İlk Derece Mahkemesi 2024/866 E. 2026/314 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/866 Esas - 2026/314 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/866 Esas KARAR NO : 2026/314

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/12/2024 KARAR TARİHİ : 13/05/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 22.05.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/08/2024 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davacının aracında değer kaybı ve kazanç kaybı oluştuğunu, kusuru ile kazaya sebep olan ... plakalı aracın davalı ... Şirketi'nde ...'li olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL değer kaybının ( işleten yönünden olay tarihinden itibaren, ... Şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek) avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, 10 TL kazanç kaybının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte yalnızca davalı işleten ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunarak, müvekkil şirket yönünden dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacının aracının uğradığı hasarın %75 kusura denk gelen 50.790,69 TL hasar bedelini davacının KASKO Sigortacısı ... ... AŞ'ye ödediğini, sigortalı araç sürücüsünün bu kazada kusurunun belirlenmesi gerektiğini, davacının aracında bu kazadan önce de defalarca hasar kaydı mevcut olup, değer kaybına uğramayacağını, talep edilen faizin hukuka aykırı nitelik taşıdığını bildirip davanın reddini savunmuştur. Davalı ...'a usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminatı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir. Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; Kaza tespit tutanağı, ödeme dekontu, poliçe ve hasar dosyasının dosya içerisinde mevcut olduğu, ... plakalı aracın tramer kaydının geldiği ve mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına alındığı görülmüştür. ... poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı özel otomobilin davalı ... adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 23.10.2023/23.10.2024 tarihleri arasında davalı ... ...'da ...'li olduğu, araç başına poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu görülmüştür. 2918 sayılı KTK'da ... (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ..... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya ... sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56). ... ... poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan ... şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (.....).

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve ..... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan ... sözleşmesi kapsamında ve ... limiti ile sorumludur. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile ortaya çıkan değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (.....sayılı ilamı). Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; ..., kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı ... limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ... Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur. Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 03.06.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "Kusur oranları yönünden nihai takdir Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; S.1) Madde. 1, 2 ve 3'de detaylı olarak değerlendirilen gerekçeler ve atfedilen kural ihlali nedeniyle, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kendi istikametine fasılalı kırmızı ışık yandığı, sırada somut kazaya karışması fiili ile olay anında KTY-madde.95 (b) bendinde görülen trafik kuralını ihlal ettiği için somut kazaya sebebiyet veren ilk fiili icra ettiği değerlendirilmiş olup ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın takdiren %85 oranda kusurlu olduğu; Davacı adına tescilli ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın kavşağa girmeden fasılalı sarı ışığı gördüğünde tereddütsüz şekilde ve gerektiğinde her an durmak üzere hızını azaltıp çok düşük sürate kadar yavaşlayarak önleyebileceği somut kazayı, Olay anında KTY-101.madde (a) ve (b) bentlerinde görülen trafik kurallarını ihlal ettiği için önleyemediği; ..... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın somut kazanın meydana gelmesinde ikinci fiili icra ettiği değerlendirilmiş olup ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın takdiren %15 oranda kusurlu olduğu; S.2) Madde.4'de detaylı olarak değerlendirilen gerekçelerle; Dava konusu aracın ... tarafından dosya kapsamına ikmal edilen geçmiş hasar kayıtları dikkate alındığında 11.08.2024 tarihli somut kaza tarihinden önce ... plakaya tescilli iken 05.05.2016 ve 15.05.2016 tarihli kazalar; ... plakaya tescilli iken 01.03.2024 tarihli 3 adet geçmiş hasar kaydı bulunduğu; ...plakaya tescilli iken 05.05.2016 ve 15.05.2016 tarihli ve ... plakaya tescilli iken 01.03.2024 tarihli kazalara dair ekspertiz raporu ve dava konusu araçta varsa hasar görüp onarım gören kısımlara dair fotoğraf vb herhangi bilgi ve belge mevcut olmadığı, Yukarıda değerlendirilip arz edilen kapsamda 2. El değer kaybı zararının değerlendirilebilmesi için dava konusu aracın geçmiş tarihli kazalara dair ekspertiz raporu ve dava konusu araçta varsa hasar görüp onarım gören kısımlara dair fotoğraf vb. Bilgi ve belgelerin dava dosyasına ikmal edilmesi gerektiği, S.3)Dava konusu aracın onarım sürecinde toplam 12 gün mahrumiyet oluştuğu ve bu süreçte davacıya 15 gün ikame araç verildiği dikkate alınarak, davacının talep edebileceği mahrumiyet zararı bulunmadığı kanaatine varıldığı." bildirilmiştir. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 02.03.2026 Tarihli Bilirkişi Ek Raporundan Özetle; "S.1 Yüce Yargıtay kararları gereği, Dava konusu aracın somut kazadan önce hasar niteliği bilinen 01.03.2024 tarihli geçmiş hasarı ve hasar niteliğine dair bilgi ve belge tespit edilmeyen 05.05.2016 ve 15.05.2016 tarihli kazalardan dolayı geçmiş hasar durumu itibarıyla hasar tarihi itibarıyla 2. El değerinin takdiren 920.000,00 TL olduğu, Somut kazadan dolayı değişen plastik ve sökülüp takılabilen parçalar ile ampul kalemlerinden değer kaybı oluşmayacağı, ön tamponun boyanmasından dolayı 2. El değer kaybı oluşacağı; 11.08.2024 tarihli kazadan dolayı ön tamponun boyanmasından kaynaklı hasar tarihi itibarıyla 2. El değerinin takdiren 900.000,00 TL olduğu, Dava konusu araçta (920.000,00-900.000,00) hasar tarihi itibarıyla 20.000,00 TL 2.el değer kaybı zararı oluştuğu; Davalı tarafın %85 kusur oranı nispetinde; Davacı ...'ın davalı taraftan (20.000,00 TL*%85=) hasar tarihi itibariyle 17.000,00 TL 2. El değer kaybı zararı talep edebileceği; S.2) Taraflarca kök rapora karşı sunulan sair itirazlar yönünden hukuki nitelendirme ve değerlendirme hakkının Yüce Mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı."bildirilmiştir. Deliller değerlendirilmiştir. Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı aracında 17.000,00 TL değer kaybı bedeli oluştuğu, davacının ... şirketine yaptığı başvuru nedeniyle davalı ... şirketi yönünden 14/10/2024 temerrüt tarihinden itibaren, davalı sürücü yönünden kaza tarihi olan 11/08/2024 tarihinden itibaren, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsine göre kabul edilecek tutara yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmakla değer kaybı bedeli yönünden davanın kabulüne, (davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun tespitine) davacıya kazadan sonra 15 gün ikame araç verildiği ve kazanç kaybı oluşmadığı belirlendiğinden kazanç kaybı talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, 17.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ... Şirketi'nden 14/10/2024 tarihinden itibaren davalı şahıs yönünde 11/08/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, (davalı ... Şirketi'nin bakiye poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunun tespitine) Kazanç kaybına ilişkin talebin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.161,27 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 727,60 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 433,67 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 17.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı ... ... Şirketi kendisini vekile ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 peşin/nisbi harcı, 300,00 TL tamamlama harcı, olmak üzere toplam 1.155,20 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 8.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.050,00 TL tebligat, posta ve diğer masraflra, olmak üzere toplam 9.050,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 9.044,68 TL'lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ret oranına göre 3.797,79 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2,21 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK'nun 333. Maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, Dair, tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.13/05/2026

Katip ..... e-imzalı

Hakim ..... e-imzalı