İlk Derece Mahkemesi 2024/148 E. 2026/54 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/148 Esas - 2026/54 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/148 Esas KARAR NO : 2026/54

DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 01/03/2024 KARAR TARİHİ : 05/02/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 27/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 02.12.2022 tarih 2212-566 Ref. numaralı teklifine ilişkin olarak ... .... .... MT 1440 marka sıfır Teleskopik Forklifti satım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmeye binaen Teleskopik Forkliftin sıfır olarak müvekkili şirketten satın ve teslim aldığını, deprem bölgesinde bulunan Pütürge/Malatya şantiyede kullanılmaya başladığı makinede kısa süre sonra kullanım hatasından kaynaklı olmayan birçok arıza meydana geldiğini, müvekkil şirket ile iletişime geçilerek müvekkili şirketin yönlendirdiği serviste tamir ve onarım yaptırıldığını, ancak makinenin arızalarının kullanım hatası olmaksızın tekrarladığını ve yönlendirilen yetkili servisin arızaların giderilmesinde yetersiz kaldığını, ilgili servisten söz konusu arızalara ilişkin yeterli bilgi edinilememesi üzerine müvekkili şirketin internet sitesine şikayetlerini bildirdiklerini, dava konusu forkliftte meydana gelen arızaları birçok kez bildirilerek ayıp ihbarı yapılmış olmasına rağmen söz konusu arızaların giderilmediğini ve arızalar ile ilgilenilmediğini, dava konusu makinenin ayıbının malın kullanılması ile birlikte ortaya çıkan bir ayıp olduğunu, söz konusu ayıba ilişkin herhangi bir düzeltme yapılmadığını TBK'nun 219. Maddesi gereğince satıcının ayıpların varlığını bilmese bile ayıptan sorumlu olduğunu, davacı tarafından sıfır olarak satın alınan iş makinesinin, teslim alınmasından kısa süre sonra makinede ortaya çıkan ve davacının ilgili makineden beklediği faydaları ortadan kaldıran arızaların gizli ayıp niteliğinde olduğunu, bu hususta ... 57. Noterliğinden 02.08.2023 tarihinde 21216 yevmiye ile müvekkiline ihtarname göndererek ayıp ihbarında bulunduklarını ve seçimlik hak kullandıklarını, bu ihtara ... 16. Noterliğinden 08.08.2023 tarih, 15247 yevmiye ile verilen cevapta seçimlik hak kullanılmasının mümkün olmadığının bildirildiğini, ancak TBK'nun 227. Maddesinin 1. fıkra 1. bendinde açıkça belirtildiği üzere davalının gizli ayıp bulunan iş makinesini müvekkiline satması halinde müvekkilinin kanundan doğan seçimlik haklarını kullanabileceğini, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin Garanti başlıklı 4. maddesi ile " Yukarıda belirtilen makina bakım ve kullanım hataları nedeniyle doğabilecek arızalar hariç her türlü işçilik, montaj ve malzeme hatalarından doğabilecek arızalara karşı teslimattan itibaren 1 (bir) yıl veya 2000 saat süre ile garanti altındadır" hüküm altına alındığını, ilgili sözleşme maddesinden de anlaşılacağı üzere kullanım hatasından kaynaklı olmayan işbu makinede çıkan arızalardan dolayı dava konusu makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilebileceğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile Türk Borçlar Kanunun "Alıcının Seçimlik Hakları" başlıklı 227. Maddesinin 1. fıkra 4. bendinde belirtiken seçimlik hakkının kullanarak ilgili 131.000,00 Euro (4.441.815,53 TL) bedelli makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini, işbu makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesinin mümkün olmaması halinde ise ilgili aracın fiili iade tarihindeki piyasa rayiç bedelinin hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak yapılan bu ilk arabuluculuk başvurusunda davacının seçimlik hakkını “satın alınan “Teleskopik Forkliftin” ayıplı çıkması nedeniyle uğranılan zarar, maddi ve manevi tazminat ve sair alacak kalemleri” şeklinde açıkladığını, bu durumun arabuluculuk son tutanağı içeriği ile sabit olduğunu, Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 23. maddesinin 2. fıkrasına göre başvurunun hukuki sonuçlarının ilk başvuru esas alınarak belirleneceği nazara alındığında iş bu davadaki talep yönünden dava şartının yerine getirildiğini kabul etmenin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddini talep ettiklerini, ayrıca, davacının dava dilekçesindeki “makinenin teslim alınmasından kısa süre sonra makinede kullanım hatasından kaynaklı olmayan birçok arıza meydana geldiği” yönündeki beyanı ve ayıp iddiasına dayanak olarak dava dilekçesi ekinde sunulan bilirkişi mütalaasındaki “ayıp olarak nitelendirilen durumun makinanın satın alınmasından en geç 3 ay sonra ortaya çıktığı” yönündeki kanaat beyanı nazara alındığında; ayıp iddiasına dayanak yapılan arızaların ortaya çıkmasından hemen sonra TTK 18/3 maddesinde bahsedilen şekil kurallarına göre yapılmış bir ihbarda bulunulmadığından davanın hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle de reddi gerektiğini, davacının, müvekkili şirketten sıfır olarak aldıkları ve deprem bölgesinde bulunan Pütürge/Malatya şantiyede kullanılmaya başlamaları MANITOU MT 1440 marka Teleskopik Forkliftte kısa süre sonra kullanım hatasından kaynaklı olmayan birçok arıza meydana geldiğini, müvekkili şirket ile iletişime geçilerek müvekkili şirketin yönlendirdiği serviste tamir ve onarım yaptırıldığını, ancak makinenin arızalarının kullanım hatası olmaksızın tekrarladığını, yönlendirilen yetkili servisin arızaların giderilmesinde yetersiz kaldığını, dava konusu forkliftte meydana gelen arızaları birçok kez bildirerek ayıp ihbarı yapılmış olmasına rağmen söz konusu arızaların giderilmediğini ve arızalar ile ilgilenilmediğini ve makinenin kullanılması ile birlikte ortaya çıkan söz konusu ayıba ilişkin herhangi bir düzeltme yapılmadığını iddia etmiş ise de; davacının iddialarının gerçek dışı ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunun verilen teknik servis hizmetlerine ilişkin servis formları ve makinenin çalışma saati bilgileri ile sabit olduğunu, davacının ihtarında yetkili servisten memnun olmadığını bildirmesi üzerine müvekkili şirketin Adana’daki servisini davacı şantiyesine yönlendirdiğini, sunulan servis formları içeriğinden davacının ayıp iddiasının yerinde olmadığı, buna karşı taraf şirketler arasında şifahi olarak yapılan anlaşma gereğinde müvekkili şirketin davacının zarar iddiası kapsamındaki zararını gidermek ve müşteri memnuniyetini sağlamak amacıyla davacı şirkete makinesinin garanti süresinin bitmesinden sonra 2 kez ... ve İstanbul’dan gönderdiği teknik personelleri ile bedelsiz hizmet verdiğinin görüldüğünü, müvekkili şirketin varılan mutabakat kapsamında davacının gerçek dışı iddiasına dayalı olarak kullandığı seçimlik hak kapsamında taahhüdünü yerine getirdiği halde, davacının yeniden arabulucuya başvurarak bu kez “makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi, makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesinin mümkün olmaması halinde ise ilgili aracın piyasa rayiç bedelinin müvekkil şirketten tahsili” yönünde talepte bulunması ve akabinde de huzurdaki davayı açması akde vefa ve dürüstlük kurallarına da aykırı olduğunu, ayrıca, sunulan servis formları içeriğinden dava konusu makinenin yeterli donanıma sahip olmayan farklı operatörler tarafından kullanıldığını, makinedeki arızaların kullanıcı hatasından ve hor kullanmadan kaynaklandığını, makinenin daha 1 yıl dolmadan çalışma garanti süresi olan 2000 saatin üzerinde 2138 saat faal olarak kullanıldığı ve makinenin gerekli vasıf ve özelliklere de sahip olduğu yani ayıplı olmadığı açıkça anlaşıldığını, açıklanan nedenlerle; davacının ayıp iddiasının yerinde olmadığı servis kayıtları içeriğinden anlaşıldığından davacının ayıp iddiasını kabul etmediklerini, dava konusu makinanın satın alındıktan hemen sonra arıza vermeye başladığını ve ayıplı olduğunu iddia eden davacının süresinde ayıp ihtarı da bulunmadığı nazara alınarak, aradan 1 yılı aşkın süre geçtikten ve makinenin garanti süresi bittikten sonra ileri sürdüğü ayıp iddiasının ve davasının dinlenmesi mümkün olmadığını, somut olayda ayıp söz konusu olmamakla birlikte süresinde yapılmış bir ayıp ihtarın da bulunmadığını, ayrıca davacının keşide ettiği ihtarda yetkili servis hizmetinden memnun kalmadığını bildirdiği ve bu kapsamda yapılan görüşmeler sonucunda da satılanın ücretsiz onarılmasını talep ettiğini, yani seçimlik hakkını kullandığı ve kullandığı seçimlik hak kapsamında ücretsiz onarım hizmetini de alarak seçimlik hakkını tükettiği sunulan servis formları içeriği ile sabit olduğunu, açıklanan nedenlerle; seçimlik hakkın kullanılmakla tüketilen haklardan olduğu nazara alındığında davacının işbu davadaki talebinin yerinde olmadığı gibi yasal dayanaktan da yoksun olduğu görüldüğünden davanın reddi gerektiğini, davacı dava dilekçesi ekinde 10.02.2024 tarihli bilirkişi mütalaasını makinenin gizli ayıp iddiasını bu mütalaaya dayandırmaya çalışmış ise de; profosyenel bir birikim (uzmanlık) raporu niteliği taşımayan, teknik ve bilimsel değerlendirmeler içermeyen bu raporun taraflı hazırlandığı da açıkça görüldüğünü, açıklandığı üzere tarafların karşılıklı ihtarlar ve davacının ilk arabuluculuk başvurusunun anlaşamama ile sonuçlanması akabinde yaptıkları görüşmeler sonucunda davacının Malatya’daki yetkili servisin yetersiz kalması nedeniyle ortaya çıktığını iddia ettiği mağduriyetinin giderilmesi, müşteri memnuniyetinin sağlanması ve müvekkili şirketin de garanti süresi dolan makineye 2 kez bedelsiz teknik servis hizmeti vermesi, bu kapsamda da davacının zarar talebinden feragat etmesi hususunda şifahi olarak anlaşma sağladıklarını, sunulan servis formlarından ve 26.11.2023 tarihli 171943 nolu servis formunun “Notlar” başlıklı bölümündeki “Makine garantisi bitmesine rağmen servis formunda yapılan işlemler MAATS tarafından iyiniyet garantisi kapsamında karşılanacaktır. Bu yapılan işlemler müşteri memnuniyeti çerçevesinde ücretsiz yapılmıştır.” şeklindeki açıklamadan müvekkili şirketin arabuluculuk görüşmeleri akabinde varılan anlaşma gereğince davacının garanti süresi biten makinesine 2 kez ... ve İstanbul’dan gönderdiği teknik personelleri ile bedelsiz hizmet verdiği hatta akde vefa ilkesi gereğince bedelini kendisi ödeyerek DEUTZ yetkili servisini ...’dan Malatya’ya göndererek makinedeki kullanıcı hatasından kaynaklanan hasarları da giderdiğinin açıkça anlaşıldığını, sunulan servis kayıtlarından makinenin ayıplı olmadığı, makinedeki arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığı, süresinde yapılmış bir ayıp ihtarı bulunmadığı halde müvekkili şirketin davacının başlattığı arabuluculuk görüşmeleri akabinde varılan mutabakat gereği davacının ücretsiz onarım isteğini yerine getirmiş olduğu ve ücretsiz onarıma izin veren davacının bu suretle kullanmış olduğu seçimlik hakkı kapsamında talep ettiği işlemleri müvekkili şirkete yaptırdığının açıkça anlaşıldığını, davacının yeni bir durum ortaya çıkmadığı halde 16.01.2023 - 12.09.2023 dönemi servis formlarına dayalı olarak ve 10.02.2024 tarihli teknik ve bilimsel hiçbir dayanak içermeyen bir bilirkişi mütalaasını dayanak yaparak makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini, mümkün olmaması halinde ise ilgili aracın piyasa rayiç bedelinin tahsilini talep etmesinin taraflar arasındaki sözleşmeye, akde vefa ilkesine, yasal düzenlemelere ve hakkaniyete aykırı olduğu gibi dürüstlük kurallarına da aykırı olduğunu, makinedeki arızaların kullanıcı hatasından kaynaklandığı ve tamir edilebilir nitelikte olduğu, makine çalışma saati bilgilerinden de makinenin kendisinden beklenen faydayı sağladığı anlaşıldığı halde, davacının deprem bölgesinde hor kullandığı ve garanti süresi de bitmiş olan makinesinin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini talep etmesi aynı zamanda TMK’nun 2/2. maddesindeki hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, davacının talebinin bu nedenle de kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Dava; ayıplı olduğu iddia edilen malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir. Dava dilekçesi ekinde bulunan 02/12/2022 tarihli 2212-566 Referans numaralı teklif formu incelendiğinde; MANITOU Marka, MT 1440 model, üretim yılı 2020 olan, 4.000 kg kapasiteli teleskopik forklift mahiyetindeki iş makinesi davalı tarafından 131.000 Euro bedelle davacıya satılmış, eldeki dava da bu bedel üzerinden harçlandırılmış ve davalı tarafça aksi yönde bir savunma ileri sürülmemiştir. Davalı tanığı Metin Babaoğlu mahkememiz duruşmasındaki beyanında; "davacı şirkete, davaya konu teleskopik forklift'in satımı sonrası davacı ile davalı firmanın iletişimi devam etmiştir, ben davalı firmada servis yöneticisi olarak çalışmaktayım, davacının bulunduğu Malatya bölgesinde de yetkili servisimiz bulunmaktadır ve davacının talepleri doğrultusunda kendilerine gerekli yetkili servis desteği sağlanmıştır. Davacı davaya konu makinede birkaç kez farklı arızalar nedeniyle yetkili servise başvurmuş, arızalar her seferinde giderilmiş, makinenin ayıplı olmadığı, çalışan makinede arızalar oluşmasının doğal olduğu tarafımızca davacı tarafa iletilmiştir. Yine garanti kapsamında yer almayan silindir arızası gibi tamirat giderleri de iyi niyetli ilişkiler çerçevesinde tarafımızca giderilmiştir. Ve hatta makinenin motoru üretici başka bir firmanın garantisinde olmasına rağmen, motorda arıza meydana geldiğinde tarafımızca bu firma tarafından tamiri sağlandırılmış, fakat bu firmanın kesmiş olduğu fatura yine iyi niyet çerçevesinde davalı firmaca ödenmiştir. Bahsettiğim motor arızası kapsamında davacı taraf makinenin bizim yetkili servisimizin binasında tamir edilmesini talep etti, ancak biz aracın bulunduğu mahalde tamirin sağlanabileceğini belirttik, buna karşın davacı taraf makineye Malatya ilindeki yetkili servisimize nakletti ve tarafımızdan nakil masrafımızı istedi, davalı firma ise geliş masrafını davacı karşıladığından makinenin davacının şantiyesine gidişine yönelik nakliye masrafını yine iyi niyet çerçevesinde, sorumluluğu bulunmamasına rağmen karşıladı. Yine bir ekran arızası sıcaktan kaynaklı olmasına ve üretici firması bunun koruma önlemi olduğunu, bir arıza olmadığını belirtmesine rağmen davacının isteği doğrultusunda bila bedel olarak ekran değişimini sağladık. Benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir. Tanıklığım için ücret istemiyorum " şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı Emre Sevindik talimat yoluyla alınan beyanında; " ben davalı şirkette teknik destek uzmanı olarak çalışmaktayım, davaya konu olan Teleskopik Forklift ile ilgili olarak 2 servis programı oldu, onarım sırasında bizzat kendim bulundum, şirket yetkilisi ile birlikte bu planlamayı yaptık, bu forklifti biz davacıya satmıştık satış sonrası ekranda sönme arıza bildirimi yapıldı, yüksek sıcaklık nedeniyle, çalışma ortamından dolayı, ekran kendini korumaya aldı, müşteri memnuniyeti açısından ekranı yenisiyle değiştirdik, teslim ettik. Yağ kaçakları konusunda notumuzu aldık, servis notumuzu tuttuk, şirket yetkilisine bildirdik, bu ayıp kullanımdan kaynaklıydı, normalde bunu ücretli yapardık, memnuniyet oluşması adına, tüm silindirleri ücretsiz olarak sahada değiştirdik, gerekli onarımları yaptık ve servis işlemini sonlandırdık, hatta bu işlemden sonra bir Mahkeme süreci olmayacağı konusunda davacı taraf tarafımıza yazılı mail atarak mutabık kaldık, bizde 1 iş günü içinde bu onarımları yaptık ve kendisine teslim ettik, ve yazılı olarak servis formlarını kendisine teslim ettik, daha sonraki süreçten benim haberim yok, garanti süresi ve çalışma saati olarak da bitmişti. Başkaca bu konuda bilgim yoktur, nakliye hususunda da herhangi bir bilgim yoktur " şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacının kesin süre içerisinde ara karar gereğini yerine getirmemesi nedeniyle tanığının dinlenmesinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir. Davacı vekilinin sunduğu makina mühendisi bilirkişi ... .... .... tarafından hazırlanan 10/02/2025 tarihli uzman görüşü raporunda; iş makinesinin, sıfır olarak Aralık 2022 tarihinde satın alınmasından sonra önce 16/01/2023 tarihinde henüz 129 çalışma saati içinde "makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor" arızası üzerine sorunların başladığı, 08/03/2023 ve 10/03/2023 tarihinde iki kez üst üste " marş basmıyor" arızası ise 295 çalışma saatinde ortaya çıktığı ve sorunun giderildiği belirtilmesine rağmen 06/04/2023 tarihinde yine marş basmıyor arızası ile servisin geldiği ve müdahale ettiği, en son olarak 10/08/2023 ve 12/09/2023 tarihinde iki kez ekran arızası meydana geldiğini, çalışma saatinin henüz 1609 değerde olduğunun belirgin olduğunu, mevcut durumda ise hidrolik pompa sisteminde yaağ kaçağı ile basınç düşümü belirlendiğini, sıfır olarak kullanılmamış bir forkliftin 3 aylık süre içinde özellikle 2 kez marş basmama ve ekran arızası vermesinin normal olmadığını, fen teknik kaidelerede aykırı olduğunu, makinenin normal bakımlarının yetkili serviste yapılmasına rağmen sorunlara çözüm bulunmaması nedeniyle taahhütlü işlerde aksamalara ve zararlara neden olmasının kaçınılmaz olduğunu, iş makinesinin bakımlarını yetkili servis tarafından yapıldığının anlaşıldığını, Leda Yapı ve Proje Taah. Ltd. Şti 'nin her hangi bir kusurunun bulunmadığının açık olduğunu, dolayısıyla, satın almadan sonra 3 aylık sürede çeşitli kez ve aynı sorunlar ortaya çıkan forklitin gizli ayıplı olduğu ve bu ayıptan satıcı firmanın sorumlu olacağı kanaati oluştuğunu, sonuç olarak 1091793 seri nolu MANITOU marka, MT 1440 tipte Teleksopik Forklift iş makinesinin, gizli ayıplı olduğu ve sorumluluğun Maats İnşaat Makinaları Ticaret Limited Şirketi'nde olacağı kanatinde olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce otomotiv alanında uzmanlığı bulunan 3 kişilik bilirkişi heyetinden aldırılan 11/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu iş makinesinin periyodik bakımı ile ilgili servis kayıtları özetlendiğinde makinanın; 295 çalışma saatinde, "makine bakımı " periyodik bakımı, “850 saatlik bakım yapımı” periyodik bakımı, 1023 çalışma saatinde, “1023 saatlik bakım” periyodik bakımı, 1469 çalışma saatinde, "1500 saatlik bakım " periyodik bakımı olmak üzere 5 kez periyodik bakımlarının yapıldığının anlaşıldığını, dava konusu iş makinesinin arızalanması ile ilgili servis kayıtları özetlendiğinde makinanın; 125 çalışma saatinde, “makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor” arızası, 141 çalışma saatinde, “makinede yağ kaçağı görülmüştür” arızası, 295 çalışma saatinde, “makine marş basmıyorlçalışmıyor)” arızası, 467,80 çalışma saatinde, “makine marş basmıyor idi” arızası, 1324 çalışma saatinde, “makine ekran gözükmüyor” arızası, 1609 çalışma saatinde, “üst ve yan silecek çalışmıyor ve ekran değişimi” arızası, 1734 çalışma saatinde, “Ayaklar kaçırıyor, tuşlar arızalı” arızası, 2108 çalışma saatinde, “destek ayakları değiştirildi” işlemi, 2138 çalışma saatinde, “makinede çekiş zayıf” arızası olmak üzere 9 kez arıza verdiğinin anlaşıldığını, bu arızaların değerlendirildiğinde;125 çalışma saatinde, “makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor” arızasında; 2 adet ayak kilidi değiştirilmiş, destek ayak silindir rod' unun çizik ya da başka bir destek ayak sistemi parçasında, ayak kilitlerinde bir deformasyon olduğuna dair herhangi bir husus tespit edilmemiş olması ve ayak kilitleri değiştirilerek arızanın giderilmiş olması arızanın kullanımdan kaynaklı olmadığını, üretim kaynaklı olduğunu, ayak kilit arızasının makinasının 125 saat gibi kısa bir sürede kullanılmasıyla ortaya çıkmış olması nedeniyle bu arızanın gizli ayıplı olduğu kanaatine varıldığını, 295 çalışma saatinde, “makine marş basmıyorl(çalışmıyor)” arızasında; 1 adet Röle, 1 adet Diot değiştirilmiş ancak kontaktan röleye 5 metre elektrik kablosu çekilmiş olması sitem elektrik tesisatında bir arıza olduğunu, asıl olan arızanın mevcut tesisat üzerinden çözülmesi gerekirken yeni bir elektrik kablosu/hattı çekilerek çözüm üretilmiş olması, mevcut tesisattaki arızanın giderilemediğini göstermekte olup, arızanın çözümünde teknik olarak tesisatın orijinalinin bozulduğu anlaşıldığından, verilen hizmetin teknik olarak uygun olmadığı hizmetin eksik verildiği kanaatine varıldığını, 1324 çalışma saatinde, “makine ekran gözükmüyor” arızasında; ekranın değiştirildiği, 1609 çalışma saatinde, “üst ve yan silecek çalışmıyor ve ekran değişimi” arızasında; ekranın ikinci kez değiştirildiği anlaşıldığından, arızanı üretim kaynaklı olduğu, davalı tarafından ekranın kararmasının ekran sıcaklığının 70 derecenin üzerinde olması durumunda ekranın kendini koruması için bir tedbir olduğu, makinenin çalışmasına engel bir durum olmadığı ifade edilmiş ise de, çalışma esnasında ikinci kez kararan ekranın hangi sıcaklıkta karardığının somut olarak tespit edilmediği, dijital ekranın makine hakkında ve çalışma esnasında gerekli ikaz ve uyarılar hakkında operatörü bilgilendiren bir sistem olduğu ve aktif çalışması gerektiği, makinanın kullanılmasına devam edilmesiyle ortaya çıktığı, arızanın operatörden kaynaklı olmadığı, arızanın üretim kaynaklı olduğu kanaatine varıldığını, 1734 çalışma saatinde, “Ayaklar kaçırıyor, tuşlar arızalı” arızasında; İş makinası sol ayak milinde çizik tespit edildiği ve ayak silindiri keçesi değiştirilmediği, silindir keçesi değiştirilse de yine yağ kaçağının devam edeceği hususu dikkate alındığı ve teknik olarak doğru bir işlem olduğu, ancak 2 adet ayak silindir valfleri ikinci kez değiştirildiği, makinada bulunan ayak silindirleri normalde herhangi bir çarpma, çarpılma vb. deformasyon olmaması durumunda bu tür iş makinalarında uzun süre hizmet veren valfler olup ikinci kez arızalanması teknik kaidelere pek uygun olmayan bir durum olduğu değerlendirildiği, daha sonra 2108 çalışma saatinde makinanın ön sağ-sol ayak silindirleri ve kilit valfleri sıfır olarak yenisi ile değiştirildi, dosya kapsamında bulunan ayak silindir rodlarındaki çizikler değerlendirildiğinde rodların ayak pabuçlarına yakın bölgesinde dış etkenli deformasyonlar olduğu ve bunun kullanım kaynaklı olduğu kanaatine varıldığını, 2138 çalışma saatinde, “makinede çekiş zayıf” ve 2140 çalışma saatinde, “makine çekişi zayıf” arızasında; Makine ekranında dpf lambası yanması egzoz sisteminde bulunan DPP filtresi tıkanması kaynaklı olup zamanla da tıkanabileceğini üretici firmaların belirttiği bir husus olup bu tür bir arıza ortaya çıktığında, arızanın giderilmesi için motorda rejenerasyon işlemi ile katı partiküller yakılarak kuruma dönüştürülüp sistem temizlenebildiğini, bu arızanın oluşumu makinanın kullanılması ile ortaya çıkması normal bir durum olup üretici veya yetkili servis kaynaklı bir arıza olmadığını, uyuşmazlık konusunun; Türk Borçlar Kanunun "Alıcının Seçimlik Hakları"başlıklı 227. Maddesinin 1. Fıkra 4. Bendinde belirtilen seçimlik hakkının kullanarak ilgili 131.000,00 EURO (4.441.815,53 TL) bedelli makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini, işbu makinenin ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesinin mümkün olmaması halinde ise ilgili aracın fiili iade tarihindeki piyasa rayiç bedelinin hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınması, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesine ilişkin olduğunu, dava konusu iş makinasının davalı 02.12.2022 tarihli teklif formunda 131.000,00 EURO (4.441.815,53 TL) bedelle davacıya sattığının anlaşıldığını, dava konusu MANITOU marka, MT1440 model iş makinasının, yapılan piyasa araştırmaları, 2.el satış departmanları, internet siteleri araştırmaları neticesinde iş bu rapor tarihi itibariyle güncel satış değeri ortalama 3.366.510,08-TL (71.052,50 EURO, 08.08.2025 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki TCMB Efektif Satış Döviz Kuru 47.3806 TL/1 EURO olarak alınmıştır.) olarak hesaplandığını, dava konusu iş makinasının davalı 02.12.2022 tarihli teklif formunda 131.000,00 EURO (4.441.815,53 TL) bedelle davacıya sattığının anlaşıldığını, dava konusu MANITOU marka, MT1440 model iş makinasının, yapılan piyasa araştırmaları, 2.el satış departmanları, internet siteleri araştırmaları neticesinde iş bu rapor tarihi itibariyle güncel satış değeri ortalama 3.366.510,08-TL olarak hesaplandığını sonuç olarak; dava konusu iş makinası MANITOU marka, MT1440 model ve MAN00000E01091793 Seri Numaralı model yılı 2022 olan Teleskopik Forklift (Telehandler) davalıdan 02.12.2022 tarihinde 4.441.815,53-TL bedelle satın alındığını, dava konusu MANITOU marka, MT1440 model ve MANO0000E01091793 Seri Numaralı model yılı 2022 olan Teleskopik Forklift (Telehandler) iş makinası iş bu rapor tarihi itibariyle güncel satış değeri ortalama 3.366.510,08-TL olacağını, dava konusu iş makinasında muhtelif tarihlerde 9 kez arıza tespit edildiği, 125 çalışma saatinde, “makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor”, 1324 çalışma saatinde, “makine ekran gözükmüyor” ve 1609 çalışma saatinde, “üst ve yan silecek çalışmıyor ve ekran değişimi” arızalarının meydana gelmesinde kullanıcı kusuru bulunmadığı, arızaların üretim kaynaklı olduğu, arızanın makinanın kullanılması ile ortaya çıktığı, basit bir muayeneyle tespit edilmeyeceği, bu maddedeki arızaların gizli ayıplı olarak değerlendirilebileceği, dava konusu iş makinasında 295 çalışma saatinde, “makine marş basmıyor/çalışmıyor)” arızasında yapılan işlemlerde teknik bakımdan tesisatın orijinalinin bozulduğu, Doğu Merkez İş Makine/Malatya Yetkili Servis tarafından verilen hizmetin teknik olarak uygun olmadığı ve hizmetin eksik ifa edildiği, dava konusu iş makinasında meydana gelen arızaların giderilmesinde davalı yetkili servislerince ücretsiz hizmet verildiği, bir çok işlemin garanti kapsamında yapıldığı, davacın talebi olan malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirip getirmeyeceği hususunun değerlendirmesi hususunun hakimin takdirinde olduğu rapor edilmiştir. Mahkememizce davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının cevap dilekçesi ile birlikte değerlendirilmesi ve cevaplandırılması, bilirkişi heyetinin 125, 1324 ve 1609 çalışma saatlerinde meydana gelen arızaların gizli ayıp kapsamında olduğunu belirtmelerine karşın bu ayıpların önemini, ayıplar nedeniyle araçtan faydalanamama bulunup bulunmadığını, bulunmakta ise araçtan faydalanamamanın süreklilik arz edip arz etmediğini, ayıpların aracın kullanımında doğurduğu etkiyi tartışmadığı gibi tespit edilen gizli ayıpların garanti kapsamında parça değişimi yapılmak suretiyle giderilebilir olup olmadığını ortaya koymadıkları anlaşılmakla, bu eksikliklerin de giderilmesi ve ayıpların doğmasında kullanıcı etkisinin her hangi bir payının bulunup bulunmadığının belirlenmesi amacıyla aldırılan 03/11/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dava konusu iş makinesinin periyodik bakımı ile ilgili servis kayıtları özetlendiğinde makinanın; 295 çalışma saatinde, " makine bakımı " periyodik bakımı, “850 saatlik bakım yapımı” periyodik bakımı, 1023 çalışma saatinde, “1023 saatlik bakım” periyodik bakımı, 1469 çalışma saatinde, " 1500 saatlik bakım " periyodik bakımı olmak üzere 5 kez periyodik bakımlarının yapıldığının anlaşıldığını, dava konusu iş makinesinin arızalanması ile ilgili servis kayıtları özetlendiğinde makinanın; 125 çalışma saatinde, “makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor” arızası, 141 çalışma saatinde, “makinede yağ kaçağı görülmüştür” arızası, 295 çalışma saatinde, “makine marş basmıyorlçalışmıyor)” arızası, 467,80 çalışma saatinde, “makine marş basmıyor idi” arızası, 1324 çalışma saatinde, “makine ekran gözükmüyor” arızası, 1609 çalışma saatinde, “üst ve yan silecek çalışmıyor ve ekran değişimi” arızası, 1734 çalışma saatinde, “Ayaklar kaçırıyor, tuşlar arızalı” arızası, 2108 çalışma saatinde, “destek ayakları değiştirildi” işlemi, 2138 çalışma saatinde, “makinede çekiş zayıf” arızası olmak üzere 9 kez arıza verdiğinin anlaşıldığını, bu arızaların değerlendirildiğinde;125 çalışma saatinde, “makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor” arızasında; 2 adet ayak kilidi değiştirilmiş, destek ayak silindir rod' unun çizik ya da başka bir destek ayak sistemi parçasında, ayak kilitlerinde bir deformasyon olduğuna dair herhangi bir husus tespit edilmemiş olması ve ayak kilitleri değiştirilerek arızanın giderilmiş olması arızanın kullanımdan kaynaklı olmadığını, üretim kaynaklı olduğunu, ayak kilit arızasının makinasının 125 saat gibi kısa bir sürede kullanılmasıyla ortaya çıkmış olması nedeniyle bu arızanın gizli ayıplı olduğu kanaatine varıldığını, 295 çalışma saatinde, “makine marş basmıyorl(çalışmıyor)” arızasında; 1 adet Röle, 1 adet Diot değiştirilmiş ancak kontaktan röleye 5 metre elektrik kablosu çekilmiş olması sitem elektrik tesisatında bir arıza olduğunu, asıl olan arızanın mevcut tesisat üzerinden çözülmesi gerekirken yeni bir elektrik kablosu/hattı çekilerek çözüm üretilmiş olması, mevcut tesisattaki arızanın giderilemediğini göstermekte olup, arızanın çözümünde teknik olarak tesisatın orijinalinin bozulduğu anlaşıldığından, verilen hizmetin teknik olarak uygun olmadığı hizmetin eksik verildiği kanaatine varıldığını, 1324 çalışma saatinde, “makine ekran gözükmüyor” arızasında; ekranın değiştirildiği, 1609 çalışma saatinde, “üst ve yan silecek çalışmıyor ve ekran değişimi” arızasında; ekranın ikinci kez değiştirildiği anlaşıldığından, arızanı üretim kaynaklı olduğu, davalı tarafından ekranın kararmasının ekran sıcaklığının 70 derecenin üzerinde olması durumunda ekranın kendini koruması için bir tedbir olduğu, makinenin çalışmasına engel bir durum olmadığı ifade edilmiş ise de, çalışma esnasında ikinci kez kararan ekranın hangi sıcaklıkta karardığının somut olarak tespit edilmediği, dijital ekranın makine hakkında ve çalışma esnasında gerekli ikaz ve uyarılar hakkında operatörü bilgilendiren bir sistem olduğu ve aktif çalışması gerektiği, makinanın kullanılmasına devam edilmesiyle ortaya çıktığı, arızanın operatörden kaynaklı olmadığı, arızanın üretim kaynaklı olduğu kanaatine varıldığını, 1734 çalışma saatinde, “Ayaklar kaçırıyor, tuşlar arızalı” arızasında; İş makinası sol ayak milinde çizik tespit edildiği ve ayak silindiri keçesi değiştirilmediği, silindir keçesi değiştirilse de yine yağ kaçağının devam edeceği hususu dikkate alındığı ve teknik olarak doğru bir işlem olduğu, ancak 2 adet ayak silindir valfleri ikinci kez değiştirildiği, makinada bulunan ayak silindirleri normalde herhangi bir çarpma, çarpılma vb. deformasyon olmaması durumunda bu tür iş makinalarında uzun süre hizmet veren valfler olup ikinci kez arızalanması teknik kaidelere pek uygun olmayan bir durum olduğu değerlendirildiği, daha sonra 2108 çalışma saatinde makinanın ön sağ-sol ayak silindirleri ve kilit valfleri sıfır olarak yenisi ile değiştirildi, dosya kapsamında bulunan ayak silindir rodlarındaki çizikler değerlendirildiğinde rodların ayak pabuçlarına yakın bölgesinde dış etkenli deformasyonlar olduğu ve bunun kullanım kaynaklı olduğu kanaatine varıldığını, 2138 çalışma saatinde, “makinede çekiş zayıf” ve 2140 çalışma saatinde, “makine çekişi zayıf” arızasında; Makine ekranında dpf lambası yanması egzoz sisteminde bulunan DPP filtresi tıkanması kaynaklı olup zamanla da tıkanabileceğini üretici firmaların belirttiği bir husus olup bu tür bir arıza ortaya çıktığında, arızanın giderilmesi için motorda rejenerasyon işlemi ile katı partiküller yakılarak kuruma dönüştürülüp sistem temizlenebildiğini, bu arızanın oluşumu makinanın kullanılması ile ortaya çıkması normal bir durum olup üretici veya yetkili servis kaynaklı bir arıza olmadığını, belirtilen açıklamalar ve heyete tevdi edilen görevlendirme doğrultusunda ilave değerlendirme yapıldığını, işçi sağlığı ve iş güvenliği, her meslekte, her çalışma alanında, her yaşam alanında yani hayatın her anında tüm insanların sağlığının bozulmasını önlemeyi ve daha ergonomik bir çalışma ortamı sağlamayı amaçlayan, çalışma yaşamının en temel unsurlarından biri olduğunu, dava konusu aracın bir iş makinası olduğunu emniyetli bir şekilde ve güvenle kullanılabilmesi, işin yapılabilmesi için bir gereklilik olması yanı sıra İSG açısından da büyük önem arz ettiğini, zira dava konusu iş makinası 14 metre teleskopik bomlu lastik tekerlekli ve 4000 kg kapasiteli bir iş makinası olup teknik özellikleri itibariyle çalışma esnasında özellikle yüksek mesafelere yük kaldırırken(teleskopik bom uzatılırken) stabilizesinin bozulmaması, eğilmemesi, devrilmemesi, kaymaması, yükün aşırı sallanmaması, yükün emniyetli ve güvenli bir şekilde kaldırılması risklerini azaltmak için destek ayakları iş makinanın yükte iken kararlılığını sağlamasına yardımcı olması nedeniyle İSG bakımından önemli olup bu nedenle iş makinası özellikle teleskopik bom çalıştırıldığında esneyebilen lastikler üzerinde değil üreticisi tarafından araca dizayn edilen ve iş esnasında tam olarak açılan destek ayakları üzerinde ve yükün hareket yörüngesini sabit tutacak bir düzende çalıştırılması bir zorunluluk olduğunu, destek ayakları bu amaçla iş makinasına dizayn edildiğini, iş makinasının yüklü iken kararlılığın korunması için destek ayakları üzerlerine binen yükü taşıyabilmesi yine önem arz ettiğini, diğer bir husus kılavuzsuz yükleri kaldırmakta kullanılan iş ekipmanının operatörü doğrudan veya gerekli bilgileri sağlayan yardımcı cihazlar vasıtasıyla ki bu araçta cihazlardan biride ekran/monitör olup birçok uyarı ve ikaz işaretleriyle operatörü bilgilendiren bu ekran, destek ayaklarında olduğu gibi makinada aktif olarak çalışabilirliği önem arz ettiğini, açıklanan bu nedenlerle dava konusu iş makinasında destek ayaklarının kaçırıyor olması kabul edile bilir ve toleranslanabilir bir husus olmadığını, destek ayaklarının kaçıran bir makinenin kararlılığının bozulmasına sebebiyet vereceğinden yük kaldırmada kullanılması mümkün olmadığını, davalı vekilinin bilirkişi raporunda Makinenin 125 çalışma saatindeki “makinenin ayakları kendiliğinden bırakıyor” değerlendirmesine ilişkin itirazının değerlendirildiğinde; Yukarıda da ayrıntılı bir şekilde izah edildiği üzere destek ayaklarının kaçırması arızası ile makinanın çalıştırlmasının mümkün olmadığını, kök raporda belirtildiği üzere silindirlerde dış etkenlerden kaynaklı çizikler- hasar olması durumu dikkate alındığında bu çizikler ancak rod parçasında meydana gelebileceği, buda dış kaçağa sebebiyet vereceği ancak dosya kapsamında silindirlerde dış kaçak olduğuna dair hiçbir bilgi ve belge bulunmadığını, diğer bir hususun destek ayaklarının kaçırması silindir içinin veya silidir pistonunda veya piston keçesi deformasyonundan kaynaklanabileceği dikkate alındığında bu hususta da bir tespit ve müdahale yapılmadığı, destek ayakları devresinde bulunan kilit valflerin hasarlanması sonucu destek ayaklarının kaçırdığı hususu değerlendirildiğinde, silindir üzerinde sac ile muhafaza altına alınmış ana şaseye göre daha içeri konumda bulunan destek ayakları kilit valfi bir cisme çarpması veya bir cismin düşmesi sonucu hasarlandıysa bu hasar nedeniyle yine dış kaçak oluşacağını, ancak kilit valflerde dış kaçak oluştuğuna dair de bir tespit yapılmadığını, geriye bir şey kaldığını, onun da kilit valflerde oluşan iç kaçak nedeniyle de destek ayaklarının kendiliğinden inebileceği hususu olduğunu, bu durumda kilit valf iç aksamında oluşan bir arızanın kullanma hatasına bağlanamayacağının aşikar olduğunu, bu nedenle kök raporda destek ayağındaki iç kaçağın oluşmasının üretim kaynaklı ve gizli ayıp olarak değerlendirilebileceği kanaatinin bildirildiğini, dava konusu aracın destek ayağı kilit valfleri gibi yüksek basınç altında çalışan hidrolik devre elemanlarının — (çalışma saatine bakılmaksızın) hatalı kullanım (zorlanma), zemin taşıma gücü, eğim, rüzgâr ve yan yük koşulları, operatörün seviyelendirme ve kilitleme prosedürünü talimatlara uygun gerçekleştirmiş olması ve benzeri dış etkenler nedeni ile de meydana gelebileceğini dikkate almadığı hususu değerlendirildiğinde, kilit valfler hidrolik bir valf olup yüksek basınç altında görevini sorunsuzca yapması gereken ve emniyet açısından da bu özelliğe sahip olması gereken bir valf olduğunu, bu valflerin normal çalışma koşullarında çok aşırı zorlanmazlar, ancak bağlı bulundukları silindirin üzerine ağır bir cisim düşmesi sonucu silindirde anlık olarak oluşabilecek bir şok basınç yükselmesi nedeniyle hasarlanması düşünüle bilinir, bu yönde de dava dosyasında bir husus belirtilmediğini, 1324 ve 1609 çalışma saatleri ile ilgili bahse konu kararan ekran operatörün yardımcı cihazı olup gerekli ikaz, uyarı işaretleri ile bilgilendirmeleri operatör bu ekran üzerinden alabildiğini, bu ekranın karardığında herhangi bir nedenden dolayı önemli sayılabilecek ve tehlike oluşturabilecek bir ikaz, uyarı veya bilgilendirme operatör tarafından görülemeyeceğinden kararan ekran ile çalışmaya devam edebileceğinin de ifade edilmesi teknik olarak kabul edilebilir bir husus olmadığını, zira aracın ekranında belli bir sıcaktan sonra kararma meydana gelebileceğini gösteren, ekranda bir uyarı işareti, kullanma kılavuzu vb. bir dokümanda dosya kapsamında bulunmadığı gibi yapılan araştırmalarda da bu yönde bir tespite rastlanılmadığını, bu nedenle hem destek ayağı kaçırması, hem de ekran kararması İSG açısından meydana getirebileceği riskler dikkate alınması gereken önemli hususlar olup bu durumda olan iş makinasının kullanılmasının teknik bakımdan izahatı mümkün olamayacağından önemli sayılan bu arızalara özellikle atıf yapıldığını, bilirkişi kök raporda da belirtildiği üzere bu önemli arızalar nedeniyle arızaların kullanıcı kaynaklı olmaması ve aracın kullanılması ile sonradan ortaya çıkması ancak üretimden kaynaklı olması ile ilgili gizli ayıp kapsamında olabileceğinin değerlendirildiğini, mahkemece, gizli ayıp kapsamında olduğunu belirtmelerine karşın bu ayıpların önemini, ayıplar nedeniyle araçtan faydalanamama bulunup bulunmadığını, bulunmakta ise araçtan faydalanamamanın süreklilik arz edip arz etmediği hususunun değerlendirilmesinde; yukarıda önemi ayrıntılı olarak belirtildiği üzere bu ayıplı arızalar araçta bulunduğu sürece araçtan faydalanılmasına kısıt oluşturacağı, ancak bu arızaların tamirinin teknik olarak giderilmesi kesinlikle mümkün olacağından ve arızalar giderilebileceğinden araçtan faydalanamamanın süreklilik arz etmeyeceği, diğer bir ifadeyle ayıpların aracın kullanımında doğurduğu etki yukarıda ayrıntılı açıklanmış olup tespit edilen gizli ayıpların garanti kapsamında parça değişimi yapılmak suretiyle giderilebilir olduğu kanaatine varıldığını, davalı vekilince, makinenin deprem bölgesinde aralıksız ve aşırı yük altında çalıştığı, günlük bakımlarının düzenli yapılmadığı, farklı operatörler tarafından kullanım talimatlarına uyulmadan /uygunsuz kullanıldığı hususu değerlendirildiğinde; İş makinasının periyodik bakımı tabiki önem arz ettiğini, ancak bahse konu destek ayağı kilit valfi ve makine ekranı ile ilgili bir periyodik bakım programını gösteren dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığını, zira hem kilit valfi hem de ekran ancak arızalandığında müdahale edilebilecek veya değiştirilebilecek parçalar olup periyodik bakım kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığını, 125 saat gibi kısa bir sürede kilit valflerin arızalanması periyodik bakım kapsamında açıklanması teknik olarak mümkün bulunmadığını, ayrıca bahse konu ve önemli olan bu arızaların operatörden kaynaklandığına dair somut bir delil dosya kapsamından tespit edilemediği, ayıpların doğmasında kullanıcı etkisinin her hangi bir payının bulunmadığı kanaatine varıldığını, dava konusu aracın 02.12.202 tarihinde satın alındığını, 125 saate 26.12.2022 tarihinde destek ayağı kaçırıyor arızası sonrası kilit valfler değiştirilmiş ve 2108 saatte 14.11.2023 tarihinde destek ayakları kaçırıyor arızası sonrası hem silindirler hem de kilit valfler birlikte komple olarak değiştirilmiş olduğunu, bu 347 gün (11 ay 12 gün) süre zarfında iki kez destek ayağı kaçırıyor arızası verdiğini, iş makinasının bu süre zarfında günde ortalama 2108/347-6 saat çalıştığı bu saatin de bir iş makinası için normal bir çalışma saati olduğu değerlendirildiğini sonuç olarak; dava konusu iş makinası MANITOU marka, MT1440 model ve MANO0000E01091793 Seri Numaralı model yılı 2020 olan 4000 kg kapasiteli 14 metre Teleskopik Forklift (Telehandler) olduğu, destek ayağı makinanın stabilizesinin bozulmaması, eğilmemesi, devrilmemesi, kaymaması, yükün aşırı sallanmaması, yükün emniyetli ve güvenli bir şekilde kaldırılması işleminde risklerini azaltmak için iş makinanın yükte iken kararlılığını sağlamasına yardımcı olan ve yükün hareket yörüngesini sabit tutacak bir düzende çalıştırılmasını sağlayan önemli bir parçası olduğu, makine ekranı, doğrudan veya dolaylı olarak gerekli bilgileri sağlayan yardımcı cihazlardan olup birçok uyarı ve ikaz işaretleriyle makine hakkında operatörü bilgilendiren önemli bir parça olduğu, makinada yükün kaldırılması esnasında destek ayaklarının kaçırıyor olması kabul edile bilir ve toleranslanabilir. bir husus olmadığı, dolayısıyla makinada sorunsuz ve aktif olarak çalışması gereken önemli bir sistem parçası olduğu, makine 125 çalışma saatinde iken destek ayaklarında dış kaçak oluştuğuna dair bir tespit yapılmamış olduğu, destek ayağı kilit valflerinin değiştirilmesi ile 125 saat aralığında tespit edilen kaçırma arızasının giderildiği, bu husus kilit valfinde iç kaçak olduğunu gösterdiği, kilit valfindeki iç kaçağın kullanım hatasından kaynaklı olduğuna dair somut bir delil tespit edilmediği, makine 1734 çalışma saatinde iken destek ayaklarının tekrar kaçırdığı, sol ayak milinde çizik tespit edildiği ancak silindir değişikliği yapılmadan kilit valfleri ikinci kez değiştirildiği, Makine 2108 çalışma saatinde iken destek ayağı silindirleri ile kilit valfleri komple olarak değiştirildiği, makine 1324 çalışma saatinde iken makinenin ekranın karardığı ve makinanın ekranı (52513188 Harmany ekran) ilk kez ve garanti kapsamında değiştirildiği, makine 1609 çalışma saatinde iken makinenin ekranın karardığı ve makinanın ekranı (52513188 Harmany ekran) ikinci kez değiştirildiği ancak makine ekranının değiştirilmesine neden olabilecek kullanım kaynaklı somut bir delil tespit edilmediği, hem destek ayağı kaçırması, hem de ekran kararması İSG açısından dikkate alınması gereken önemli hususlar olup, bu arızaları bulunan iş makinasının kullanılması durumunda ciddi riskler oluşturacağı, bilirkişi kök raporunda da belirtildiği üzere dava konusu iş makinasında oluşan destek ayarı kaçırması ve ekran kararması önemli arızalar olduğu, arızaların kullanıcı kaynaklı olmadığı, aracın kullanılması ile sonradan ortaya çıktığı hususu değerlendirildiğinde arızanın üretimden kaynaklı olduğu ve gizli ayıp kapsamında değerlendirilebileceği, iş makinasının periyodik bakımı önemli olmakla birlikte bahse konu destek ayağı kilit valfi ve makine ekranı ile ilgili bir periyodik bakım programını gösteren dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, zira hem kilit valfi hem de ekran ancak arızalandığında müdahale edilebilecek veya değiştirilebilecek parçalar olduğu, periyodik bakım kapsamında değerlendirilemeyeceği, dava konusu aracın 02.12.2022 tarihinde satın alınmış olup 125 saatte 26.12.2022 tarihinde destek ayağı kaçırıyor arızası sonrası kilit valfler değiştirildiği, 2108 saatte 14.11.2023 tarihinde destek ayakları kaçırıyor arızası sonrası hem silindirler hem de kilit valfler birlikte komple olarak değiştirildiği, bu süre zarfında iş makinasında 2 kez kilit valf değiştirildiği, bu süre zarfında iş makinası günde ortalama 2108/347-6 saat çalıştığı bu saatin de bir iş makinası için normal bir çalışma saati olduğu, iş makinasında meydana gelen destek ayağı ve ekran arızaları nedeniyle, özelliklede destek ayağı kaçıran makinanın yük kaldırmakta kullanılamayacağı, bu hususun araçtan faydalanılmayı kısıtlayacağı, iş makinasının bu şekilde kullanılması halinde İSG açısından ve emniyetli çalışma bakımından raporun değerlendirme kısmında ayrıntısı belirtildiği üzere olumsuz etki doğuracağı, ancak bu arızaların tamirinin teknik olarak giderilmesi mümkün olduğundan ve arızalar parça değişimi ile giderilebileceğinden araçta kısıtlı faydalanamamanın süreklilik arz etmeyeceği, davacının talebi olan malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirip getirmeyeceği hususunun değerlendirmesi mahkemenin takdirinde olacağı rapor edilmiştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 219/1. maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Türk Ticaret Kanunu'nun 23/1-c maddesine göre ise, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. Anılan Kanun'un 223/2. maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Türk Borçlar Kanunu'nun 227. maddesine göre, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme şeklindeki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Ancak alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Tüm dosya kapsamından; ayıplı olduğundan bahisle misliyle iadesi istenen teleskopik forklift mahiyetindeki iş makinesinin 2022 yılında davacı tarafça davalıdan satın alındığı, davalının yetkili servisinde bakım ve tamirat gördüğü, serviste belirlenen hata/arıza kayıtlarının mevcudiyeti hususlarında uyuşmazlık bulunmamakta olup, uyuşmazlık, davaya konu iş makinesinin mevcut hata/arıza kayıtları itibariyle ayıplı olup olmadığı, bu hata/arıza kayıtlarının davacının hatalı kullanımından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, üretimden kaynaklanan ayıbın mevcut olması halinde kullanımdan beklenen faydayı engelleyecek seviyede bulunup bulunmadığı noktasındadır. Davaya konu iş makinesi davalının yetkili servisinde bakım ve tamirat görmüş, ve serviste belirlenen hata/arıza kayıtları itibariyle, taraflarca usulüne uygun dayanılan deliller çerçevesinde mahkememizce otomotiv alanında uzmanlığı bulunan üç kişilik bilirkişi heyetince bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, hükme esas alınabilir nitelikteki bilirkişi kök ve ek raporu ile ortaya konulduğu üzere; iş makinesinin 125 çalışma saatinde ortaya çıkan arızanın gizli ayıp kapsamında olduğu, 1324 ve 1609 çalışma saatlerinde ortaya çıkan arızanın üretimden kaynaklı ve makinenin kullanımına engel olacak nitelikte gizli ayıp olduğu, bu ayıpların giderilmesi mümkün olduğu halde tanık beyanları ile de ortaya konulduğu üzere davalının yetkili servisinde arıza giderimine yönelik iş ve işlemlerin defaatle yerine getirildiği ancak arızaların giderilmesinde yeterli olmadığı, bu arızaların bilirkişi ek raporunda izah edildiği üzere kullanımdan kaynaklanmadığı, üretim kaynaklı olduğu ve özellikle iş güvenliği açısından da risk oluşturduğu, dolayısıyla bu şekilde iş makinesinin kullanılmasında daha büyük risklerin de ortaya çıkmasına neden olabileceği, bu haliyle iş makinesi satın alındıktan sonra farklı zamanlarda birçok kez dava konusu arızalara maruz kaldığı ve iş makinesinden gereken performansın alınamadığı, iş makinesindeki arızanın gizli ayıp olduğu anlaşılmakla; davacının yetkili servis kayıtları ve ... 57. Noterliği'nin 02/08/2023 tarihli 21216 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalıya süresinde ayıp ihbarında bulunduğu, iş makinesinin 125, 1324 ve 1609 çalışma saatlerinde ortaya çıkan arızalar üretimden kaynaklı gizli ayıp olup, kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, tespit edilen ve servis tarafından giderilmeyen ayıbın davacının iş makinesinden beklediği performansa engel olduğu, iş güvenliği riskleri nedeniyle kullanımının da kısıtlandığı, bu nedenle hakkaniyet kuralları gereğince Türk Borçlar Kanunu'nun 227/4. maddesi uyarınca satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi koşullarının davacı yararına oluştuğu anlaşılmış olup davanın kabulü ile iş makinesinin davacı tarafından üzerindeki tüm takyidatlardan ari bir şekilde aracın davalıya iadesine ve dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise İİK'nin 24. maddesine göre işlem yapılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 1.a-Davaya konu ... .... .... kg kapasiteli teleskopik forklift mahiyetindeki iş makinesinin davacı tarafından üzerindeki tüm takyidatlardan ari bir şekilde davalıya iadesine ve dava konusu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine, 1.b-Aynı marka, model ve özellikte ayıpsız misli ile değiştirilmesi mümkün olmaz ise İİK'nin 24. maddesine göre işlem yapılmasına, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 303.420,41 TL karar ve ilam harcından, 75.855,11 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 227.565,30 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 75.855,11 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 923,00 TL posta ve tebligat gideri ile 15.000 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 16.350,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 602.599,71 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 7-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 05/02/2026