İlk Derece Mahkemesi 2024/544 E. 2025/669 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/544 Esas - 2025/669 T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA ... GEREKÇELİ KARAR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/544 Esas KARAR NO : 2025/669

HAKİM : ... KATİP :...

DAVACI : ... ... VEKİLLERİ : Av... Av.... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ...

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/08/2024 KARAR TARİHİ : 08/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA Davacı vekili iddiasında özetle; davacı şirketin 2023/1311362 İKN ''24 Ay Süreli 25 Kısım Halinde 3799 Silahlı Özel Güvenlik Hizmet Alımı'' ihalesine 20.12.2023 tarihinde katıldığını ve 1. Kısım, 4. Kısım, 5. Kısım, 7. Bölge, 21. Kısım Bölge Müdürlüğünün ihalesini aldığını, davalı ile sözleşmeler imzalandığını, damga vergilerinin ilgili vergi dairelerine davacı şirket tarafından ödendiğini, imzalanan sözleşmeler kapsamında ... Genel Müdürlüğünün Ocak 2024 asgari ücret fiyat farkı kısmının ek damga vergisine tabi olması gerektiğini ileri sürerek 2024 Nisan ayı hakedişinden kesinti yaptığını, 06.03.2023 karar tarihli ve 07.03.2023 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Uygulama Esasları 7. Maddesinde; "Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır. a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur." denildiğini, hak edişlerden kesilen ek damga vergisinin yasal dayanağının bulunmadığını, damga vergisinin hangi hallerde alınabileceği yasada açıkça belirtildiğini, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ; 1.maddesinde Bu Kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 2.maddesinde vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin damga vergisine tabi olacağı, 14. maddenin ikinci fıkrasında, belli bir parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olacağı hükümlerine yer verildiğini, (I) sayılı tablonun I.Akitlerle ilgili kağıtlar başlıklı bölümünün (A/I) fıkrasında "belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin binde 9,48"; II. Kararlar ve mazbatalar başlıklı bölümünün 2. Fıkrasında "ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının binde 5,69 nispetinde damga vergisine tabi tutulacağı" hükmü bulunduğunu, söz konusu ihale kapsamında fiyat farkı uygulamasından kaynaklı Damga Vergisi Kanunu 2. Maddede ve ekli tabloda belirtilen yeni bir ihale kararı, uzatılması, yenilenmesi söz konusu olmadığını, ek damga vergisi aranılmaması gerektiğini, söz konusu ihale kapsamında fiyat farkı uygulamasından kaynaklı Damga Vergisi Kanunu 14. Maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sözleşmenin değiştirilmesi söz konusu olmadığını, ek damga vergisi aranılmaması gerektiğini, fiyat farkı uygulaması nedeniyle davalı ... Elektrik İletim A. Ş. ile müvekkili şirket arasında yeniden belirlenen ihale kararı, ek sözleşme vb. belge düzenlenmediğini veya bu kağıtların yerine kaim olmak üzere ilgili makamlardan ''Olur'' yazısı alınmadığını, bu nedenle bu kağıtlara ilişkin damga vergisi aranılamayacağını, ekte bu doğrultuda olan T.C. . ... Defterdarlık Gelir Müdürlüğünün 16.04.2024 tarih E-10497383-010.01-3755 sayılı 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu konulu görüş yazısını sunduklarını, Kamu İhale Genel Tebliği Sözleşme Giderleri ve Genel Giderlerin işçilik birim oranına ilişkin (Değişik: 25/10/2014-29156 R.G./2. md., geçerlilik: 11/9/2014) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler "İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir." düzenlemesi kapsamında belirlendiğini, bu oranın 25/10/2014 tarihinden beri değişmediğini, ihaleye konu sözleşme giderleri bedeline ilişkin damga vergisinin fiyata dahil olduğu, ihale bedelinde yüklenici lehine arttırımın mümkün olmadığı, damga vergisinin idare tarafından yükleniciye ödendiği ve bu bedelin her bir işçilik birim fiyatı üzerinden %4 oranında sınırlı kalmak kaydıyla hesaplanarak yükleniciye ödendiği hukuken ve iktisadi açıdan sabit olduğunu, Yükleniciye ek damga vergisi yüklenmesinin; ihale bedeline dahil edilmeyen, her bir işçilik birim fiyatı üzerinden hesaplanan % 4 oranındaki gideri aşan ve idare tarafından yükleniciye ödenmeyen damga vergisinin, Yüklenici'den tahsili anlamına geldiğini, hukuku ve Anayasanın üstünlüğünü temel alarak, devlete ve kamuya güven duyarak ticari ilişki içerisinde yer alan yüklenici davacıya ait şirkete, ticari ilişkisinin devam ettiği dönem içerisinde ek maliyetler çıkarılması haksız ve kamuya olan güveni sarsan uygulamalar olduğunu, kamu kurumu, ihaleye çıkarken nasıl kendi bütçesini ve ihale bedelini belirliyorsa, yüklenici de ihaleye girerken, ihale şartlarının süreç içerisinde değişmeyeceğine güven duyarak, maliyet ve kar hesabı yaparak teklif sunmakta ve yükümlülük altına girdiğini, İhalede, sözleşme ve yasal düzenlemeler kapsamında işçilik birim maliyeti temel alınarak %4 oranında belirlenen ve ... tarafından ihale süresi için bir defaya mahsus olmak üzere firmamıza ödenmiş olan damga vergisinin; ihale süresi içerisinde müvekkil şirket aleyhine değiştirilmesi ve ek damga vergisi kesintisine gidilmesi yasal düzenlemelere daha da ötesinde hakkaniyete açıkça aykırı olduğunu, bu uygulama ile "verilmeden alma" düsturu işletilmek suretiyle, yükümlülük altına giren müvekkili şirketin mali külfet ve mağduriyet yaşamasına sebep olunduğunu, oysa ki yasal düzenlemeler kapsamında %4 Sözleşme Gideri ve Genel Giderler Payı, ihalenin yapıldığı tarihteki maliyetler esas alınarak belirlendiğini, asgari ücret artışları sonrasında damga vergisinin de içinde bulunduğu %4 genel giderlerde hiçbir artış söz konusu olmadığını, sadece müvekkili şirketin işçilere ödediği ücretlerde artış meydana geldiğini, bu itibarla ek damga vergisi kesintisinin yapılmasını hukuki ve hakkaniyete uygunluğunun bulunmadığını" iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik davacı şirket hak edişlerinden haksız kesilen 1.000,00 TL’nin kesintinin yapıldığı tarihten, aksi takdirde arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA Davalı taraf dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER VE GEREKÇE Dava, hizmet sözleşmesi kapsamında yüklenici hakedişlerinden yapılan asgari ücret destek primi ve ek damga vergisi kesintilerinin iadesi/tahsili istemine ilişkindir. Konuya ilişkin yasal mevzuat incelendiğinde; "Asgari Ücret Desteği"nin 6661 sayılı 'Askerlik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 17.maddesi ile 5510 Sayılı Kanuna eklenen Geçici 68. Maddesi ile öngörüldüğü, daha sonraki yıllarda da yine aynı şekilde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa Geçici Maddeler eklenmek suretiyle asgari ücret desteğinin devam ettiği ve bu geçici maddelerde konu ile ilgili genel hükümlerin yer aldığı görülmüştür. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 68. Maddesi'nin birinci fıkrası:" (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce; a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır." şeklindedir. Aynı maddedin sekizinci fıkrası ise: " (8) 4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca Hazine tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir." şeklinde düzenlenmiştir. Uyuşmazlığa konu asgari ücret desteğinin mahiyetine bakıldığında; sigorta primlerinin ödenmesi kapsamında “Asgari ücret desteği” sağlanması amacıyla sigorta primlerinin bir kısmının Hazinece karşılanacağı hükmünün getirildiği, bu indirimin işsizliğin azaltılması ve yatırımların istihdam odaklı arttırılması amaçlı teşvik olması nedeniyle “fiyat farkı” olarak nitelendirilemeyeceği, işverenin prim ödeme yükümlülüğünü hafifletmek ve yükümlülüklerini yerine getiren işverenlere teşvik amacıyla Hazinece sağlanan ek bir katkı olduğu anlaşılmaktadır. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 01.04.2024 tarih ve 2023/1653 E. Ve 2024/788 K. Sayılı onama kararına konu Antalya Bam 3. Hukuk Dairesi'nin 10.10.2022 tarih 2021/1661 E. Ve 2022/1683 K. Sayılı kararında, Somut olayda sözleşme ve eki idari şartnameler incelendiğinde; Sözleşmenin birim fiyatlı olduğu, her bir iş kalemi için yüklenici tarafından ayrı ayrı teklifte bulunulacağı, şartnamenin 25 maddesi gereği tekliflerine sigorta dahil tüm giderleri dahil edeceklerini ve bu konudaki tüm mali ve hukuki sorumluluğunun yüklenicide olduğu konusunda anlaştıkları görülmektedir. Buna göre yüklenici basiretli bir tacir olarak ihale dökümanlarını inceleyip engelli işçilere yönelik iş kalemi yönünden bunun bilincinde olmak sureti ile teklif verdiğinin kabulü gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan idari şartname 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerekir. Bilirkişi raporlarından; engelli personeller nedeniyle düşen maliyetin önceden öngörülerek fiyat teklifinin yapıldığı, buna göre ihale sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmaktadır. Tacir olan davacıların basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülükleri bulunduğu, sözleşmeyi ve eki niteliğindeki şartnameleri içeriğini bilerek sözleşmeleri imzaladıkları, davalının sözleşme ve şartname gereği bu konudaki tüm hukuki ve mali sorumluluğu üzerine aldığı, davalı idare tarafından hakedişlerden yapılmış bir kesinti bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, mahkemece bilirkişi raporlarına yanlış anlam verilerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ancak yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, HMK'nun 353/1.b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak "davanın reddi" yönünde yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur., şeklinde karar Yargıtayca onanmıştır. Dosyamız arasına sözleşme ve ödemelere ilişkin kayıtlar alınıp, bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır. Bilirkişi incelemesinde de Yargıtay'ın son dönem hakedişlere itirazi kayıt konulmaması ve basiretli tacir gibi hareket edilmesi gerektiği, ihale şartnamesinde tutarların sabit olduğu, damga vergisinin yükleniciye ait olduğu düzenlendiğinden asgari ücret artışından kaynaklanan farklar nedeniyle ile oluşan ek damga vergisi için yapılan kesintilerin yerinde olduğu şeklinde değerlerdirme yapılmıştır. Sözleşmenin 7.1. Maddesinde sözleşme bedeline dahil olan giderler, 7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında oluşacak ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi resim ve harç giderleri , sözleşme ve karar damga vergileri, KİK pay bedeli, her türlü personel giderleri, her özel güvenlik görevlisi için yetkili sigorta şirketleri nezdinde yaptırmak zorunda olduğu zorunlu özel güvenlik mali sorumluluk sigortası, silahlı atış eğitimi giderleri ve her türlüğü eğitim, denetim gideri, giyim eşyaları giderleri, amortisman gideri ve 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı giderleri sözleşme bedeline dahildir, hükümlerini haizdir. Yargıtay ve Bam kararları doğrultusunda, basiretli tacir sıfatıyla sözleşmeyi imzalayan yüklenici davacı firmanın hakedişlere itiraz da koymaması, sözleşmenin 7.1. Maddesinde damga vergisi bedelinin yükleniciye ait olması, açık ve ayrıntılı bilirkişi kök ve ek raporları hükme esas alınmış, asgari ücret destek primi kesintisi ve damga vergisi kesintisi iadesi talebi yerinde görülmeyip, reddi gerekmiştir. HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 187,80 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00 TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2025

Katip ... e-imzalı

Hakim .... e-imzalı