İlk Derece Mahkemesi 2024/846 E. 2026/207 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/846 Esas - 2026/207 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/846 Esas KARAR NO : 2026/207

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/12/2024 KARAR TARİHİ : 08/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14.04.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.08.2024 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacıya ait olup yine davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu müvekkiline ait aracın hasar aldığını, araçta değer kaybı meydana geldiğini, kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusurlu, davacının ise kusursuz olduğunu, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketinde ...'li olduğunu, araçta değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının doğduğunu, aracın onarımda kaldığı süre boyunca aracı kullanamadığını ileri sürüp fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 50,00 TL değer kaybının 14.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, şimdilik 50,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd, Şti ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 09.02.2026 tarihli harçlandırılmış dilekçesi ile değer kaybı zararını 176.682,00-TLya arttırdığını bildirmiştir. CEVAP: Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunarak, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, dava konusu kaza nedeniyle 30.12.2024'de 10.000,00 TL değer kaybı ödemesi, 22.11.2024'de 128.690,12 TL rücu (hasar) ödemesi yapıldığını, ... kapsamında sorumluluğunu yerine getirdiğini, poliçe limiti üzerinde karar verilemeyeceğini, sigortalı araç sürücünün kusurunun belirlenmesi gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur. Diğer davalılara usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermemişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, çift taraflı trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ve hasar nedeniyle kazanç kaybına dayalı maddi zararın kazaya karışan diğer aracın sigortacısı, maliki ve sürücüsü olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; Kaza tespit tutanağı, poliçe, hasar dosyası, ekspertiz raporunun dosyada mevcut olduğu, ... Sigorta'ya yazılan müzekkereye cevap geldiği ve mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür. Poliçe Bilgilerinin incelenmesinde; ... plakalı kamyonetin ... ... Şirketine ait iken 05.08.2024/05.08.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ... poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin araç başına 200.000,00 TL olduğu görülmüştür. Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve ... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (..... . Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ....., 05/04/2010 tarih ve ..... sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (..... sayılı ilamı). Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; ..., kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ... Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den Aldırılan 31.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "Dosya üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; Meydana gelen trafik kazasında; Sürücü ..... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla ..... Cad. takiben olay yerine geldiğinde, karşı yol bölümüne geçip seyrini sürdürdüğü sırada, ön ilerisinde kendi yol bölümünden sola dönüş yapmak isteyen ... plakalı araca çarparak duruşa geçtiği kazada, 2918 sayılı KTK”nın 47/1-c maddesi kural ihlali görüleceğinden, kazadan %100 (tam) kusurlu bulunduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...” ın kural ihlali görülmeyeceğinden, herhangi bir kusur izafe edilemeyeceği, ... ..., ... şasi numaralı, ... model, ... plakalı araçta, Toplamda; 92.746,61 TL hasar bedeli oluştuğu, Davaya konu araçta meydana gelen hasar neticesinde; 583.095,24 TL değer kaybı oluştuğu, Görüş ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'den Aldırılan 02.10.2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporundan Özetle; "KUSUR; A – Sürücü ... yönünden; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, gündüz vakti meskun mahal içinde, karşı trafiğin yol bölümüne geçip seyrini sürdüğü sırada ön ilersinde kendi yol bölümünden sola dönüş yapmak isteyen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ile neden olduğu kazanın oluşumuna kendisi TAMAMEN KUSURLU olarak sebebiyet vermiş bulunmaktadır. B –Sürücü ... yönünden; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile, gündüz vakti yerleşim yeriiçinde bulunan bahse konu olay yerinde trafikte durma-duraklama halinde iken aracına arkadan çarpılmış olup, olayın oluşumu ile illiyetli herhangi bir dikkatsiz ve tedbirsizliğinin bulunmadığı , KAZAYI önlemesine olanak bulunmadığı, ve kazanın hazırlanmasında kural ihlali hatası görülmediğinden sonuçta (ATFI KABİL KUSURU YOKTUR.) DEĞER KAYBI; Davaya konu ... marka ... tipi, ... model ... plakalı araçta 14.08.2024 tarihli kaza nedeni ile oluşan değer kaybı 150.000,00 TL olabileceği kanaatine varılmıştır. Davalı ..... Sigorta A.Ş. Tarafından değer kaybı için 30/12/2024 tarihinde 10.000 TL ödenmiştir. Bakiye değer kaybı alacagı 140.000,00 TL dir. ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİ; Makul Tamir Süresi ; Davaya konu ... plakalı ..... model aracın 14.08.2024 tarihli kazadan dolayı Sol Ön Çamurluk değişimi ve Sol Ön Kapı, Düzeltme tamiri ve boyamaları, Tamir edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Aracın Makul Tamir süresi 10 gündür. İkame Araç Bedeli; ..... bila tarihinde kayda geçen yazısında ... Plakalı ve ..... şase nolu aracın 14.08.2024 tarihli kaza ile ilgili Kasko sigortası ... Sigorta A.Ş. Den ikame araç kullanıp kullanmadığının sorulması, İkame araç kullanmış ise ikame araç bedeli talep edemeyeceği, sonuç ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir. Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'dan Aldırılan 05.01.2026 Tarihli Bilirkişi Raporundan Özetle; "Meydana gelen 2 araçlı maddi hasarlı trafik kazasında kazanın oluş şekline göre olayın incelenip değerlendirilmesiyle, davalı taraf ... plakalı araç sürücüsü olan ...; dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz hareketi neticesinde kazaya neden oluşuyla ve yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda, kendi sorumluluğunu kapsayan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun kusur yönleriyle (46/c) ve (52/b) maddeleri ile aynı kanunun asli kusurlardan (84/j) maddesinin kural ihlali neticesinde, meydana gelen bu kazada Asli ve Tam Kusurlu (%100 oranında) olduğu, Meydana gelen aynı bu 2 araçlı kazada, olaya karışan diğer ... plakalı davacı taraf araç sürücüsü ... ‘ın; kazanın oluş şekli itibariyle herhangi bir kusur ihlalinin olmadığı, Davacı tarafa ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarı ile ilgili olarak, toplam hasar tutarı ıskonto ve vergiler uygulanarak 92.746,61 TL tutarlı fatura kesildiği, belirtilmiş olan bu tutara göre uygulanan tüm işlemler doğrultusunda, incelenip değerlendirildiğinde; yapılan araştırmalarda (ilgili servisler, tamirhaneler, yedek parçacılar, internet vb.) belirlenen bu işlemlerin fiyat ve yapılabilirlik yönünden kaza tarihi (14.08.2024) itibariyle uygun olduğu, Davacı tarafa ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarı nedeniyle, 2.el piyasa rayiç değerinde uğrayacağı değer kaybı hesabında; belirlenmiş olan değerler olarak kaza öncesi ayıpsız rayiç bedeli 3.686.682,00 TL ve kaza sonrası ayıplı rayiç bedeli (onarılmış halde) 3.500.000,00 TL olmak üzere aradaki fark kadar reel değer kaybı 186.682,00 TL tutarın değer kaybı olarak uygun olduğu ve tespit edilen bu değer kaybı ile ilgili hususun, takdir yetkisi Sayın Mahkeme’nizde olacağı, Söz konusu ... plakalı aracın tamir müddetince kullanılamaması nedeniyle, yukarıda da açıklandığı üzere uygulanan işlemler dikkate alınarak (faturada belirlendiği üzere), söz konusu bu aracın tamir süresinin 12/ 15 aralığı iş günü makul süre olacağı takdir edilmiştir (parça teminine bağlı kalınarak). Ancak dosyaya sonradan kazandırılan ikame araç verilmesi hususundaki belgeye göre, 19.11.2025 tarihli ... Sigorta A.Ş. tarafından Sayın Mahkeme’nize gönderilen ilgili yazıda; “... plakalı aracın kasko poliçesi kapsamında, davacı taraf ... ‘a 21.08.2024 – 05.09.2024 tarihleri arasında 15 gün ikame araç hizmeti sağlandığı” belirtildiği, Teknik bilirkişi olmam nedeniyle, faiz ve hukuki yönlerle ilgili hususların takdir yetkisi Sayın Mahkeme’nize bırakıldığı, görüş ve kanaatine varılmıştır." bildirilmiştir. ... sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketinin sorumluluğu azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (.....,). Deliller değerlendirilmiştir. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 05.01.2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla, davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre meydana gelen kazada; bakiye 176.682,00-TL değer kaybı hesaplandığı, değer kaybı yönünden davacının talebinin kabulü gerektiği, davacıya kasko sigortacısı dava dışı sigorta şirketi tarafından ikame araç tahsis edildiği anlaşıldığından davacının araç mahrumiyet zararının oluşmadığı anlaşılmakla, araç mahrumiyet zararı talebinin reddine, sigortalı aracın kamyonet olduğu ve davalı şirket adına kayıtlı olduğundan ticari araç olması nedeniyle avans faiz uygulanacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; -DAVANIN KISMEN KABULÜNE -176.682,00 TL değer kaybı tazminatının davalı Sigorta Şirketi yönünden 30.12.2024 tarihinden itibaren ve 61.309,88 TL ile sınırlı olarak, diğer davalılar yönünden tümü bakımından kaza tarihi olan 14.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, -Araç mahrumiyet bedeli yönünden açılan davanın reddine, -Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 12.069,15-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.444,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 8.624,55-TL harcın 2.992,71 TL'lik kısmının davalı ... Sigorta A.Ş'den, kalan 5.631,84 TL'lik kısmının davalı ... ve davalı ....... Ltd, Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin 15.615,00 TL'lik kısmının davalı ... Sigorta A.Ş'den, kalan 29.385,00 TL'lik kısmının davalı ... ve davalı ....... Ltd, Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, -Davalı ... Sigorta ve ... Züc. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 50,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, -Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 3.017,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 3.872,20TL harcın 1.343,58 TL'lik kısmının davalı ... Sigorta A.Ş'den, kalan 2.528,41 TL'lik kısmının davalı ... ve davalı ....... Ltd, Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, -Davacı tarafından yapılan; 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.895,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.895,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.738,79 TL'lik kısmının davalı ... Sigorta A.Ş'den, kalan 5.153,98 TL'lik kısmının davalı ... ve davalı ....... Ltd, Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, -6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği ..... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak hazineye gelir kaydına, - Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin e duruşma ile yüzüne davalı ... vekilinin duruşmada yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ..... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.08/04/2026

Katip ..... e-imzalı

Hakim ..... e-imzalı