İlk Derece Mahkemesi 2024/387 E. 2026/703 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/387 Esas KARAR NO : 2026/703

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/07/2024 KARAR TARİHİ : 22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 03/07/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı taraf ile davacı şirket aralarında yaptıkları bazı sözleşmeler ile ticari bir takım faaliyetlerde bulunulduğunu, davacı şirket karşı tarafın kendilerine düşen yükümlülükleri yerine getirme hususunda bazı gecikmeler ve aksaklıklar yaşayınca ticari faaliyetler kopma noktasına geldiğini, bu arada davalı taraf kendi gecikmeleri ve aksaklıkları gözardı edip taraflar arsında akdedilen 02.11.2022 tarihli sözleşmedeki işi gereği gibi yerine getirmedikleri iddiası ile iade faturası olarak ... ve ... nolu faturalar kesilmiş ve müvekkil şirkete tebliğ edildiğini, ancak davacı şirketin üstlendiği işi gereği gibi yerine getirememesi diye bir durum sözkonusu olmadığı gibi, yaşanan gecikmelerde davalı tarafın ihmal ve savsaklamasından kaynaklı olduğunu, dolayısıyla davacı şirket sözkonusu faturalara T.T.K. 21 ve devamı maddeleri ... 32. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile itiraz etmiş ve geri gönderdiğini, daha sonra ise yine davalı taraf müvekkili şirkete ... 19. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini tebliğ ettirerek yukarıda zikredilen sözleşmeyi feshettiğini, söz konusu ihtarnameye taraflarınca .... 25. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile cevap verilerek iddialarını kabul etmediğimizi, yaşanan sıkıntıların tamamen kendilerinden kaynaklanan sebeplerle oluştuğunu, yapıla işlere karşılık kendilerine tebliğ edilen fatura bedellerinden kaynaklanan alacaklarımız için de talepte bulunacağının da ihtar edildiğini, daha sonra ise davalı tarafın haksız ve hukuksuz olarak itiraz ettiği ve ticari defterlerimizin incelenmesiyle de ortaya çıkabilecek faturaya dayalı cari hesap alacaklarımız için ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibi açılmış, davalı tarafın yetki itirazında da bulunması üzerine dosya ... 29. İcra Müdürlüğü'ne gönderilmiş ve bu dosyadan gönderilen ödeme emrine de itiraz edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davalının dosyaya, borca ve faize itirazlarının kaldırlmasına, takibin devamına ve %20’den aşağı olmamak kaydıyla davalı-borçlunun icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 22/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin davacı ile 02.11.2022 imza tarihli ... ili .... ilçesi ... köyü 106 ada 322 parselde Güneş Enerjisi Santralinin projesine uygun kurulumuna dair "Alt Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesi" başlıklı alt yüklenicilik sözleşmesi akdettiğini, davacının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini,sözleşmeye konu iş süresinde bitirilemediğini, davacı tarafından iş teslimi yapılmadığını, bunun üzerine davalı şirket tarafından davacıya ... ve ... nolu iade faturaları ile Sözleşme'nin 12. maddesi uyarınca ... nolu cezai şart faturası kesilerek tebliğ edildiğini, buna karşılık davacının şeklen haklı gözükebilmek amacıyla davalı şirkete karşı alacaklı olmamasına rağmen kötü niyetli şekilde hareket etmekte ve cari hesap alacağı olduğundan bahisle icra takibine geçtiğini, davalı şirketin davacıya borçlu değil davacıdan alacaklı olduğunu, bu durumun ticari defterler incelendiğinde de ortaya çıkacağını, açıklanan bu nedenlerle; itirazın kaldırılması talepli davanın görevsizlik nedeniyle reddine, bu talebimiz kabul görmezse haksız ve kötü niyetli davanın reddine, takibinde haksız ve kötüniyetli olan davacının İİK m. 68/son veya İİK m. 67/II uyarınca takip konusu alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Bilirkişi Raporları, Keşif, ... 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, sözleşme ve cari hesap ilişkisinden kaynaklı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Huzurdaki davada, taraflar arasında 02.11.2022 imza tarihli ... ili ... ilçesi ... köyü 106 ada 322 parselde Güneş Enerjisi Santralinin projesine uygun kurulumuna dair Alt Yüklenici (Taşeron) Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında devam eden ticari ilişkide davalının, davacı tarafından yapılan işin gereği gibi yerine getirmedikleri iddiası ile iade faturası olarak ... ve ... no.lu faturalar ile gecikme cezası adı altında ... no.lu faturaların kesildiği, davacının bu iddiayı ve faturaları kabul etmediği ve ihtarname ile itiraz ettiği, devamında ise davalının ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği, davacının da faturaya dayalı cari hesap alacakları için davalı hakkında icra takibi başlattığı, davalı tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır. Somut olayda davalı yanca davacının işi gereği gibi yapmadığı ve davacının alacağının bulunmadığı savunması yapılmıştır. Bu durumda ispat yükü davacı yanda olduğu görülmekle, ticari ilişki karşılığı işin gereği gibi yapılıp yapılmadığı, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir. Davacı yanca yapılan işin sözleşmeye uygun teslim edilip edilmediğinin tespiti için ... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından yapılan keşif sonrası hazırlanan 06/08/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; "Davacı tarafa davalı firmaya 3.674.454,29 TL +KDV = 4.392.396,00 TL fatura kesilse de yüklenici tarafından işlerin eksik kalması nedeniyle davalı tarafa davacıya 1.209.893,67 TL +KDV =1.451.872,40 TL geri iade ve ceza faturası kesildiği, faturaların iadesi ve gecikme cezası sonrası davacı tarafın mevcut şartlarda yapmış olduğu işin 2.464.560,62 TL +KDV =2.940.523,59 TL olarak kaldığı, davalı firmaca eksik kalan işler ise 891.110,00 TL +KDV = 1.028.123,20 TL bedelle Usta Solar Panel firmasına yaptırıldığı anlaşıldığı, bu durumda işin sözleşme fiyatı 3.000.000,00 TL +KDV olduğu, yapılan fazla betonlama işlemleri 323.330,00 TL +KDV olduğu düşünüldüğünde sözleşme bedelinin 3.323.330,00 TL +KDV fiyata çıktığı, davacı firmanın yaptığı işlere karşılık gelen bedel toplamı 2.464.560,62 TL+KDV ve davalı firmanın eksik kalan işleri 891.110,00 TL+KDV bedelle Usta Solar firmasına yaptırıldığı düşünüldüğünde işin toplamı 2.464.560,62 TL + 891.110,00 TL = 3.355.670,62 TL + KDV olduğu, bu bedelin sözleşmeye fiyatına ilave edilen fazla betonlama dahil edildiğinde işin sözleşme bedelinin 3.323.330,00 TL +KDV olduğu ve bu bedelin hesaplanan 3.355.670,62 TL + KDV ‘ye yakın bir değer olması nedeniyle davacı tarafa yapılan işlere karşılık düşen toplamı 2.464.560,62 TL + KDV, davacı tarafa yapılması gerekip te kalan işlerin miktarının ise ( 3.355.670,62 TL + KDV) - (2.464.560,62 TL +KDV) = 891.110,00 TL + KDV =1.028.123,20 TL olduğu, bu değerlendirmelere göre davacı firmanın alacağının olmayacağı, aksine davalı tarafa geri ödemesi gereken miktarın 891.110,00 TL + KDV olduğu, dosyadaki faturaların incelenmesi ile görüş ve kanaatlerimiz oluşmuştur. tarafların dosyaya sunacakları belge, bilgi, video, resim ve itirazlar olması halinde ek rapor hakkımız saklı bulunmakta olduğu değerlendirilmiştir. Her ne kadar tarafımızca dosya kapsamına sunulan belge ve bilgilere göre hesaplamalar yapılmışsa da defter kayıtlarının incelenerek tarafların alacak-verecek ilişkilerinin hesap uzmanı tarafından hesaplanmasının daha doğru bir sonuç vereceği," bildirilmiştir. Yukarıda kapsamda Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, taraf vekillerinin inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı duruşmada ihtar edilmiştir. Taraflarca ticari defter ve kayıtlar hazır edilmiştir. Davacı yanın ticari defter ve kayıtlarının incelenerek hazırlandığı 16/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacıya ait ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme ve Raporun III nolu bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda; - Davacı şirkete ait ticari defterlerin 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi ve V.U.K. 182, 220, 221 Maddesi uyarınca yapılması gereken noter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Usulüne uygun tutulan ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu, Davacı şirket ticari defterlerinde icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle davalı şirketin 747.613,93 TL borçlu olduğu, - Davalı şirket vekilinin davaya cevap dilekçesinde beyan ettiği ... ve ... nolu iade faturaları ile Sözleşme'nin 12. maddesi uyarınca ... nolu cezai şart faturasının davacı şirket tarafından ... 32. Noterliği ... yevmiye no ile ... tarihinde yasal süresinde itiraz edildiği ayrıca ... Vergi Dairesine işbu faturaların muhasebe kayıtlarına dahil edilmeyeceği bilgisinin verildiği görülmüştür. Davacı şirket ticari defterlerinde 20/10/2023 tarihli ..., ... nolu iade faturaları ile ... nolu cezai şart faturasının kayıtlara alınmadığı, -Sayın mahkemenizce tarafımdan davacı yanca yapılan işin sözleşmeye uygun teslim edilip edilmediğinin tespiti, davacının talep ettiği alacağın yerinde olup olmadığı hususlarında da değerlendirme yapılması istenmiş ise de uzmanlık alanıma girmediğinden dolay sözleşme açısından değerlendirme yapılamamıştır. İşbu hususlardaki takdirin sayın mahkemenize ait olduğu, Davacı şirketin takip talebinde takip tarihine kadar faiz isteminde bulunduğu, takip tarihinden itibaren asıl alacak için faizi ile birlikte tahsili talebinde bulunduğu, davalı tacirin borcunun dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 19/1. maddesi uyarınca ticari nitelik gösterdiği, bu davanın aynı Kanun'un 4/1. madde hükmü uyarınca nispi ticari dava olduğu, tacirler arası bu sözleşmenin aynı Kanun'un 3. maddesi uyarınca ticari iş niteliğinin de bulunduğu, dolayısıyla ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın değişik 2/2. maddesi gereğince avans faiz oranı üzerinden faiz istenilebileceği, Davaya konu alacağın düzenlenmiş olan faturalardan kaynaklı alacak olmasından dolayı, sayın mahkemenizce faturalarda belirtilen hizmetlerin yapıldığı, kanaatine varıldığı takdirde... tarihli ... 25. Noterliği ... yevmiye no ile sözleşmenin feshedildiği ve alacağın talep edildiği görüldüğünden ihatarname tarihi başlangıç tarihi esas alınarak faiz hesabı yapıldığı, Yapılan hesaplamaya göre işlemiş faiz tutarı 51.503,03 TL olarak hesaplanmış ise de takdiri sayın mahkemenize ait olmak üzere taleple bağlılık ilkesi gereği fazlaya hükmedilemeyeceği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Davacı yanın ticari defter ve kayıtlarının incelendiği talimat raporu da incelenerek ve davalı yanın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılacak incelenerek hazırlanan 27/08/2026 tarihli bilirkişi raporunda; "Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerle, davalının defter ve belgelerinin incelenmesi, Sayın Mahkemece bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olarak mezkûr surette tahakkuk eden değerlendirme neticesinde; Ticari Defterler Yönünden: Tarafların defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, ibraz edilen defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, lehlerine delil olabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişkinin cari hesap şeklinde yürütüldüğü tespit edilmiştir. Davacı Alacağı Yönünden: Yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi raporları ve tarafların defter kayıtları dikkate ele alındığında, davacı kayıtlarında davacının 747.613,93 TL alacaklı olduğu, ancak 06.08.2025 tarihli teknik bilirkişi heyetince düzenlenen raporda davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediği nedeniyle davacının davalıya 1.028.123,20 TL (891.110,00 TL + KDV ) iade etmesi gerektiğine ilişkin raporu Sayın Mahkemece kabul edildiği takdirde davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı değerlendirilmiştir. Sayın Mahkeme tarafından sözleşmeye konu hizmetin verildiğine kanaat getirilmesi halinde ise; davacının her ne kadar defter kayıtlarında 747.613,93 TL alacağının bulunduğu tespit edilmişse de icra takibinde 627.693,13 TL asıl alacak talep ettiği görülmüş olup hem asıl alacak için hem de işlemiş faiz alacağı için taleple bağlılık ilkesi gereği davacının 627.963,13 TL asıl alacağı, 10.368,53 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Keşif heyeti tarafından hazırlanan teknik rapor ve mali müşavir bilirkişiler tarafından hazırlanan raporlar bir bütün halinde ele alındığında; davacının 747.613,93 TL alacaklı olduğu belirtilmiş ise de teknik bilirkişi heyetince düzenlenen raporda davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediği, bu nedenle davacının davalıya 1.028.123,20 TL (891.110,00 TL + KDV ) iade etmesi gerektiği açıkça ifade edilmiş olmakla açılan davanın reddi, davalının kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalının kötüniyet tazminat talebinin ispatlanamadığından ve şartları oluşmadığından REDDİNE, 3-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 7.528,27 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 6.796,27 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı yana iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 6-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 100.142,99 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Davalı yanca yapılan 9.000,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine, 8-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır