İlk Derece Mahkemesi 2024/878 E. 2025/699 K.

T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/878 Esas - 2025/699 T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/878 KARAR NO : 2025/699

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 17/12/2024 KARAR TARİHİ : 15/10/2025 K.YAZIM TARİHİ : 16/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İş Ortaklıklarının muhasebe kayıtlarının tutulduğu birimlerinde 02.12.2024 tarihinde meydana gelen elektrik arızası sebebiyle bazı bilgisayar ve içeriği donanım zarar gördüğünü, arızanın meydana geldiği donanım arasında İş Ortaklıklarının muhasebe kayıtlarının yer aldığı hard disk de bulunduğunu, arızalanan hard disk içeriği verilerin kurtarılması için Veri Kurtarma Hizmeti sağlayan ...Bilgi ve İletişim Sistemleri Ltd. Şti.'ne başvurulduğunu, bu kurumca 06.12.2024 tarihinde düzenlenen Veri Kurtarma ve Hasar Tespit Tutanağı ile "Ani ve sürekli elektrik kesintilerinden, voltaj düşüklüğü ve yüksekliği nedeniyle elektronik ve/veya hareketli sistemlerin mekanik arızalanması nedeniyle disk arızalanmış ve yaptığımız incelemelerde disk yüzeyindeki hasar nedeniyle verilere erişilmesi mümkün olmamıştır." Şeklinde cevap verildiğini, İş Ortaklıklarının 2023 yılı 10 ,11,12 dönemlerine ait verileri mücbir sebep neticesinde zayi olduğundan ilgili dönem e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının tarafımıza verilmesi için Gelir İdaresi Başkanlığına başvurulmuş ancak 15 günlük dava süremiz içinde cevap verilmediğini, ancak genel uygulama olarak zayi belgesi olmaksızın ikincil kopyalar GİB tarafından Elektronik Defter Genel Tebliğinin 7.1. maddesi gerekçe gösterilerek verilmediğini, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan anılan sebeple gerekli tüm özen gösterilmesine karşın zayi olduğundan durumun bilirkişi marifetiyle tespiti ve Türk Ticaret Kanunu m.82/7. Maddesi ve Elektronik Defter Genel Tebliğinin 7.1 maddesi uyarınca sayın mahkemeden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini, her ne kadar iş ortaklığının hükmi şahsiyeti olmadığından davanın ortaklarca müştereken açılması gerekmekte ise de diğer ortak ... Mad. Ve Yapı San. Tic. A.Ş.'ne ulaşamadıkları nedeniyle davanın açılmasında menfaatleri bulunduğundan HMK 60/1 de yer alan "Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorunda olduklarını, ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği halde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder (HMK'nın 60/1) hükmü ve TM 701de yer alan elbirliği ile mülkiyet hükümleri uyarınca ortaklardan her birinin, topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanacağı sonucuna varıldığını, mahkemece diğer ortak olan ... Mad. Ve Yapı San. Tic. A.Ş.'nin muvafakatinin alınarak taraf teşkili sağlanıp davanın görülmesini, muvafakat verilmemesi halinde diğer adi ortağın davalı olarak davada yer almasının sağlanmasını, mahkeme aksi kanaatte ise elbirliği ile mülkiyet hükümleri uyarınca müvekkili şirketin iş ortaklığı davacı sıfatının kabul edilerek davanın görülmesini, izah olunan sebeplerle iş ortaklıklarının 2023 yılı 10, 11,12 dönemlerine ait e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Dava hasımsız olarak açılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davanın zayi nedeniyle iptal davası olduğu anlaşıldı. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Bilirkişi kurulundan alınan 16.05.2025 tarihli raporda:Davacı Astro Üst Yapı A.Ş.’nin Yıldız evler Mah. 718. Cad. No: 14 Çankaya/ ...adresinde 16.05.2025 tarihinde saat:14:00 sularında Ticari Defterlerin tutulduğu bilgisayar üzerinde inceleme yapıldığını, davaya konu arızalanan harddiskin fiziki olarak işyerinde olmamasından dolayı harddisk incelemediğini, arızalı harddiskin ...9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/851 ve 2024/852 Esas dosyası kapsamında, mahkeme kaleminde bulunduğu, tarafımızca inceleme yapılabilmesi için harddiskin ...9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nden celp edilmesi gerektiği bildirilmiştir. Bilirkişi kurulundan alınan 21.07.2025 tarihli raporda: Davacı Astro Üst Yapı A.Ş.’nin Yıldız evler Mah. 718. Cad. No: 14 Çankaya/...adresinde 16.05.2025 tarihinde saat:14:00 sularında Ticari Defterlerin tutulduğu bilgisayar üzerinde inceleme yapıldığını, işyerinde davacı firmanın muhasebe işlemlerinin Casper marka masaüstü bilgisayardan yapıldığının belirtildiğini, Muhasebe işlerinin Mira Erp yazılımı üzerinden yapıldığının belirtildiğini, ilgili yazılımın web tabanlı çalıştığını, saklanması gereken EDefter kayıtlarını, bilgisayarın lokalinde hardisk üzerine “MiraEdefter” klasörü altına aktardığının anlaşıldığını, taraflarına gösterilen çalışır durumdaki bilgisayarın harddiskin lokalinde Edefter klasörünün olmadığının görüldüğünü, aynı ofiste başka bir firmanın kayıtlarının bulunduğu başka bir bilgisayarda “MiraEdefter” klasörünün olduğu ve yıl ay’lara klasörler oluşturularak kayıtların burada saklandığı anlaşıldığını, (Bu kayıtlarda anılan döneme dair kayıtlar bulunmadığını, daha çok son döneme ait kayıtların olduğunun görüldüğünü) davacı firma arızalanan harddisk için ...Bilgi ve İletişim Sistemleri Ltd. Şti. firmasından veri kurtarma hizmeti talep edildiğini, firmanın harddisk üzerinde yaptığı inceleme sonucunda verilere ulaşamadığı yönünde belge verdiğinin görüldüğünü, anılan Harddisk incelendiğinde; Harddisk’in içeriğine ulaşılamadığını, harddisk’den kafa vurma sesi olarak tabir edilen sesin geldiği ve disk içerisinde hiçbir veriye ulaşılamadığı görüldüğünü, harddisk’in tam ve kesin olarak neden dolayı arızalandığının tespiti taraflarınca mümkün olmadığını, davacının ve ...firmasının belirttiği voltaj düşüklüğü ve yüksekliği nedeniyle arızalanmış olma ihtimali bulunduğunu, davacı işyerinde yapılan incelemede, davacı işyerine ait 2023 yılı 10, 11, 12 dönemine ait Berat Belgeleri, Defteri Kebir, yevmiye Defteri gibi bilgilerin yedeklerinin harici harddisk, farklı biri bilgisayar, flaş bellek gibi farklı bir fiziki saklama ortamında yedeğinin bulunmadığı saklanmadığının belirtildiğini, firmanın herhangi bir entegratör firmadan saklama - yedekleme hizmeti almadığının belirtildiği bildirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/1. maddesine göre; “Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.” TTK'nun 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmünün düzenlendiği görülmüştür. Davacı, ticari defterin zayi olduğunun tespiti amacıyla eldeki davayı açmış ise de, davacının tacir olup ticari defter ve kayıtlarının korunmasında özen yükümlülüğünün bulunduğu, zayi belgesi verilmesine ilişkin hallerin TTK'nun 82/7 maddesinde tahdidi olarak sayıldığı, bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerektiği, (Yargıtay 11. HD 2016/11963 esas 2018/3664 karar sayılı ilamı), hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı işyerinde yapılan incelemede, davacı işyerine ait 2023 yılı 10, 11, 12 dönemine ait Berat Belgeleri, Defteri Kebir, yevmiye Defteri gibi bilgilerin yedeklerinin harici harddisk, farklı biri bilgisayar, flaş bellek gibi farklı bir fiziki saklama ortamında yedeğinin bulunmadığı ve saklanmadığının belirtildiği davacı firmanın herhangi bir entegratör firmadan saklama - yedekleme hizmeti almadığı anlaşıldığından davacının zayi belgesi verilmesi için davayı ispata yeterli bilgi ve belge sunulmadığı, gerekli özenin gösterilmediği idari yargıda bir davanın açılmadığından TTK'nın 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı ve eldeki davanın ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın REDDİNE, Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile eksik alınan 187,80TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, HMK 333. maddesi uyarınca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/10/2025