İlk Derece Mahkemesi 2025/1023 E. 2026/478 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1023 Esas KARAR NO : 2026/478

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/07/2024 KARAR TARİHİ : 07/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle;"Alacaklı bifar taşımacılık otomotiv hayvancılık ticaret limited şirketi 30.7.2020 tarihinde ... fatura numaralı, 81.702,02 TL müvekkilime fatura kesmiştir. Faturaya dayalı ... 22. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı ilamsız takip başlatmıştır.Müvekkil süresi içerisinde takibe itiraz ettiğinden takip durmuştur. Davalı ile müvekkilim arasında hiçbir hukuki ilişki olmamasına rağmen davalı müvekkilimi borçlandırma amacı ile haksız ve kötü niyetli olarak icra takibinde bulunmuştur.Davalı taraf ticaret şirketi olduğundan tacirdir. Tacirlerin basiretli davranma yükümlülüğü söz konusudur. Davalı taraf basiretli davranması gerekirken bu yükümlülüğünü ihlal etmiştir.Davalı taraf, takip tarihi 16.2.2021 tarihinde aynı konulu birçok takip başlatmış, bu takiplerin amacı müvekkilimi zarara uğratma kasıt ile yapılmıştır. Gerçekte davalı ile müvekkil arasında bir hukuki ilişki bulunmamaktadır.Davalı tarafından başlatılan haksız icra takibin iptali için Sayın Mahkemenize başvurmak hasıl olmuştur Davamızın kabulü ile müvekkilimin davalıya borçlu olunmadığının tespitini, , asıl alacağın üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ... 22. İcra Müdürlüğü ... E. Takip dosyasının iptaline,yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. CEVAP; Davalı taraflara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. (II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER: (1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ; İşbu dava dosyasındaki yargılamaya ilk olarak ... 29. Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas Esas sayılı dosyası ile başlanmıştır. ... 29. Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller; ... 22. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak...,..., ..., ... Esas sayılı dosyalarının tamamının Uyap üzerinden gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Davalı ... Şti'ye müzekkere yazılarak davacı ... - TC no:... ile aralarında düzenlenen ... tarihli ... numaralı fatura ve varsa faturaya istinaden satılan malın davacı yana teslimine ilişkin tüm belgelerin suretinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Davacı tanıkları ... ve ...' un dinlenmesinden vazgeçilmesine karar verilmiştir. Davacı vekilinin davanın isticvabı talebinin bu aşamada reddine, karar verilmiştir. İstanbul ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, davacının esnaf kayıtlarının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davacının 30/07/2020 tarihi itibariyle; vergi kaydının bulunup bulunmadığı, tacir yahut tacir sayılan kişilerden olup olmadığı, gelirinin esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşıp aşmadığı, hangi usulde vergilendirildiğine ilişkin kayıtlar ve yıllık kazanç miktarlarını gösteren vergi beyannamelerine ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. ... 29.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/05/2025 tarih ve ...E. ... K. sayılı görev dava şartı yokluğu kararı gereğince 24/12/2025 tarihinde Mahkememize tevzi edilmesi üzerine dosya yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılarak dava dilekçesi ve ekleri incelenmiştir. Mahkememizin 2025/1023 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller; Davacı vekiline ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulup başvurulmadığına ilişkin beyanda bulunması ve var ise arabuluculuk son tutanağı aslı veya aslı gibidir örneğini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğinin ihtarına, karar verilmiştir. Tarafların ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir SMMM bilirkişi ile 05/02/2026 günü saat 14:50 tarihinde Mahkememiz kaleminde inceleme yapılmasına, bilirkişice, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davacının dava konusu faturalardan kaynaklı olarak alacağının bulunup bulunmadığına ilişkin rapor hazırlanmasının istenilmesine, taraflara inceleme gün ve saatinde dava ile ilgili ticari defter ve belgelerini ibraz etmeleri, ibraz edemiyorlarsa mazeretleri ile birlikte ticari defter ve belgelerin yerinde incelenmek üzere bulundukları yeri bildirmeleri için inceleme gün ve saatine kadar kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde ticari defter ve belgeler ibraz edilmez veya mazeret de bildirilmez ise defter ibrazından kaçınmış sayılacakları ve karşı tarafın defter ve kayıtlarının esas alınacağı hususunun ihtarına, karar verilmiştir. İlgili vergi dairelerine müzekkereler yazılarak tarafların 2019-2020-2021 yıllarına dair BA/BS formlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir. Somut uyuşmazlıkta taraflarca iddia edilen vakıaların niteliği ve alacak miktarı dikkate alındığında tanık ile ispatının yasal olarak mümkün olmadığı anlaşılmakla tanık dinletme talebinin reddine, karar verilmiştir. Mahkememizin 05.02.2026 tarihli alınan ara kararı ile; Mahkememiz kalem personeli tarafından görevlendirilen SMMM bilirkişisi ile incelemenin 05/02/2026 günü saat 14:50'de yapılacağına dair iletişime geçildiği, görevlendirilen SMMM bilirkişinin incelemenin 06/02/2026 tarihinde olacağını düşündüğü ve bu nedenle işbu inceleme günü ve saatinde hazır bulunmadığı; başka bilirkişinin de temin edilemediği anlaşılmış olup; işbu inceleme gününde davalı tarafın hazır olmadığı görülmüş; hazır bulunan davacı vekili tarafından 2 klasör ve bir poşet olarak sunulan 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerinin mahkememiz kalem personelince teslim alınmasına, 06/02/2026 tarihinde davacı vekili tarafından sunulan belgeler ile birlikte tüm dosyanın SMMM bilirkişiye tevdine, karar verilmiştir. Bilirkişiden alınan 12.02.2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacının incelenen 2020-2021-2022-2023-2024 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının, yerinde inceleme talep etmediği, inceleme günü ticari defter ve belge sunmadığından ticari defter ve belge incelemesinin yapılamadığı, Davacının ticari defter ve belge incelemesinde; Davalı şirketin, davacı aleyhine icra takibi yaptığı ... 22.İcra Müdürlüğü ... E. İcra dosyasındaki ana para talebinin dayanağı olan ve davacıya tanzim ettiği 30.07.2020 tarih ... nolu KDV Dahil 81.702,02 TL. tutarında, içeriği “Oto Parçası” olan e-arşiv faturaya ilişkin davacının ticari defterlerinde herhangi bir kayıda rastlanmadığı, Davacının ticari defterlerinde yapılan incelemede, davalı şirketin gerek eski, gerek yeni ünvanı ile kayıtlı, davalı şirkete borcu olduğuna ilişkin herhangi bir kayda da rastlanmadığı, Davacının, 2020'den 2024 yılına kadar ticari defter kayıtlarından oluşmuş “Detaylı Mizanları” ile detayıl mizanlardaki bilgilerin doğruluğu “Gelir Vergisi Beyannamesi'ndeki (Teyit edildiği) Bilanço”ları incelenmiş olup, gerek detaylı mizanlar, gerekse Gelir Vergisi Beyannameleri “Ticari Sır İhtiva Ettiğinden” işbu bilirkişi raporuna eklenmediği, Sayın Mahkemenin belgeleri talep etmesi halinde fiziki olarak ibraz edileceği..." rapor edilmiştir. Dosya incelendiğinde; davacının ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibi nedeniyle menfi tespit isteminde bulunduğu, icra dosyasında takip çıkış miktarının 88.024,02 TL olduğu, davacı tarafça dava değerinin ise 81.000,00 TL gösterildiği anlaşıldığından; dava değeri üzerinden alınması gereken 1.503,23 TL harçtan önceden yatırılan 1.383,28 TL harcın düşümü ile eksik 119,95 TL harcın mahkememiz veznesine yatırılması için davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde dosyanın Harçlar Kanunu 30 ve devamı maddeleri ile HMK.m.150 hükmü uyarınca eksik harç ikmal edilene kadar işlemden kaldırılacağının ihtarına karar verilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacının ... 22.İcra Dairesinin ...esas sayılı takip dosyasında borçlu olup olmadığının tespiti hususlarına ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2). İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3). İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesinin... Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin ...Esas ...Karar sayılı ilamında değinildiği üzere ".... ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri Yasa'da belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır...". Davacı tarafça, dava dilekçesi ile davalının 30/07/2020 tarihinde ... fatura numaralı, 81.702,02 TL bedelli faturayı davacıya kestiği ve aynı fatura nedeniyle davacı aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra takibi başlattığı, davacı ile davalı arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı, icra takibinin kötü niyetli başlatıldığı iddiasıyla işbu menfi tespit davası ikame edilmiştir. Uyuşmazlığın çözümü kapsamında ... 22. İcra Müdürlüğünden ..., ..., ..., ... Esas sayılı dosyaları, ilgili vergi dairelerinden tarafların 2019-2020-2021 yıllarına dair BA/BS formları celp edilmiş; akabinde tarafların ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davalının dava konusu faturalardan kaynaklı olarak alacağının bulunup bulunmadığına ilişkin rapor hazırlanması için dosya bir SMMM bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi, 12/02/2026 tarihli raporunda davacının incelenen 2020-2021-2022-2023-2024 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, davalının, yerinde inceleme talep etmediği, inceleme günü ticari defter ve belge sunmadığından ticari defter ve belge incelemesinin yapılamadığı, davacının ticari defter ve belge incelemesinde; davalı şirketin, davacı aleyhine icra takibi yaptığı ... 22.İcra Müdürlüğü ... E. İcra dosyasındaki ana para talebinin dayanağı olan ve davacıya tanzim ettiği 30.07.2020 tarih ... nolu KDV Dahil 81.702,02 TL. tutarında, içeriği “Oto Parçası” olan e-arşiv faturaya ilişkin davacının ticari defterlerinde herhangi bir kayıda rastlanmadığı, davacının ticari defterlerinde yapılan incelemede, davalı şirketin gerek eski, gerek yeni ünvanı ile kayıtlı, davalı şirkete borcu olduğuna ilişkin herhangi bir kayda da rastlanmadığı tespit edilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora itiraz dilekçesi sunulmamış ve rapor hükme esas alınmıştır. Dosya incelendiğinde; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı tarafça ticari defterlerin usulüne uygun kesin süreye rağmen ibraz edilmediği, mahkememizce alınan bilirkişi raporu uyarınca davalı şirketin, davacı aleyhine icra takibi yaptığı ... 22.İcra Müdürlüğü ... E. İcra dosyasındaki ana para talebinin dayanağı olan ve davacıya tanzim ettiği e-arşiv faturaya ilişkin davacının ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanmadığı, davacının ticari defterlerinde yapılan incelemede, davalı şirketin gerek eski, gerek yeni ünvanı ile kayıtlı, davalı şirkete borcu olduğuna ilişkin herhangi bir kayda da rastlanmadığı, raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı tarafından rapora itiraz edilmediği de gözetilerek; davanın kabulü ile; ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. Davacının kötü niyet tazminatı istemi yönünden ise; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesinin 5. fıkrasında: “Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz” hükmünü içermektedir. Düzenleme uyarınca kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun istemde bulunması, borçluya karşı icra takibi yapılmış olunması ve takibin haksız ve kötüniyetli olması şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.03.2013 tarihli,... Esas, ...Karar sayılı kararında vurgulandığı üzere takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötüniyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötüniyetli olduğunu iddia eden davacı(borçlu)’nun üzerindedir. Somut olayda, kötü niyetin varlığını ispat etmekle yükümlü olan davacının bu yönde bir delil sunmaması, dosya kapsamı itibari ile kötü niyetle icra takibi yapıldığı kanıtlanamadığından ve kötüniyet tazminatı koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.012,92 TL harçtan peşin alınan 1.383,28TL ile 119,95 TL tamamlama harcı toplamı 1.503,23 TL'nin mahsup edilerek bakiye 4.509,69 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4,600,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan; 427,60TL Başvuru Harcı, 1.383,28TL Peşin/nisbi Harcı, 119,95 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.930,83 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 12.670,00TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.670,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 88.024,02 üzerinden hesaplanan 45.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE, Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 07/07/2026

Katip E-imzalıdır

Hakim E-imzalıdır