesatı alım satım sözleşmesi imzalandığnıı, sözleşmeye konu taşınmazın tapusu en geç ... tarihi itibariyle müvekkili adına tescil edileceğini, taşınmazın ve muhtesatın müvekkiline devredilmesi akabinde müvekkili tarafından tesiste yer alan 125 KWA lık bir jenaratörün varlığının tespit edildiğini ve bunu davalıya bildirmesi üzerine taraflar arasında ... tarihli Jeneratör Devir Teslim Protokolü imzalandığını, ancak davalı tarafın jeneratörler arasında takası içeren bu sözleşemeye herhangi bir teknik izahı olmaksızın müvekkili uhtesinde bulunan jeneratörün "hurda görünümünde bir makine" olduğunu ileri sürerek sözleşmenin gereklerini ifa etmekten kaçındığını , davalı ile müvekkil arasında imzalanan ... Tarihli Jeneratör Devir Teslim Protokolü sözleşmesinin aynen ifası ile müvekkile jeneratörün teslimi, mümkün olmaması durumunda müvekkilin uğradığı maddi zararın HMK madde 107 gereği bilirkişi incelemesinden sonra artırmak üzere ... -TL'sinin (belirsiz alacak) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Tarafların satış sözleşmesinde satışa konu taşınmazı ada parsel bilgisi ile yazdıktan sonra taşınmaz üzerinde bulunan binalar ve diğer emtiayı konumları ve özellikleri ile belirttiğini, hatta 6 adet soğutucu makinenin bir tanesinin motorunun olmadığının dahi belirtildiğini, taşınmaz üzerinde bulunan paratonerin dahi satış sözleşmesinde satışa konu edildiğini, iş bu davaya konu edilen jeneratörün ise belirtilen satış sözleşmesinde bir kelime dahi bahis konusu edilmediğini, davaya konu jenaröt taşınmazın mütemmim cüzü olmadığını, taşınabilir bir mal olduğunu, bulunduğu yerden ayrılabilir olduğunu, bu nedenle taşınmaz için bir bütünleyici parça arz etmeyeceğini, ayrı bir ekonomik değerinin olduğunu, basiretli bir tacir olan davacının jeneratörün değerinin farkında olması gerektiğini, jeneratörü satış sözleşmesine eklememiş, jeneratör bedeli hakkında bir anlaşmaya varılmamış, bu bağlamda jeneratör bedelinin müvekkiline ödenmediğini, tüm satış sürecinde jeneratör hakkında davacının müvekkiline bir teklifte bulunmadığını, satış sözleşmesine konu edilmesine dair bir talepte bulunmadığını, devam eden süreçte satış sözleşmesine konu edilmemesi ve dolayısıyla karşılığında bir bedel ödenmemesi sebebiyle müvekkilinin bahis konusu 125 KVA gücündeki jeneratörü mali bulunduğu Kemir ilçesindeki taşınmazına götürdüğünü, davacının taşınmazı satın aldıktan sonra jeneratörün müvekkili tarafından haklı olarak alındığını görünce müvekkiline ulaşarak jeneratörü kendisinin taşınmazda kullanmak istediğini bildirdiğini, müvekkilinin ise jeneratörün satış sözleşmesine konu edilmediğini ve kendisinin kullanacağını belirtiğini, bunun üzerine davacının jeneratörün satışa konu edilen taşınmaz için daha uygun olduğunu, kendisine ati petrol istasyonunda bulunan ve kvasını net olarak bilmediği, davacıya ait jeneratörle benzer özelliklerde jeneratörü davalı müvekkile vermeyi ve karşılığında ... ilçesine götürdüğü jeneratörü getirmesini istediğini, davacı tarafın telif ettiği jeneratörün davalıya ait jeneratöre benzer özelliklerde olduğunu beyan ettiğini, ancak davacı tarafın dai jeneratörün KVA sını bilmemekte olup bu durumun metne yazıldığını, bu kayıt tarafların jeneratörü görmediğine delil olduğunu, müvekkilinin kendisine teslim edilecek jeneratörün kendisinin teslim edeceği benzeri bir jeneratör olacağını düşünerek protokolü imzaladığını, devam eden dönemde bir süre jeneratörlerin değişimi ile ilgili davacının ve davalının bir hareketi olmadığını, bu süreçte davacı tarafın satışa konu edilen taşınmazda satış anında bulunan kiracı ile arasında vuku bulan ve yargılamasına konu olan olaylar meydana geldiğini, bu olaylara ilişkin Elmalı Asliye Ceza Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyasının celbini, davacının davalının jeneratörüne karşı teklif ettiği müvekkilinin adresine teslim için gönderdiği ve müvekkilinin kendi jeneratörü ile emsal kabul edilmeyecek mahiyette olması sebebiyle kabul etmediği hurda görünümlü, eksi yıpranmış makineyi teslim almadığını, davanın zaman aşımı yönünden reddine, haksız ve hukuku dayanaktan yoksun davanın esastan reddini talep etmiştir. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER Antalya ... Noterliğine müzekkere yazılarak ... tarihli ... yevmiye numaralı, ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamenin ve ihtarnamenin muhattabına ulaştığına dair tebliğ mazbataları, Antalya ... . Noterliğine müzekkere yazılarak ... tarih ... yevmiye numaralı, ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin ve ihtarnamenin muhattabına ulaştığına dair tebliğ mazbatalarI, Davacı tanığı ...'ın " ... .... ... ... ... olarak çalışmaktayım. .... yılının Ocak ayından beri çalışıyorum. Daha önceden bilgim ... ile ... arasında sözleşme imzalamışlar fakat sözleşmeden sonradan haberdar oldum. Sözleşme hakkında bilgim yoktur. Sadece kasada durarak şirketin satışları ve personellerin maaş ödemeleriyle ilgileniyorum. Davacı tarafın davalı tarafa teslim ettiği jeneratör ile ilgili bilgim yoktur. Jeneratör teslimi yapıp yapmadığın bilmiyorum sadece sözleşme yaptıklarını biliyorum. Sözleşmenin içeriğini ve ne kadar yerine getirildiği hususunda bilgim yok. Ben herhangi bir jeneratör de görmedim. Taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında bilgim yoktur. Bilgim ve görgüm bu kadardır. " şeklindeki beyanları, Davaya konu jenaratörlerin yerinde incelenmesi sonucu düzenlenen makine mühendisi bilirkişi kök ve ek raporu. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ Dava ticari nitelikte trampa sözleşmesinden doğan aynen ifa yahut bedel istemi talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında imzalanan ... tarihli jenaratör devir teslim protokolü doğrultusunda tarafların teslim yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, protokoldeki tarafların edimlerinde açık orantısızlık bulunup bulunmadığı, jenaratörlerin tesliminin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü doğrultusunda yapılmasının gerekip gerekmediği, aksi halde derditli olarak ifanın mümkün olmaması durumunda maddi tazminatın davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki, aidiyeti ihtilafsız ... tarihli jeneratör devir teslim protokolünde " ... İli ... İlçesi ... Mahallesi .... Mevkii ... Parsel üzerinde bulunan ... A.Ş.'ye ait soğuk hava deposu ve arsasının üzerinde bulunan mevcut tesisin ... .... ... Ltd.Şti.'ne devredilmesi sonrasında mevcut tesiste bulunan 125 kwa'lık jeneratörün tesis sahibi ... ... ... tarafından alınmış olduğu ve mevcut tesise geri iade edeceği, alıcı ve satıcı arasında yapılan ikili görüşme esnasında ... ...'nın işyerindeki kwa'sı bilinmeyen çalışır. durumdaki jeneratör ile takas edileceği karşılıklı görüşülerek tütanak altına alınmıştır." şeklinde ifade bulan anlaşma uyarınca, protokole konu jenaratörlerin takas edileceği kararlaştırılmış, davacı yan sözleşmesinin ifasını talep ederken davalı yan protokol hükümlerinin gabin niteliğini haiz olduğunu, sözleşmenin kendisini bağlamayacağını savunmaktadır. Davacı tarafın satışa konu edilen taşınmazda satış anında bulunan kiracı ile arasında vuku bulduğu iddia olunan ve Elmalı Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasına konu olan olayların işbu davanın tarafları arasında gerçekleşmemesi ve protokolle bağlantısı bulunmaması nedeni ile davalının protokoldeki edimlerin Elmalı Asliye Ceza Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasına konu olaylar kapsamında değerlendirilmesi savunmasına kıymet verilmemiştir. TBK 28. Maddesinde aşırı yararlanma (gabin) "Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa, bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre ya sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek ediminin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir. Zarar gören bu hakkını, düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği; zor durumda kalmada ise, bu durumun ortadan kalktığı tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde sözleşmenin kurulduğu tarihten başlayarak beş yıl içinde kullanabilir." şeklinde düzenlenmiştir. Gabin (yeni adıyla aşırı yararlanma), bir tarafın diğerinin içinde bulunduğu güçsüzlükten yararlanarak sözleşmede kendisine aşırı çıkar sağlamasıdır. Uygulanabilmesi için üç unsurun birlikte bulunması gerekir: Objektif unsur: Edimler arasında açık bir oransızlık olmalıdır. Sıradan bir değer farkı yetmez; oransızlık sözleşmenin kurulduğu ana göre değerlendirilir. Sübjektif unsur (zarar görende): Zarar gören taraf zor durumda kalmış, düşüncesizce davranmış veya deneyimsiz olmalıdır. Sömürme kastı (karşı tarafta): Diğer taraf bu zayıflığı bilerek ve bilinçli biçimde kendi lehine kullanmış olmalıdır. Eldeki davada, davacıya protokol kapsamında devredilmesi kararlaştırılan ... model ... yılının 5. ayında üretilmiş 1500 rpm(devir sayısı) 56 kW lık ... ... ... tip bir jeneratörün ... tarihinde ortalama piyasa rayicinin ... TL olduğu, protokol kapsamında davalıya devredilecek olan jenaratörün ise marka Timtaş alternatör etiketine ve 11,2 kW kapasiteye sahip olduğu ve ... tarihinde ortalama piyasa rayici ... TL olduğu belirlenmiştir. Makine mühendisi tarafından yerinde inceleme sonucunda iki jenaratörün de çalışır vaziyette bulunduğu tespit edilmiştir. Şu durumda davalı yanca protokolde ... ... ...'nın işyerindeki kwa'sı bilinmeyen çalışır. durumdaki jeneratörün takas edileceğinin kabul edildiği, yani davalı yanca jenaratörün çalışır olması dışında bir koşul veya nitelikten bahsedilmediği, tacir olan davacının TTK nun 20/2 maddesi uyarınca işlemlerinde basiretli davranmasının gerektiği, sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca yapılan sözleşmenin geçerli olduğu, gabinden söz edilebilmesi için objektif ve subjektif her iki unsurun gerçekleşmesinin zorunlu olduğu, davacı tarafın gabinin subjektif unsuru olan müzayaka halinde olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile; taraflar arasında imzalanan ... tarihli jeneratör devir teslim protokolüne konu sözleşmenin aynen ifası ile protokole konu jeneratörün (süperstar marka timtaş alternatör etiketine sahip 11,2 kW kapasiteli) aynen davacıya teslimine, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 6-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMK'nın 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine,

Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/08/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır