İlk Derece Mahkemesi 2024/249 E. 2026/664 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/249 Esas KARAR NO : 2026/664

DAVA : Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı), Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) DAVA TARİHİ : 26/04/2024 KARAR TARİHİ : 30/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Elatmanın Önlenmesi (Satın Almaya Dayalı), Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... İstanbul adresinde lokanta işlettiğini, 13.03.2024 tarihinde ... Merkez Mahallesi 1. ... Caddesi No: 19 A ... İstanbul adresinde şube açtığını, bu adreste daha önce faaliyet göstermiş olan ... Restoran Limited Şirketi'nin davalılara olan borçları yüzünden müvekkilİ şirketin ... hizmet nokta numaralı elektrik sayacına abonelik başvurusunun ... tarafından yapılmayarak ... tarafından elektrik enerjisinin kesildiğini, sayacın dosyasına ... şerhi düşülerek abonelik kurulmasının engellendiğini, davalıların muaraza çıkardığını, müvekkili ile önceki kiracı arasında organik bağ bulunmadığını, mecurun boş teslim alındığını, müvekkilinin iki defa başvurduğunu ancak önceki abonenin 248.372,83 TL tutarındaki borcu yüzünden taleplerin reddedildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'ne ve emsal kararlara aykırı hareket edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, arabuluculukta anlaşma sağlanamadığını belirterek önceki abonenin 248.372,83 TL tutarındaki borcundan müvekkilinin sorumlu olmadığının tespiti ile davalılarca yaratılan muarazanın menine, ... şerhinin kaldırılmasına ve abonelik işlemlerinin yapılmasına karar verilmesini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyasının mahkeme dosyasının eki sayılması suretiyle ihtiyati tedbir kararının devamını talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ... Restoran Limited Şirketi isimli önceki abonenin borçları nedeniyle ... hizmet nokta numaralı elektrik sayacına abonelik başvurusu yapamadığını ve ilgili sayaç üzerinde ... şerhi bulunduğunu iddia ettiğini, müvekkili kurum ...'ın elektrik dağıtımından sorumlu olup perakende satış sözleşmesi yapma yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davaya konu mahalde yapılan incelemelerde elektrik tesisatının Epthy mevzuatına aykırı ve kaçak elektrik kullanımına müsait olduğunun tespit edildiğini, bu risklerin giderilmesi için davacıya bildirim yapıldığını, davacıdan önceki aboneye ait 248.372,83 TL tutarındaki borçların ödenmesinin talep edilmediğini, davacı adına tahakkuk etmiş bir fatura veya icra takibi bulunmadığından hukuki yarar yokluğu bulunduğunu, 08.05.2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca abonelik sözleşmesi yapma görevinin tedarik şirketlerine ait olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyada verilen tedbir kararı neticesinde 02.08.2023 tarihinde ... A.Ş. ile davacı arasında abonelik sözleşmesi akdedilerek elektrik kullanımının başlatıldığını, bu durumun davanın konusuz kalmasına sebebiyet verdiğini, davacının üçüncü kişilerin borçlarından sorumlu olmadığının tespitine yönelik talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Merkezi Takip Sistemi İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtlarını içeren müzekkere cevabı, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen dava dışı ... Limited Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtlarını içeren müzekkere cevabı, ... Satış A.Ş.'den gelen abonelik sözleşmesi, icra dosya bilgisi ve hesap bilgisini içerir müzekkere cevabı, davacı şirketten bir önceki kiracının mecuru boşalttığına dair kiralayanlar ile yaptığı fesih sözleşmesi, anahtar teslim tutanağı ve mal sahiplerinin vekili tarafından davalı şirkete verilen dilekçe örneği, davacı şirket tarafından davalı şirkete yazılan dilekçe örnekleri, davacı şirketten önce mecurda bulunan kiracının borç döküm evrakı, doğalgaz aboneliği ve su aboneliğine ilişkin abonelik sözleşmesi, ...A.Ş. Tahakkuk İşlemleri ve Laboratuvar Müdürlüğü'nün adreste yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanımının tespit edildiğine ve tesisatın kaçak kullanımının tekrarı yönünde risk taşıdığı görülmüş olduğunu içeren yazısı, ...'tan gelen ... şerhi ile ilgili davacı şirketin abonelik başvurusu ile ilgili kurumda yapılan yazışmalar, Ticaret Sicil Gazetesi Nüshası, vergi kayıtları, faaliyet belgesi ve kira sözleşmesi içerir müzekkere cevabı, ...'tan gelen ... ve işe başlama-iş bitimi evraklarını içerir müzekkere cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı şirketin dava konusu elektrik aboneliğine ilişkin önceki abonenin borcundan dolayı davalılara borçlu olup olmadığı, davalılara husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, davacının menfi tespit talebinde hukuki yararı olup olmadığı, davacı tarafın elektrik aboneliği verilmesi talebinin haklı olup olmadığı, davalıların bundan sorumlu olup olmadıkları ve elektrik aboneliği verilmesi hususundaki muarazanın giderilip giderilemeyeceği hususlarına ilişkin menfi tespit, muarazanın giderilmesi ve abonelik üzerindeki ... şerhinin kaldırılması talebine ilişkindir. Davacı taraf; ... Merkez Mahallesi ... Caddesi no:19 A .../İstanbul adresinde daha önce faaliyet gösteren ... Restoran Limited Şirketinin davalılara olan borcu yüzünden davacı adına abonelik sözleşmesinin yapılmadığını, davacı tarafından yapılan abonelik başvurusunun olumsuz sonuçlandığını, davaya konu tesisattaki sayac dosyasına elektronik ortamda ... şerhi eklenerek müvekkilin elektrik aboneliğinin ve elektrik kullanımının engellendiğini, davalılar tarafından muaraza oluşturulduğunu, tüm bu sebeplerden dolayı davalılara eski kullanıcının borcunda dolayı borçlu olmadığının tespiti ile abonelik sözleşmesinin kurulması, tesisat üzerinde eklenen ... şerhinin kaldırılmasına, muarazanın giderimesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraflar ise abonelik sözleşmesinin ... tarafından yapıldığını, ...'ın bu kapsamda bir sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu adresteki söz konusu tesisatta kaçak elektrik kullanımını sağlayan düzeneğin bulunduğunu, bu sistemin değiştirilmesinin talep edildiğini, önceki kullanıcının borcunun ödenmesine dair herhangi bir taleplerinin bulunmadığını, yine bu borca istinaden davacıya karşı herhangi bir icra takibi yapılmadığını bu sebeple davacının bu borçtan dolayı menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş dosya üzerinden verilen tedbir kararı gereği taraflar arasında abonelik sözleşmesinin kurulduğu, bu talep yönünden de davanın konusuz kaldığını belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 26/04/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanakları ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... İnşaat Turizm İç ve Dış Ticaret Hizmetleri Limited Şirketi tarafından davalılar ... ve ... aleyhine talep edilen tedbirin kısmen kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 389 maddesi uyarınca uyuşmazlık konusu ... Hizmet Nokta No2lu elektrik sayacının bulunduğu "... Merkez Mahallesi ... Caddesi No:19 A .../İstanbul" adresindeki elektriğin önceki abone olan ... Limited Şirketinin 248.372,83-TL lik borcu üzerinden belirlenen %20 oranındaki (49.674,56-TL) nakit veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun talep eden tarafça yatırılması halinde tedbiren davalı ... tarafından davacının elektriğinin kesilmemesine ve davalı ... tarfaından abonelik işlemlerinin yapılmasına, ... şerhinin kaldırılması yönündeki tedbir talebinin tüm deliller toplandıktan sonra yapılacak yargılama ile tespit edilebileceği gözetilerek bu şerhe ilişkin yaklaşık ispat düzeyinde delil sunulmadığından reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından 09/03/2026 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacı Şirkete Borç Tahakkuku Ve İcra Takibi Olup Olmadı; Davacı .... İnşaat Turizm İç Ve Dış Tic. Hiz. Ltd. Şti'ne tahakkuk ettirilen veya icra takibi yapılan borç bulunmamaktadır. Dava dosyasında yer alan 248.372,83 TL tutarlı borç önceki abone ... Limitet Şirketi'ne ait olup davacı şirketin ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu nedenle, davacı .... İnşaat Turizm İç Ve Dış Tic. Hiz. Ltd. Şti., davalılar ...A.Ş. ve ... Satış A.Ş.'ne borçlu olamadığı kanaatine varılmıştır. b) Davalı ...A.Ş.'nin Olaydaki Sorumluluğu Davalı ...A.Ş., önceki abonenin kaçak elektrik kullandığından kullanım yerinin potansiyel kaçak elektrik kullanım riski taşıdığını, riskin ortadan kaldırılması şartıyla davacı şirkete elektrik enerjisi verilebileceğini bildirmiştir. Ancak, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde potansiyel risk taşıyan kullanım yerlerine elektrik enerjisi verilemeyeceğine ilişkin afaki (varsayımsal) hüküm bulunmamaktadır. Bu konudaki kıstas, kullanım yerinin elektrik tesisatının, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğine uygun tesis edilmesi, talep gücünün Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine uygun olması gerekmektedir. Nitekim, davacı şirketin elektrik iç tesisatı ve kullandığı elektrik gücü sözü geçen yönetmeliklere uygun olduğundan, davalı şirket tedbir kararından sonra davacı şirket ile sözleşme yaparak elektrik enerjisini vermiştir. Bu nedenle davalı ...A.Ş., kendisinin ihdas ettiği afaki varsayımsal kıstaslarla davacı .... İnşaat Turizm İç Ve Dış Tic. Hiz. Ltd. Şti., elektrik enerjisini gecikme ile verdiğinden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. c) Davalı ... Satış A.Ş. Sorumluluğu Davalı ... Satış A.Ş., davacı şirketin, önceki abone ... Limitet Şirketi'ne ait 248.372,83 TL borcunu ödemesi şartıyla abonelik sözleşmesi yapılarak elektrik enerjisi kullandırabileceğini bildirerek davacı şirketi abone yapmamıştır. Ancak, davacı şirketin, ... Limited Şirketi ile ticaret ortaklığı ve organik bağı olmadığından ödenmemiş borçları ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı ... Satış A.Ş., ödenmemiş borçları davacı şirketten talep ettiğinden kusurlu ve sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır. d) ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı Kararı: Davacı .... İnşaat Turizm İç Ve Dış Tic. Hiz. Ltd. Şti. ile davalı ... Satış A.Ş. arasında 21.03.2024 tarihinde daimi abonelik sözleşmesi yapıldığından, davacı şirketin aboneliğin sürekli olarak devam etmesi, Hukuki takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasının ilişkin tedbir kararda alınan teminatın iadesi gerektiği kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir. HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK 114/1-h maddesindeki düzenlemeye göre; davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartı olarak belirlenmiştir. Hukuki yarar koşulu, tüm davalarda aranmaktadır. Bir hukuki ilişkinin, hemen tespitinde, hukuki yararın varlığının kabul edilebilmesi için, üç koşulun birlikte olması zorunludur. Sözü edilen üç koşulu hemen açıklamak gerekirse; a) Davacının bir hakkı veya hukuki durumunun halihazır bir tehlike ile ciddi biçimde tehdit edilmiş olması ve sözü edilen tehlikenin yakın ve tehdidin ciddi olması gerekir. b) Bu ciddi tehdit sebebiyle davacının hukuki durumunun tereddüt ya da belirsizlik içinde olması, bu hususun davacı için bir zararı meydana getirebilecek nitelikte bulunması gerekir. Tehdit, objektif olarak değerlendirildiğinde, bir zarar doğurabilecek nitelikte olmalıdır. c) Yalnızca koşulları usulün 237. maddesi hükmünde tanımlanan biçimde kesin hükmün sonuçlarını meydana getiren, cebri-icraya yetki vermeyen bir başka deyişle icra ve infaz kabiliyeti bulunmayan tesbit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldıracak nitelikte olması zorunlu olduğu gibi, davacının, hukuken korunma ihtiyacı da halihazırda bulunmalıdır. Özellikle hukuki yarar koşulu tesbit davasının açıldığı günde mevcut olmalı ve hüküm verilene değin varlığını da sürdürmesi zorunludur. Açıklanan nedenle davacının, hukuki korunma ( himaye ) ihtiyacını, başka bir vasıta ile tamamen tatmin edebilmesinin mümkün olduğu hallerde, hukuki ilişkinin mücerret tespitinde, hukuki yararının bulunmadığı bu nedenle dava açamayacağı kuşkusuzdur. Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar, dava şartıdır. Hukuki yarar olumlu dava şartı olup, taraflarca öne sürülmese dahi mahkemece "re'sen" kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Bu haliyle davacı tarafça dava konusu olan kaçak elektrik kullanımından kaynaklı davalı elektrik dağıtım şirketi tarafından tahakkuk ettirilen faturaya ilişkin davalılara karşı menfi tespit davası açılmış ise de fatura borçlusunun dava dışı farklı bir şirket olduğu, yine davaya konu edilen borca ilişkin davalılar tarafından davacı adına başlatılmış herhangi bir icra takibinin bulunmadığı, alacak talebinin bulunmadığı anlaşıldığından kaçak elektrik tutanağına istinaden dava dışı şirket adına düzenlenen faturadan dolayı borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmakta hukuki yarar bulunmadığı anlaşıldığından davacının menfi tespit talebi yönünden davacı tarafça davalılara karşı açılan davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ...'a ve ...'a yazılan müzekkere cevaplarından davaya konu ... Merkez Mahallesi ... Caddesi no:19 A .../İstanbul adresinde bulunan tesisat üzerinde ... şerhinin bulunduğunun anlaşıldığı, bu şerhi koyma yetkisinin davalılardan ...'a ait olduğu, bu haliyle söz konusu adresteki tesisatta kaçak elektrik kullanımından dolayı ... şerhinin konulmasına sebebiyet veren kullanıcının dava dışı ... Limitet Şirketi olduğu, aynı adres üzerinde yeni abonelik kurmak isteyen davacının daha önce kullanılan kaçak elektrik tüketimiyle herhangi bir ilgisinin bulunmadığı anlaşıldığından haksız olarak kurulan ... şerhinin kaldırılması talebinin davalı ... yönünden kabulü ile ... şerhinin "..." adresinde yer alan ... hizmet numaralı tesisattan kaldırılmasına, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacının davalı ... ile "..." adresinde yer alan ... hizmet numaralı tesisatta sözleşme kurulması talebinin abonelik işleminin önceki abone borcundan dolayı yapılmaması hususu göz önüne alındığında, elektrik dağıtım hizmetinin davalı ...'ın tekelinde olmasından dolayı davacı şirketin işletmesine ilişkin elektrik enerjisini başka yerden temin etme imkanının olmaması nedeniyle davacının elektrik enerjisini temin edememesi halinde işletmesi açısından ileride telafisi imkansız zararların doğma ihtimalinin bulunduğu anlaşıldığından ve kaçak elektrik tüketiminin davacı şirket ile herhangi bir alakasının olmaması dikkate alınarak davaya konu tesisatta sözleşme .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyası üzerinden verilen tedbir kararı ile kurulduğundan sözleşmenin devamına, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının Menfi Tespit talebi yönünden Davacı tarafça davalılara karşı açılan açılan DAVANIN, HMK'nın 114/1-h gereği hukuki yarar yokluğundan 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE, 2-Davacının ... Şerhinin kaldırılması talebinin davalı ... yönünden Kabulü ile ... şerhinin "..." adresinde yer alan ... hizmet numaralı tesisattan kaldırılmasına, muarazanın bu şekilde giderilmesine 3-Davacının Sözleşme kurulması talebinin davalı ... yönünden Kabulü ile "..." adresinde yer alan ... hizmet numaralı tesisatta sözleşme .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyası üzerinden verilen tedbir kararı ile kurulduğundan sözleşmenin devamına, muarazanın bu şekilde giderilmesine 4-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı 18/03/2024 tarihli tedbir kararının mahkememiz dosyasının kesinleşinceye kadar devamına 5-Menfi tespit davası yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 3.509,59-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Muarazanın giderilmesi yönünden; Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan -3.800,00-TL'nin arabuluculuk dava şartına konu olan menfi tespit talebi yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verildiğinden arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 9-Menfi tespit davası yönünden; davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 10-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 4.241,59-TL Peşin/nisbi Harcı, 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 263,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam -10.932,69-TL'nin her iki davanın sonuçları (kısmen kabul, kısmen ret) dikkate alınarak yarı yarıya (%50) paylaştırılması ile hesaplanan- 5.466,34-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 11-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, Dair, davacı ve davalılar vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30/09/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim .... e-imzalıdır