İlk Derece Mahkemesi 2024/370 E. 2025/796 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/370 Esas - 2025/796

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/370 Esas KARAR NO : 2025/796

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/05/2024 KARAR TARİHİ : 22/10/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... ... ... Fabrikaları A.Ş. ... Makine Fabrikası Müdürlüğü'nce Muhtelif Dikişsiz Çelik Çekme ve Dikişli Boru Alımı İhalesinin 6. Kısmının davalının uhdesinde kaldığını, taraflar arasında 29.03.2022 tarihinde ihale sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin malzemeleri ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak zamanında teslim etmediğini, davalı tarafça istenilen ek sürelerin verildiğini ancak taahhüdün yerine getirilmediğini, 4735 sayılı Kamu İhale Kanununun 20. ve 22. madde hükümleri gereğince sözleşmenin 17.02.2023 tarihinde feshedildiğini, ihalenin feshinin ardından davalı şirket hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı alındığını, kararın 04.07.2023 tarih ve 32238 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, davalı şirketin malzeme teslimatı yapmaması nedeniyle doğacak fiyat farkı ve her türlü zarar ziyanın faizleri ile birlikte davalıdan tahsil edilmek üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 22. maddesinin d bendi uyarınca piyasa araştırması yapılarak satın alma işlemi yapılmak zorunda kalındığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davalı şirketin nam ve hesabına bahse konu malzemelerin temini için çıkılan ihale sözleşmesinde oluşan fark tutarı için 1.000,00 TL, KİSK madde 22 uyarınca güncellenen teminat tutarı için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL'nin işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 22.03.2022 tarihli ihale sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalının da ortağı olduğu ... .... .... .... ... .... tescil sayılı özet beyana bağlı... .... .... sayılı taşıma senedine bağlı olarak taşınan 2 kap çelik borunun gemiden limanda kaybolduğu anlaşıldığını, 15.08.2022 tarihli tutulduğunu, verilen siparişin davalıya ulaşmadığını, sözkonusu teslimatın bulunacağına olan inançla davacı taraftan ek süre talebinde bulunulduğunu, ancak sipariş edilen boruların akıbetinin belirsiz olduğunu, ürünün gemiden indirilmesine ve ilgililerce kabul edilmesine, malın bedelinin davalı tarafından ödenmiş olmasına rağmen malın teslimi ya da zararın tazmini konusunda sonuç alınamaması üzerine... .... .... Esas sayılı dosyası ile tazminat talepli dava açıldığını, davanın halen derdest olduğunu, ihale sözleşmesine konu ediminin ifasının davalının elinde olmayan nedenlerle mümkün olmadığından oluşan zararlardan sorumlu tutulmasının adil olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya bilirkişi heyetine tevdi olunmuş bilirkişi 26/11/2024 tarihli heyet raporunda: Dava konusu alacaklardan davalının sorumlu olup olmadığı hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenize ait olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye konu 2022/140268 IKN nolu birinci ihale bedeli ile davalı nam ve hesabına yapılan ikinci ihale bedeli arasındaki fark tutarın 187.199,16 TL, teminat güncelleme fark bedelinin 8.134,85 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. Dosya tekrar bilirkişi heyetine tevdi olunmuş bilirkişi heyeti 03/06/2025 tarihli ek raporunda: Dava konusu alacaklardan davalının sorumlu olup olmadığı hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Sayın Mahkemenize ait olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye konu 2022/140268 IKN nolu birinci ihale bedeli ile davalı nam ve hesabına yapılan ikinci ihale bedeli arasındaki fark tutarın 236.526,66 TL olarak, teminat güncelleme fark bedelinin 8.134,85 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir. Dava, taraflar arasında imzalanan 9.03.2022 Sözleşme tarihli 2022/140268 İhale Kayıt Numaralı ihalenin feshi nedeniyle davacının davalı şirketin nam ve hesabına bahse konu malzemelerin temini sebebiyle çıkılan ihale neticesinde oluşan fark tutarı ile güncellenen teminat tutarının davalı şirketten tahsili talebine ilişkindir. 140268 IKN nolu sözleşmeye konu ürünün davacıya teslim edilmediği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık 2022/140268 IKN nolu ihaleden kaynaklı davacının davalı nam ve hesabına konu malzemelerin temini sebebiyle çıkılan ihale neticesinde oluşan fark tutarı ile güncellenen teminat tutarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesinde, "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiş, 125. maddesinde, "Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Dosyanın incelenmesinde; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ... Makine Fabrikası tarafından muhtelif Dikişsiz Çelik Çekme ve Dikişli Boru Alımına ilişkin olarak 2022/140268 IKN nolu açık ihale usulü ile ihaleye çıkıldığı, 29.03.2022 tarihinde Q42, 4x3,6x6000 mm TS EN 10216-2St 35-8 IIII (TC2) özelliklerinde 1.800 m.çelik çekme boru alımına ilişkin olarak, taraflar arasında 2022/140268 IKN nolu Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ Mal ve Hizmet Alım Yönetmeliği Esaslarına Göre Muhtelif Dikişsiz Çelik Çekme ve Dikişli Boru Alımına Ait Tip Sözleşmenin imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince teslim tarihinin 27.06.2022 olduğu, sözleşmenin imzalanmasını müteakip, davalı tarafça davacıya gönderilen 06.05.2022 tarihli yazı ile sözleşme konusu malzemenin alınacağı fabrikanın Çinde olması Covid-19 artışı nedeniyle üretime ara verildiğinden bahisle 45 günlük ek süre talep edildiği, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü ... Makine Fabrikası'nın 12.05.2022 tarihli 174339 sayılı yazı ile 45 günlük ek süre talebinin kabul edilerek teslim tarihinin 11.08.2022 olarak belirlendiği, davalı tarafça davacıya gönderilen 18.08.2022 tarihli yazı ile muhtelif ebatlarda 6.108 kg dikişsiz çelik çekme boru yükünü taşıyan geminin limana yanaşma tarihi olan 02.07.2022 tarihinden itibaren kayıp olduğu, firmalarına teslimat yapılamadığından bahisle 70 gün ek süre talebinde bulunulduğu, 01.09.2022 tarih 210781 sayılı yazıyla talebin kabul edilmediğinin bildirildiği, davalı tarafça davacıya gönderilen 20.09.2022 tarihli dilekçe ile 70 günlük ek süre talebinde bulunulduğu, sözkonusu talebin de 04.10.2022 tarih 224453 sayılı yazıyla uygun görülmediği, süre taleplerinin reddini müteakip, davalı tarafça verilen 01.11.2022 tarihli süre uzatım talebinin davacı tarafça kabul edilerek, 55 günlük ek süre verildiğinin 11.11.2022 tarih 240878 sayılı yazı ile davalıya bildirildiği, davalı tarafça sözleşme konusu malzemenin 55 günlük ek süre içerisinde de teslim edilememesi üzerine Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ Genel Müdürlüğü ... Makine Fabrikası'nın 27.01.2023 tarihli 277689 sayılı yazısı ile, sözleşme konusu malzemenin 10 iş günü içerisinde teslim edilmesi, edilmediği takdirde sözleşmenin 28.ve 29.maddeleri ile idari şartnamenin 45.madde hükümlerinin uygulanacağı hususunun davalıya ihtaren bildirildiği, ihtara rağmen teslimatın yapılamaması nedeniyle taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 17.02.2023 tarihinde feshine karar verilerek, davalı tarafça 29.03.2022 tarihinde davacı hesabına yatırılan 13.176,00 TL kesin teminatın irad kaydedildiği görülmüştür. Bu haliyle ihaleye konu malların teslim edilmemesinden dolayı davalının kusurlu bulunduğu, davacı idarenin ikinci çıkılan ihale neticesinde oluşan fark tutarı ile güncellenen teminat tutarının davalıdan talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafından davalı nam ve hesabına yapılan ihaleden kaynaklı zararın tazminine yönelik incelemede; Davacı tarafça, davalı şirketin malzeme teslimatı yapmaması nedeniyle doğacak fiyat farkı ve her türlü zarar ziyanın faizleri ile birlikte davalıdan tahsil edilmek üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22. maddesinin d bendi uyarınca piyasa araştırması yapılarak satın alma işlemi yapılmak zorunda kalındığından bahisle, davalı şirketin nam ve hesabına sözleşmeye konu malzemelerin temini için çıkılan ihale sözleşmesinde oluşan fark tutarının tahsili talep edilmiştir. 6098 sayılı Kanunun 125.maddesi kapsamında sözleşmenin ifa edileceğine güvenmekten doğan zarar olarak tanımlanabilecek olumsuz zarar kavramı kapsamında; sözleşmenin kurulması ve işin görülmesi için yapılan masraflar ile daha elverişli koşullarda sözleşme yapma fırsatının kaçırılmış olmasından doğan zararların yer aldığı, bilirkişi heyet raporunda yapılan hesaplamaya göre taraflar arasında imzalanan sözleşmeye konu 2022/140268 IKN nolu birinci ihale bedeli ile davalı nam ve hesabına yapılan ikinci ihale bedeli arasındaki fark tutarın 236.526,66 TL olduğunun tespit edildiği, davacı vekilince dosyaya sunulan 25.09.2025 tarihli ıslah dilekçesi ile iki ihale arasındaki fark tutar talebinin 236.526,66 TL'ye yükseltildiği görülmüştür. Teminat güncelleme fark bedeline yönelik incelemede; 4735 sayılı Kanunun 22. maddesinin ikinci fıkrası gereğince 29.03.2022 tarihinde alınan 13.176,00 TL teminatın, sözleşmenin feshi ile irad kaydedildiği, 17.02.2023 tarihi itibarıyla aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenmiş değerinin, 21.310,85 TL olduğu, bu haliyle davacının güncelleme farkı olarak (21.310,85 TL – 13.176,00 TL) 8.134,85 TL talep edebileceği, davacı vekilince dosyaya sunulan 25.09.2025 tarihli ıslah dilekçesi ilebu alacak kalemi yönünden talebini 8.134.85 TL'ye yükseltildiği görülmekle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile; -236.526,66 TL iki ihale arasındaki fiyat farkı bedelinin 1.000,00 TL'sine 23/05/2024 dava tarihinden, 235.526,66 TL'sine 25/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine - 8.134,85 TL teminat güncelleme fark bedelinin 1.000,00 TL'sine 23/05/2024 dava tarihinden, 7.134,85 TL'sine 25/09/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 16.712,82 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL peşin harç ve 4.150,00 TL ıslah harcının toplamı 4.577,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 12.135,22 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç ve 4.150,00 TL ıslah harcı toplamı 4.577,60 TL'nin TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 257,00 TL posta masrafı, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 12.684,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına, 7-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2025