İlk Derece Mahkemesi 2025/105 E. 2026/312 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/105 Esas - 2026/312 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2025/105 Esas KARAR NO : 2026/312

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/02/2025 KARAR TARİHİ : 13/05/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 01/06/2026

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.10.2024 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ...'ın sevk ve idaresinde iken davalı ... şirketine ait olup, davalı ...'ın idaresindeki ... plakalı aracın park yerinden kontrolsüz bir şekilde çıkması nedeniyle tam kusurlu olarak davacıya ait araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, değiştirilen ve onarılan parçalar sonucunda müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu, ayrıca müvekkilinin uzun bir süre aracını kullanamadığını, davalı şirketin aracının diğer davalı ... Sigorta AŞ tarafından ... ile sigortalanmış olup, davalı sigorta şirketinin değer kaybından diğer davalılar ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100,00 TL değer kaybının müştereken ve müteselsilen davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi limitleri dahilinde temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden 01.10.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle ve 100,00 TL araç mahrumiyeti bedelinin ise davalı işleten ve sürücüden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin 06.04.2026 tarihli harçlandırılmış değer arttırım dilekçesi ile: değer kaybı tazminatının 100,00 TL'den 100.000,00 TL'ye, araç mahrumiyet zararının ise 100,00 TLdan 39.717,00 TL 'ye çıkartarak dava değeri toplam 139.517,00 TL'ye arttırmıştır. CEVAP: Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, belirsiz alacak davası açmakta davacının hukuki yararı bulunmadığını, davacının dava öncesinde yaptığı başvuru kapsamında müvekkili şirket tarafından davacıya değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, ayrıca dava dışı ... AŞ'nin rücu talebine binaen tazminat ödemesinde bulunulduğunu, davacının zararının tamamının karşılandığını, müvekkili şirketin başkaca bir sorumluluğu bulunmadığını, kusurun belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğinden faiz talebinin yerinde olmadığını, uygulanması gereken faiz türünün yasal faiz olduğunu bildirip davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılar ... Şirketi ve davalı ...'a dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edildiği halde davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen bakiye değer kaybı bedelinin kazaya karışan aracın sigortacısı, sürücüsü ve işleteni olan davalılardan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsili, araç mahrumiyet bedelinin ise sürücü ve işletenden tahsili istemine ilişkindir (.....). Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; ekspertiz raporu, kaza tespit tutanağı, ... poliçeleri ve hasar dosyaları getirtilmiş, ... plaka sayılı aracın tramer kaydı getirtilmiş, ödeme belgeleri ve deliller toplandıktan sonra aldırılan bilirkişi kök ve ek raporları dosyamız içerisine alınmıştır. ... Plakalı hususi araç davacı ... Şirketi adına kayıtlı olduğu, ... plakalı hususi aracın ise davalı ... şirketi adına kayıtlı olduğu görülmüştür. ... Poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı hususi aracın davalı ... Şirketi adına kayıtlı iken kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı ... Sigorta AŞ'de ... poliçesi ile teminat altında olduğu, davalı sigorta şirketinin dava konusu kaza için 20.11.2024 tarihinde 60.000,00 TL ödeme yaptığı, ayrıca davalı ... Sigorta AŞnin dava dışı ... AŞ'ye 29.01.2025 tarihinde hasar bedeli ödemesi yaptığı anlaşılmıştır. 2918 sayılı KTK'da ... (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ..... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56). ... sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (.....,).

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur. Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 02.06.2025 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle;" Dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;

- Meydana gelen trafik kazasında; 35 TIL 44 plakalı araç sürücüsünün, 2918 sayılı KTK’ nın, Madde 67/1-a “Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır.” Kuralını ihlal etmesi nedeniyle %100 (tam) kusurlu bulunduğu,

- ... plakalı araç sürücünün kural ihlali görülmediğinden, kusur izafe edilemeyeceği,

- ..... şasi numaralı, ... model, ... plakalı araçta 70.000,00 TL hasar bedeli oluştuğu,

- Bahse konu araçta, oluşan değer kaybının, 165.700,24 TL olarak hesaplanabileceği,

- Araç mahrumiyet tazminatının, 15.862,05 TL olarak hesap edilebileceği, " bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, itirazları sonucunda ek rapora gönderilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 22.09.2025 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Dosya üzerinden yapılan yeniden inceleme ve değerlendirme sonucunda;

- Yapılan yeniden hesaplama ve değerlendirmelerle taraf vekillerine cevap verildiği,

- Davalı vekilinin kusurla ilgili sorusuna 2918 sayılı KTK’ nın ilgili maddeleri dahilinde cevap verildiği,

- Araç değer kaybının, 165.582,18 TL olarak hesaplandığı, davacı vekilinin sorusuna yapılan hesaplama ile cevap verildiği,

- Araç mahrumiyet tazminatının makul onarım süresi yeniden değerlendirilerek hesap edildiği, bu bedelin; 19.034,46 TL olduğu," şeklinde ek rapor sunulmuştur. Tarafların itirazları üzerine dosya yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 09.12.2025 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle;" Davalı, ... plakalı plakalı araç sürücüsü ...'ın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/1-a maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışıyla park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır kuralına uymaması nedeniyle, meydana gelen olayda %100 oranında tam kusurlu bulunduğu, ... plakalı ... model ..... dava konusu kaza sonunda oluşan değer kaybının 494.247,79 TL olacağının hesaplandığını, Araç mahrumiyetine ilişkin zarar kasko sözleşmesi kapsamında olduğundan değerlendirme yapılmadığını," bildirmiştir. Bilirkişi raporu usulüne uygun taraflara tebliğ edilmiş olup, tarafların itirazları sonucu ek rapora tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 27.01.2026 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Görevlendirme konusu kapsamında dava dosyasının yeniden incelenmesi sonucunda; 1- Davalı, ... plakalı plakalı araç sürücüsü ...'ın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/1-a maddelerinde belirtilen hükümlere aykırı, dikkatsiz ve tedbirsiz davranışıyla park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır kuralına uymaması nedeniyle, meydana gelen olayda %100 oranında tam kusurlu bulunduğu, 2- ... plakalı ... model ..... dava konusu kaza sonunda oluşan değer kaybının 494.247,79 TL olacağının hesaplandığı, davalı firma tarafından 60.000,00 TL ödeme yapılmadığından bakiye alacak miktarının 434.247,79 TL olacağı 3- Davalı sürücü ... ve davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den tarafından karşılanmak üzere araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi itibarı ile 11.300,00 TL olacağı," şeklinde ek rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporu usulüne uygun taraflara tebliğ edilmiş olup, tarafların itirazları sonucu yeni bir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den aldırılan 14.02.2026 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; " Dava konusu olayda ilgili bölümlerde arz ve izah edildiği üzere; KUSUR YÖNÜNDEN; 1- ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...’ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 53/b-4, 57/b-7, 84/f ve 84/h maddelerini ihlal etmesi yanı sıra dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan olayın meydana gelmesinde % 100 (Yüzdeyüz) oranında KUSURLU olduğu, 2- ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın olayın meydana gelmesinde KUSURUNUN bulunmadığı, HASAR YÖNÜNDEN; 3- Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı aracın hasar tutarının olay tarihi itibariyle KDV Hariç 70.000,00 TL ve KDV Dâhil 84.000,00 TL olduğu, DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN; 4- Meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan DEĞER KAYBI tazminatının olay tarihi itibariyle 160.000,00 TL olduğu, 5- ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ve maliki ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ... ile trafik sigorta şirketinin (Poliçe limitleri dahilinde) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, değer kaybı tutarı olarak ... Sigorta A.Ş. tarafından 20.11.2024 tarihinde 60.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığından bakiye 100.000,00 TL daha ödeme yapılması gerektiğinin değerlendirildiği, MAKUL ONARIM SÜRESİ YÖNÜNDEN; 6- Meydana gelen olay sonrasında ... plaka sayılı araçta ortaya çıkan hasara ait onarımın araç üzerinde bilfiil çalışılması koşuluyla 8 günde giderilebileceğinin değerlendirildiği, ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATI YÖNÜNDEN; 7- ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATININ olay tarihi itibariyle 39.717,00 TL olduğu ve söz konusu tazminatın sigorta teminatı kapsamında olmaması sebebiyle meydana gelen olayda ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ve maliki ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği meydana gelen zarardan sorumlu olacaklarının değerlendirildiği," şeklinde rapor sunulmuştur. Son bilirkişiden alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişlidir. Davacı vekilinin 13.05.2026 tarihli duruşmadaki beyanına göre: dava konusu alacaklarının davalı ... tarafından ödendiği, davanın konusuz kaldığı, aralarındaki anlaşmaya göre yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 331.maddesi uyarınca davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. Somut uyuşmazlıkta; davaya konu tutarın dava açıldıktan sonra ödenmiş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı, davalıların dava açılmasına neden olduğu, ancak davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti istemediği tüm dosya kapsamı ile sabittir. Açıklanan nedenle davalılar aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarda açıklandığı üzere, 1-Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığında, 2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan (615,40 TL peşin harç ve 2.385,00 TL tamamlama harcı olmak üzere) 3.000,40 TL'den mahsubu ile bakiye 2.268,40 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 4.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından sarfedilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .....Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 13/05/2026

Katip ..... e-imzalı

Hakim ..... e-imzalı