İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/638 E. 2026/314 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/638
- Karar No
- 2026/314
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/638 Esas - 2026/314 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2024/638 Esas KARAR NO : 2026/314
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 24/09/2024 KARAR TARİHİ : 29/04/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 15/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin iştigal konularından olan elektrik piyasasında davalı şirketinde bulunduğu birçok üretici şirketin ...'dan oluşan elektrik üretimine ilişkin dengesizlik yönetimini üstlenmekten ibaret olduğunu, bu bağlamda taraflar arasında 2023 yılının Ocak ayında başlayıp 2028 yılına kadar devam eden ticari ilişki olduğunu, davalı yanın müvekkili ile sözleşmesini haksız olarak feshettiğini, müvekkili tarafından vermiş olduğu hizmete karşılık düzenlenip davalı yana gönderilen 15.04.2024 tarihli ... numaralı 1.738.068,96 TL bedelli fatura, 15.04.2024 tarihli ... numaralı 7.115.483,08 TL bedelli fatura, 15.04.2024 tarihli ... numaralı 6.094.352,93 TL bedelli fatura, 15.04.2024 tarihli ... numaralı 29.655.661,24 TL bedelli faturalara haksız olarak itiraz ettiğini ve müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkili firma tarafından davalı firmaya teslim edilen 20.02.2024 tarihli ... referans numaralı 4.000.000,00 TL bedelli ... kesin teminat mektubununda şartları oluşmamasına rağmen nakde dönüştürdüğünü, ödenmeyen faturalar bedeli ve nakde çevrilen teminat mektubu bedeli için şimdilik 1.000,00'er TL'den olmak üzere 2.000,00 TL'nin davalı yandan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı arasında imzalanan "Dengesizlik Yönetimi" sözleşmesi kapsamında davacının haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, müvekkilinin sözleşmenin devam ettiği sürece taraflarca mutabık kalınan fatura bedellerini ödediğini, davacının dava konusu ettiği faturaları taraflar arasındaki sözleşmeye aykırı düzenlediğini, müvekkilinin dava konusu faturalar nedeniyle davacıya borcu olmadığını, müvekkilinin sözleşmesel garantisi olan teminat mektubunu haklı olarak nakde çevirdiğini, davacının haksız olduğunu, belirterek davanın reddi ile tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: -Dengesizlik Yönetimi Sözleşmesi, -Teminat mektubu, faturalar, ticari defter kayıtları, -Bilirkişi raporu: 30/06/2025 tarihli kök ve 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu olan İstanbul RES’ın dava dışı ... bünyesindeki elektrik piyasasında “Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’ hükümlerine göre uğrayabileceği zararları önlemek veya azaltmak amacıyla taraflar arasında Ocak 2023’den başlamak üzere “ Dengesizlik Yönetimi” konusunda sözlü kararlaştırma ile ticari ilişki kurulduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalı yanın davacının teminat mektubunu süresinde yenilememesi nedeniyle Mart 2024 itibariyle ilişkinin sonlandırıldığı, tarafların yaklaşık 1 yıl süre içinde ... kayıtlarına göre karşılıklı mutabakatla faturalar düzenlediği, Faturalara konu bedellerden “Pozitif Dengesizlik Bedeli, ... Alacak Bedeli ile Dengesizlik Yönetim Bedelinin “ davacı tarafından davalıya, “Negatif Dengesizlik Bedeli, ... Borç Bedeli ile KUPST Bedelinin” davalı tarafından davacıya fatura edilmesi bedellerinin karşılıklı olarak ödenmesi gerektiği, taraflar arasında 1 yıl ticari ilişki sürdükten sonra sözleşme müzakeresi yapıldığı ancak mutabakata varılarak bir sözleşme imzalanmadığı, müzakereler konu taslak sözleşmenin 7 . maddesine göre de geçmiş 1 yıllık uygulamada olduğu gibi “Pozitif Dengesizlik Bedeli, ... Alacak Bedeli ile Dengesizlik Yönetim Bedelinin “ davacı tarafından davalıya, “Negatif Dengesizlik Bedeli, ... Borç Bedeli ile KUPST Bedelinin” davalı tarafından davacıya fatura edilmesini öngördüğü, taraflar arasında 1 Ocak 2023 tarihinde başlayan ve 1 Mart 2024 tarihinde sona eren sözleşme ilişkisi çerçevesinde; Şubat 2024 ayına ilişkin her iki tarafın düzenlemesi gereken fatura tutarları ile nakde çevrilen teminat mektubu tutarı hesaplamaya dahil edildiğinde; Ticari ilişkinin sona erdiği 1 Mart 2024 itibariyle; davalı şirketin davacı şirketten 3.343.665,98.TL alacağının bulunduğu, Şubat 2024 ayı için davacının düzenlemesi gereken 29.655.661,24 TL fatura ile davalının düzenlemesi gereken 29.309.294,02 TL fatura ve nakde çevrilen 4.000.000 TL teminat tutarı kapsamında, davacının davalıdan (29.655.661,24+4.000.000)-(3.343.665,98+29.309.294,02)= 1.002.701,24 TL alacaklı olduğunun hesaplandığı, belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL: Dava, taraflar arasındaki dengesizlik yönetimi sözleşmesi kapsamında davacının sözleşme konusu edimini yerine getirmesine rağmen dava konusu fatura bedellerinin haksız olarak ödenmediği savına dayalı fatura bedellerinin tahsili ve davacı tarafından davalı yana verilen teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir. Davacının, elektrik piyasasında dengeleme mekanizması kapsamında davalıya ait ... santralının “Dengesizlik Yönetimini” üstlenerek, Ocak 2023 ayından itibaren santralın mevzuat kapsamındaki dengesizlik iş ve işlemlerini sürdürdüğü, her iki tarafın karşılıklı mutabakatla geçmiş döneme ilişkin aylık faturaları düzenlendiği ve faturaların tarafların ticari defterlerine kayıt edildiği, taraflar arasında 01.01.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere “Dengesizlik Yönetim Sözleşmesi” görüşmeleri yapıldığı, davacı yanca sunulan sözleşme tasarısının bazı maddelerinin davalı yanca üzeri çizildiği bazı madde metinlerinde farklılık oluştuğu, ancak tarafların mutabakata vararak bu sözleşmeyi imzalamadıkları, davalı yanca davacıya 20.02.2024 tarihli ...'a ait 10.01.2025 tarihine kadar geçerli 4.000.000 TL tutarında Teminat mektubu verildiği, Davalı yanca davacıdan 24.02.2024 tarihli meil ile; teminat mektubun içerik ve miktar bakımından verilen taahhüde bağlı olarak 26.02.2024 tarihine kadar ekte gönderdikleri taslak teminat mektubunun (10.02.2025 tarihine kadar geçerli 15.000.000,00 TL tutarlı) sunulmasının aksi halde taahhüt ve borca aykırılıktan dolayı yasal işlem başlatmak ve teminat mektubunun paraya çevrilmek zorunda kalınacağının bildirildiği, davacı yanca davalıya gönderilen 26.02.2024 tarihli cevabi meilde, borç alacak durumunun paylaşılarak teminat mektubunun 15 gün içerisinde tamamlayacaklarının bildirildiği, davalı yanca davacıya gönderilen 29 Şubat 2024 tarihli meil ile, sözleşmeleri olmamasına rağmen işbirliğinin devamı için eksik teminatın tamamlanmadığı belirtilerek işbirliğinin sonlandırılarak 1 Mart 2024'ten itibaren başka bir firma ile anlaşmaya vardıklarının bildirildiği, davalı yanca 20.02.2024 tarihli ...'a ait 10.01.2025 tarihine kadar geçerli 4.000.000,00 TL tutarında teminat mektubunun 26.04.2024 tarihinde nakde çevrildiği belirlenmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve .... sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır buna göre davacı taraf, kural olarak akdi ilişkinin varlığını, malın teslim edildiğini veya bedelin ödendiğini, davalı taraf ise bedelin ödendiğini veya malın teslim edildiğini kanıtlama mükellefiyeti altındadır. Taraflara HMK'nın 222. maddesi kapsamında ticari defterin ibrazı için usulüne uygun olarak ibraz emri gönderilmiş, davacı tarafça ticari defterler ibraz edilmiş, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir. Davacının dava konusu ettiği 4 ayrı faturanın, taraf kayıtlarında yer almadığı, herne kadar ek raporda bu faturalardan 15.04.2024 tarihli 29.655.661,24 TL bedelli faturanın şubat dönemine ait ve fatura miktarının talep edilebilir olduğu değerlendirilmiş ise de kök rapordaki tespitlerin yerinde olduğu, faturanın düzenleme tarihi ticari ilişki sona erdikten sonra olup, geçmiş döneme ilişkin olan ve süresinde fatura edilmemiş hususların davalıdan istenemeyeceği, söz konusu faturaların verilen bir hizmet karşılığı olmayan ve ... kayıtlarına bağlı olmayan tek yanlı faturalar olduğu ve faturaların geçmiş yıllık uygulama ile gerçekleşen kararlaştırmaya uygun düşmediği, davacının bu faturalarla ilgili alacağının olmayacağı kabul edilmiştir. Davaya konu olan ...'ın dava dışı ... bünyesindeki elektrik piyasasında “Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği” hükümlerine göre uğrayabileceği zararları önlemek veya azaltmak amacıyla taraflar arasında Ocak 2023'den başlamak üzere “ Dengesizlik Yönetimi” konusunda sözlü kararlaştırma ile ticari ilişki kurulduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalı yanın davacının teminat mektubunu süresinde yenilememesi nedeniyle Mart 2024 itibariyle ilişkinin sonlandırıldığı, tarafların yaklaşık 1 yıl süre içinde ... kayıtlarına göre karşılıklı mutabakatla faturalar düzenlediği, Faturalara konu bedellerden “Pozitif Dengesizlik Bedeli, ... Alacak Bedeli ile Dengesizlik Yönetim Bedelinin “ davacı tarafından davalıya, “Negatif Dengesizlik Bedeli, ... Borç Bedeli ile KUPST Bedelinin” davalı tarafından davacıya fatura edilmesi bedellerinin karşılıklı olarak ödenmesi gerektiği belirlenmiştir. Taraflar arasında 1 yıl ticari ilişki sürdükten sonra sözleşme müzakeresi yapıldığı ancak mutabakata varılarak bir sözleşme imzalanmadığı, müzakereler konu taslak sözleşmenin 7 . maddesine göre de geçmiş 1 yıllık uygulamada olduğu gibi “Pozitif Dengesizlik Bedeli, ... Alacak Bedeli ile Dengesizlik Yönetim Bedelinin “ davacı tarafından davalıya, “Negatif Dengesizlik Bedeli, ... Borç Bedeli ile KUPST Bedelinin” davalı tarafından davacıya fatura edilmesini öngördüğü, Taraflara ait ticari defterlerde; ticari ilişkinin sona erdiği 1 Mart 2024 itibariyle; davalı şirketin davacı şirketten 3.343.665,98 TL alacağının bulunduğu, davacı tarafından verilen teminat mektubunun nakde çevrildiği 26 Nisan 2024 tarihi itibariyle; davacı kayıtlarında davalı şirkete olan 3.343.665,93 TL toplam borcundan fazla tutarlı olan 4.000.000,00 TL bedelli teminat mektubunun tahsili sebebiyle davalı şirketten 656.334,07 TL alacak bakiyesi kaydının bulunduğu tespit edilmiş olup davalı kayıtlarında 656.334,02 TL fazla tahsilat kaydından tarafların ticari defterlerindeki tek uyuşmazlık konusu 22.03.2024 tarihli ... nolu 33.814.655,41 TL tutarlı fatura bedeli de ilave edilerek davacı şirketten 33.158.321,39 TL alacak bakiyesi kaydının oluştuğu, davacının nakde çevrilen teminat mektubu ile ilgili olarak; taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona erdiği 1 Mart 2024 itibariyle; davalı şirketin davacı şirketten 3.343.665,98 TL alacağının bulunduğu ticari kayıtlardan somut olarak tespit edilmiş olup, davalı tarafça 4.000.000,00 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmesinden ötürü 656.334,02 TL tutarında fazla tahsilat yapılmış olduğu bilirkişilerce tespit edilmiş olup bilirkişi heyetinin kök rapordaki tespitlerinin dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmekle davacının nakde çevrilen teminat mektubu nedeniyle davalıdan 656.334,02 TL alacaklı olduğu, davacı taraf dava açmadan önce .... Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarı ile davalı yana ihtarname tebliğ etmiş ise de bu ihtarda söz konusu bedelin ödenmesi için davalı yana herhangi bir süre verilmediği bu haliyle ihtarnamenin davalıyı usulüne uygun şekilde temerrüde düşürecek nitelikte olmadığı, davacının teminat mektubuna ilişkin talebini başlangıçta kısmi dava olarak açtığı anlaşılmakla dava dilekçesi ile dava edilen 1.000,00 TL'nin 24/09/2024 dava tarihinden, ıslah ile arttırılan 655.334,02 TL'nin 10/02/2026 ıslah tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi anlaşılmakla, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının faturadan kaynaklı alacak talebinin reddine, 2-Davacının teminat mektubunun nakte çevrilmesinden kaynaklı alacak talebinin kabulü ile; 1.000,00 TL'nin 24/09/2024 dava tarihinden, 655.334,02 TL'nin 10/02/2026 ıslah tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 44.834,18 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL, 17.090,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 27.316,58 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 104.450,10 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 10.135,00 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre taktiren 6.634,03 TL'si ile 615,40 TL başvurma, 615,40 TL peşin harç ve 17.090,00 TL ıslah harç toplamı 24.954,83 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 55.418,76 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, 8-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kabul red oranına göre takdiren 2.042,25 TL'sinin davalıdan, geriye kalan 1.077,75 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili Av. ..., Davalı Vekili Av. ... ve Av. ...'in yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/04/2026
Katip ... ¸e-imzalıdır.
Hakim ... ¸e-imzalıdır.
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.