İlk Derece Mahkemesi 2024/143 E. 2026/132 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/143 Esas KARAR NO : 2026/132

DAVA : Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i ile Maddi, Manevi ve İtibar Tazminatı DAVA TARİHİ : 29/05/2024 KARAR TARİHİ : 30/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/06/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin ..., Sakarya bölgesinde yer alan fabrikası ile Türkiye’nin en önemli sanayi kuruluşları arasında yer aldığını, davalı şirketin, müvekkili şirket adına tescilli tasarımlarını taklit ederek tescilsiz bir şekilde kullandığını ve piyasaya sürdüğünün taraflarınca tespit edildiğini, davalı tarafa ANKARA ... Noterliğinden gönderilen 16.02.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname ile söz konusu tecavüz teşkil eden eylemlerin bildirildiğini ve davalının uyarıldığını, müvekkili firmanın tasarımları ile davalı firmanın tasarımları birbirine oldukça benzer hatta birebir aynı olduğunu, profil tasarımlarında oldukça fazla sayıda tasarım örneği ve tescil bulunduğunu, standartların varlığı ve kısıtlamalar dış görünüşte yaratılabilecek farklılaşmaları engellemediğini, sonuç olarak profil tasarımlarında seçenek özgürlüğünün mevcut olduğunu, dava konusu tasarımların görünebilir yüzeylerini birbirlerinden ayırt edilemeyecek kadar benzer kılacak bağlayıcılar bulunmadığını, davalı firmanın profil tasarımlarının yenilik vasfına da haiz olmadığını, davalı eylemlerinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek, tasarıma yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, men'ine, ref'ine, şimdilik 1.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi ve 1.000,00 TL itibar tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline ve verilecek hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 25/05/2026 tarihli dilekçesi ile, 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 39.079,72 TL tutarına artırmış ve harcını yatırmıştır. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin uzun yıllardan beridir tüm faaliyetlerini yasalara uygun olarak gerçekleştiren, yurt içi ve yurt dışında tanınan öncü firmalardan biri olduğunu, müvekkili şirketin ürün ve tasarımları kendine özgü, özgün, modern ve yenilikçi tasarımlar olduğunu, davacının ürün ve tasarımları arasında önemli ve ayırt edici farklar bulunduğunu, diğer firma ürünleri incelendiğinde, belirtilen bölümlerin genel geçer olarak tüm tasarım firmalarında benzer şekilde kullanıldığını, işin doğal bir gereği olarak ana hatların benzer olmak zorunda olduğunu, bunun tasarım hakkına tecavüz olarak değerlendirilemeyeceğini, davacının tescilli ürünü ile dava dilekçesinde kendisine ait olduğunu iddia ettiği ürünün aynı ürünler olmadığını, davacının tescilli ürününün bariyerleri ile huzurdaki davada kendi ürünü olarak gösterdiği ürünlerin bariyerleri farklı formda olduğunu, kaldı ki, davacının dava konusu ettiği tasarımı, tescilli tasarımından farklı olduğundan, bu durumda davacının tescilli ürün ve tasarımlarına tecavüz edildiğinden bahsedilmesi hukuken mümkün olmadığını, bu sebeple davacının dava konusu ettiği tescilli olmayan tasarımına da herhangi bir tecavüzün olmadığını, haksız rekabet teşkil eden bir eylemin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava tasarıma yönelik tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i, ref'i, maddi, manevi ve itibar tazminatı ile hüküm özetinin ilanı taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. 6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Davanın başta, Büyükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açıldığı, Mahkemece 31/05/2024 Tarih, .... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın bu suretle mahkememize intikal ettiği anlaşılmıştır. Taraflarca sunulan ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyetince hazırlanan ve sunulan 02/12/2025 tarihli rapor ile, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davaya dayanak yapılan tescilli tasarımları ile davalının kullandığı ürün tasarımları yukarıda detaylı olarak incelenmiş olup tasarımlar bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmekle, tasarım tescilinden doğan haklara tecavüz koşulları olduğunun kabul edilebileceği, Mahkemece davalı eyleminin davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği yönünde kanaat oluşması halinde, huzurdaki davada tazminata hükmedilebilmesi için aranan kusur şartının gerçekleştiğinin kabul edilebileceği, Mahkemece itibar tazminatı hususunda inceleme yapılması görevi tevdi edilmişse de dosyada taraflara ait ürün numunelerinin bulunmadığı ve taraf ürünlerinin karşılaştırılması, üretimde kullanılan malzemelerin kalitesi ve varsa kalite farkının sebep olabileceği itibar kaybı hususlarda hakkaniyete uygun şekilde inceleme yapabilecek olan kişinin ilgili sektör bilirkişisi olduğu, sektör bilirkişisi dahil edilerek, itibar tazminatı konusunda inceleme yapılması Mahkemenin takdirinde olduğu; Sektör bilirkişisince yapılacak inceleme neticesinde, kötü veya uygun olmayan bir üretim söz konusu ise itibar tazminatı koşulları mevcut olduğunun kabul edilebileceği, itibar tazminatı miktarını belirleme konusundaki yetkinin Mahkemeye ait olduğu,

davalı tarafın, dava konusu tasarımlara yönelik satışları tespit edilemediğinden, İTO tarafından emsal dava dosyalarına gönderilen cevap yazıları doğrultusunda hesaplama yapılamadığı, ayrıca tecavüz söz konusu ise, hak ihlali süresinin de belli olmadığı, bu kapsamda, davacı tarafın, maddi tazminat talebinin Türk Borçlar Kanununun 50. ve 51. Maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir. Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya mevcut heyete sektör(alimünyüm/profil tasarım) uzmanı eklenerek, davalı itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 28/04/2026 tarihli ek rapor ile, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... ve ... kod numaralı ürünler; davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler; davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler; davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... numaralı ürünler, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler ; davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler ; davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler , davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait .... kod numaralı ürünler, davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... kod numaralı ürünler; davacı yana ait tescili tasarımlar ve davalı yana ait kod nolu kesit tasarımlı ürünler karşılaştırılarak inceleme yapılmış ve dava konusu tasarımlar arasında farklılıklar bulunmadığı, davalı tasarım ürünlerinde yapılan farklılaştırmalarının algısal ve teknik olarak ayırt edicilik sağlamadığı, biçimsel benzerlikleri; ölçü farklılıkları çok küçük değerler olduğu benzer olarak algılandıkları belirtilmiştir. Dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları ve bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu ... tescil numaralı tasarımların davacı adına tescilli olduğu, davalının üzerinde bilirkişi incelemesi yapılan dava konusu ürünlerinin davacı tarafa ait tasarım tescilleri ile aynı olacak şekilde olduğu, davalının ürünlerinde söz konusu tasarımı kullanmasının davacının tasarım tescillerinden doğan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla, tecavüze dair talep kabul edilmiştir. Mali müşavir bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, yapılan incelemede "...." ibaresi geçen stok kodu bulunmadığı, bununla birlikte, katalogda görülen ürün kodlarında ki her bir ayırıcı ibareye yönelik, stok kayıtlarında, benzer stok kodu olup olmadığının incelendiği, ancak herhangi bir benzer koda rastlanılmadığı, davalı tarafın, ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, ürün kod ve/veya açıklamalarına göre alt hesaplar kullanılmadığı, dava konusu tasarımlara yönelik ayırt edici bir kod ve/veya açıklama kullanılmadığı, bu nedenle dava konusu tasarımlara yönelik satışı olup olmadığı, var ise ne kadar satış yapıldığına yönelik tespit yapılamadığı, davalının dava konusu tasarımlara yönelik satışlarının tespit edilemediği ve İTO tarafından gönderilen cevabi yazı doğrultusunda hesaplama yapılamadığı, dolayısıyla maddi tazminatın TBK 50 ve 51 maddeleri gereği takdiri gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak, tasarımın niteliği, ihlalin süresi ve boyutu esas alınarak davacı yararına 35.000,00 TL maddi tazminat takdir edilmiştir. Davalının eylemi aynı zamanda davacının tasarım tescilinden doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden tarafların ekonomik durumu, ihlalin niteliği ve süresi ile, manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 30.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davacının haksız rekabete ilişkin talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin .... E, .... Karar sayılı, 14.03.2022 Tarihli kararında; "... markaların kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (mülga 556 sayılı Marka KHK) hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, Dairenin bu konudaki eski içtihatlarını sürdürme imkanı kalmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince, davacının tescilli markasının benzerinin, tescil kapsamındaki ilaç emtiasında kullanılması şeklindeki davalı eyleminin TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin gerekçesi yerinde görülmediğinden, hükmün bu kısım yönünden temyiz eden davalı yararına bozulması..." şeklindeki gerekçe ile açıklandığı üzere; somut uyuşmazlıkta, davacının haksız rekabet iddiasının tasarım hakkına dayandığı, bu durumda TTK 55/1-a-4 maddesi gereğince aynı zamanda haksız rekabetin oluştuğundan söz edilemeyeceği kanaatine varılmakla haksız rekabet isteminin reddine karar verilmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davalının kötü üretim ve pazarlama yaparak davacının tasarım imajının zedelendiği hususu ispatlanamamıştır. Keza bozulan imajın düzeltilmesi için herhangi bir masraf yapılması gerektiği de ispatlanamamıştır. Bu itibarla, itibar tazminatına yönelik talebin de reddi gerekmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 1-Davalının davacının ... tescil numaralı tasarımlarına tecavüzünün tespitine, tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, tecavüz teşkil eden davalı ürünlerine el konularak imhasına, 2-Maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 35.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Manevi tazminat talebinin kabulü ile 30.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-İtibar tazminatına ve haksız rekabete ilişkin taleplerin reddine, 5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıdan karşılanarak tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 4.440,15 TL ilam harcından, 427,60 TL peşin ve 700,00 TL tamamlama harcının toplamı 1.127,60 TL'nin mahsubu ile, 3.312,55 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle 35.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi davası nedeniyle 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen haksız rekabet davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 4.079,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen itibar tazminatı davası nedeniyle 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 12-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru, 427,60 TL peşin ve 700,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.555,20 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 13-Davacı tarafından yapılan 1.140,00 TL tebligat - tezkere masrafı ile 34.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 35.140,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul - ret oranına göre hesaplanan 25.300,80 TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına, 14-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 15-Talep halinde kararın taraflara tebliğine,

Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim .... e-imzalıdır