İlk Derece Mahkemesi 2024/134 E. 2026/140 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/134 Esas KARAR NO : 2026/140

DAVA : Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti ile Maddi Tazminat DAVA TARİHİ : 29/12/2023 KARAR TARİHİ : 07/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 07/07/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, TPMK nezdinde ..... ve ..... sayılar ile kayıtlı tasarımların müvekkili adına tescilli olduğunu, müvekkilinin tescilli tasarımına konu çanta cinsi ürünler ile faaliyetlerini sürdürdüğünü, ancak hal böyle iken davalı tarafça müvekkilinin tescilli tasarımına benzer şekilde trendyol üzerinden ürün satışı gerçekleştirildiğini, bu hususların Ankara ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... d.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davalının anılan eylemlerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek, tasarıma yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin "..... " isimli işletmesinde deri, kösele, karma deri ve muhtelif cins ve tip çanta imalatı ve satışı ile iştigal olduğunu, müvekkilinin ayrıca TPMK nezdinde .... sayı ile kayıtlı tasarımlarının bulunduğunu, müvekkiline ait tasarımlar ile davacıya ait tasarımların genel izlenim itibarıyla birbirlerinden farklı olduğunu, bu durumda; davaya konu tasarımlar arasında benzerlik bulunmaması yönüyle haksız rekabetin koşulları oluşmadığı gibi sektörde, davacıdan daha önce faaliyet göstermeye başlayan ve kaliteden ödün vermediği tescilli markalarını taşıyan ürünler olarak anne-bebek ihtiyacını gidermeye yönelik ürünlerin (çantalar) üretim ve satışını yapan müvekkilinin , davacının emek ve tanınmışlığından haksız surette yararlanmasından söz edilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile maddi tazminat taleplidir.

Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..... tescil numaralı tasarımın 10/08/2020 tarihinden itibaren, .... tescil numaralı tasarımın 07/10/2020 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Davanın başta, Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, Mahkemece 25/04/2024 Tarih, .... Esas ve ..... Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verildiği ve dosyanın bu suretle mahkememize intikal ettiği anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. 6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Davaya dayanak yapılan ve dosya arasına alınan Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... değişik iş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu alınan bilirkişi raporu ile, "tespit talep edene ait .... nolu tasarımlar ile aleyhine tespit yapılana ait olup dava dosyasına sunulmuş olan ve .... isimli site üzerinden satılmakta olan .... Baskılı Anne Bebek Sırt Çantası ile .... Bebek Bakım Çantasının, bilgilenmiş kullanıcı gözünde aynı genel izlenime sahip olduğu" belirtilmiştir. Taraf vekillerince bildirilen ve celp edilmesi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup; bilirkişi heyetince hazırlanan ve ibraz olunan 20/02/2025 tarihli rapor ile, .... numaralı tasarım ile dosya kapsamında davalı tarafa ait olduğu iddia edilerek sunulan ve Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ..... D.is sayılı dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemede tespiti yapılan üzerinde “.....” ibaresi bulunan ve etiketinde stylo ile .... BEYAZ-SİYAH yazan ürünün tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerinin farklı olduğu, .... numaralı tasarım ile dosya kapsamında davalı tarafa ait olduğu iddia edilerek sunulan ve Ankara .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin .... D.is sayılı dosya kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemede tespiti yapılan etiketinde stylo ile ....- . yazan ürünün tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerinin benzer olduğu, davaya dayanak ..... numaralı tasarım ile davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ve Ankara .. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ..... D.iş sayılı dosyası kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemede tespit edilen “....” ile “.....” etiketli ürün tasarımının bilgilenmiş kullanıcıda bıraktığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları kanaati belirtilmiş olmakla, tasarım hakkına tecavüz koşulları olduğunun kabul edilebileceği, mahkeme nezdinde, davalı eyleminin davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği yönünde kanaat oluşması durumunda, huzurdaki davada tazminata hükmedilebilmesi için aranan kusur şartının gerçekleştiğinin kabul olunabileceği, mali inceleme ve değerlendirme neticesinde Tazminata hükmedilmesi halinde dikkate alınmak üzere; üzere; SMK 151/2-a kapsamında her bir tasarım için ayrıştırmak gerektiğinde; SMK 151/2-a kapsamında her bir tasarım için ayrıştırmak gerektiğinde; 2020/07222-2(farklı ürün) sayılı tasarım için 2023 sonu itibarıyla 61.180,02 TL, ....(benzer ürün) 2023 sonu itibarıyla 85.471,40 TL, kalan stok eklenince 49.819,90 TL olmak üzere toplam 135.291,30 TL ile 2023 sonu itibarıyla 147.281,42 TL + kalan stok olan 49.819,90 TL olmak üzere toplam 197.101,32 TL olarak belirtilmiştir. Davalı tarafça dava konusu çantalardan ne kadar satış yapıldığının ve elde edilen cironun ne olduğu hususlarında trendyol, hepsiburada, .... ve .....com'a yazı yazılmış, gelen yazı cevapları sonrası dosya yeniden resen oluşturulan bilirkişi heyetine; dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bildirilen internet adresleri, taraf iddia ve savunmaları, taraf ticari defterleri incelenerek davalının davacı adına tescilli ... ve ....... tescil nolu tasarımlardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin olup olmadığı, davacı yararına maddi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, davacının bildirdiği tazminat seçeneği de gözetilerek istenebilecek maddi tazminat tutarını gösterir rapor düzenlenmesi için tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyetince hazırlanan ve sunulan 01/12/2025 tarihli rapor ile, davacı tarafa ait ... ve ...... tescil no.lu tasarımlar ile davalı tarafa ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yaratılan genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebeple farklı olarak algılandıkları; davalının, davacının tescilli tasarımlarından doğan haklarına tecavüzünün ve TTK m.54 vd. kapsamında haksız rekabet teşkil eden bir eyleminin olmadığı kanaatine ulaşıldığı, mali inceleme neticesinde; mevcut satış rakamlarının yalnızca ..... verilerine dayalı olduğu, .... ve ..... satışlarının hesap dışında kaldığı, bu nedenle mevcut tazminatın davalının gerçek ticari faaliyetini ve gerçek kazancını tam olarak yansıtmayacağı, gerçek satış adetleri ortaya konulmadan kesin ve tam tazminat hesabı yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı belirtilmiştir. Dosyanın 07/04/2026 tarihli duruşmasında her ne kadar "Dosyadaki bilirkişi raporları arasında çelişki meydana geldiğinden dosyanın seçilecek biri tasarım uzmanı, biri sınai mülkiyet uzmanı ve biri de hesap uzmanından oluşacak heyete tevdi ile, bilirkişilere mahallinde taraf ticari defterleri ve mahkememiz kaleminde bulunan çanta asıllarını inceleme yetkisi de verilerek, dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bildirilen internet adresleri, taraf iddia ve savunmaları değerlendirilerek tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet iddialarının değerlendirilmesinin ve davacı tarafça talep edilebilecek tazminat miktarının ne olabileceği ve önceki bilirkişi raporlarına katılmaması halinde bu hususun gerekçeli şekilde açıklanmasının istenilmesine, Bilirkişilere 14.000,00'er TL'den toplam 42.000,00 TL ücret takdirine, yatırması için davacı vekiline iki hafta kesin süre verilmesine, aksi halde mevcut delillere göre karar verileceğinin ihtarına, ihtarat yapıldı." şeklinde ara karar kurulmuş ise de, davacı tarafça kesin süre içerisinde bilirkişi avansı yatırılmadığından inceleme yapılamamıştır. Tecavüze ilişkin iddialar incelendiğinde; Ankara .... FSHM'nin .... d.iş sayılı doyasında yer alan bilirkişi raporunda davalı ürünleri ile davacının .... tescil numaralı tasarımlarının benzer olduğunun belirtilmesine karşın mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinin 17/02/2025 tarihli raporunda ..... tescil numaralı tasarım ile davalı ürünleri arasında farklılık bulunduğunun belirtildiği, bu iki rapor arasındaki çelişki nedeniyle üçüncü bir rapor alındığı ve 01/12/2025 tarihli raporda davacı tasarımları ile davalı ürünlerinin birbirinden farklı olduğunun belirtildiği, böylece esas yargılamada alınan iki bilirkişi raporu arasında çelişki meydana geldiği görülmüş, esasa ilişkin raporlar arasındaki çelişkinin giderilebilmesi için yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmak istenmiş ise de davacı tarafça bilirkişi ücreti yatırılmadığından yeni bilirkişi heyeti kurulamamış ve çelişki giderilememiştir. Mevcut raporlar arasında çelişki bulunması ve bu çelişkinin giderilmemesi nedeniyle davacının davasını ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan tespitler ve kanaat karşısında davalının davacının koruma kapsamında kalan tasarımları ile karıştırılmasına sebebiyet verecek nitelikte veya TTK'nın 55.maddesinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerini oluşturacak nitelikte faaliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla haksız rekabet koşullarının da oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmış, tüm bu nedenlerle davanın tümden reddine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince 732,00 TL ilam harcından, 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile, 462,15 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 maddesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 1.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan 15.000,00 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 8-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,

Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2026

Katip ..... Hakim .... e-imzalıdır