İlk Derece Mahkemesi 2024/277 E. 2026/130 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/277 Esas KARAR NO : 2026/130

DAVA : Faydalı Model Belgesinden Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti, Men'i ve Ref'i KARŞI DAVA :Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü DAVA TARİHİ : 27/11/2024 KARŞI DAVA TARİHİ :26/12/2024 KARAR TARİHİ :30/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :30/06/2026 Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin 1997 yılından beri depo raf sistemleri alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin tasarım , araştırma ve geliştirme faaliyetlerini ön planda tutarak gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkilinin işbu dava konusu ..... tescil numaralı "...." ibareli faydalı modelin TPMK nezdinde tescil sahibi olduğunu, davalı tarafça bu ürünün aynısının birebir olarak taklit edildiğini, davalının bu eyleminin müvekkilinin faydalı modelden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, davalının eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet de teşkil ettiğini, davalının taklit ürünü yurt içi ve yurt dışı satışını yaptığını, haksız kazanç elde ettiğini, bu nedenlerle davalının , müvekkilinin ..... tescil numaralı faydalı modelden doğan haklarına tecavüzünün tespitini , men'ini ve ref'ini talep ve dava etmiştir. CEVAP VE KARŞI DAVA ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin ürününün davacıya ait faydalı modele ilişkin ürün ile bir çok yönden birbirlerinden farklı olduğunu, herhangi bir tecavüz ve haksız rekabetin söz konusu olmadığını, Müvekkili şirkete ait merdivenin doğrudan rafa entegre edilebilme özelliği ve bu kapsamda geliştirilen hareket ve ray sistemi, davacı tarafa ait faydalı model belgesi ile korunan merdivenin özelliklerinden farklı olduğunu, davalıya ait faydalı modele ilişkin ürünün dünya üzerinde pek çok örneği olduğunu, yenilik ifade etmediğini, bu nedenlerle asıl davanın reddi, karşı davalarının kabulü ile davacı-karşı davalı adına tescilli ..... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, asıl dava yönünden; davalının davacının faydalı modelden doğan haklara tecavüzünün tespiti, men'i ve ref'i talepli, karşı dava yönünden; davacı-karşı davalı adına tescilli faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkini taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ..... tescil numaralı faydalı modelin davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. 6769 sayılı SMK'nın 141. Maddesi ile, patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek, kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, patent veya faydalı model hakkını gasp etmek ve patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmenin, patent ve faydalı model belgesine tecavüz oluşturacağı belirtilmiştir. 6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Dava konusu faydalı modelin tescil başvuru tarihine göre 6769 sayılı SMK'nun 144. Maddesi uyarınca "Aşağıdaki hallerde faydalı modelin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:a) Faydalı model konusu, 142 nci maddede belirtilen şartları taşımıyorsa. b) Buluş 92 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca yeterince açıklanmamışsa. c) Faydalı model konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya faydalı modelin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa. ç) Faydalı model sahibinin, 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa. (2) Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları faydalı modelin hükümsüzlüğünü isteyebilir. Faydalı model sahibinin 109 uncu maddeye göre faydalı model isteme hakkına sahip olmadığı nedeniyle faydalı modelin hükümsüzlüğü, ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından istenebilir " şeklindedir. Taraflarca bildirilen ve resen celbi gereken deliller celp edildikten sonra dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olu, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 28/11/2025 tarihli raporda sonuç olarak; − Asıl davada davalı ürünlerinin davacıya ait ..... no.lu faydalı model belgesinin aynen/lafzi veya eşdeğer yolla koruma kapsamında kalmadığını, 5 no.lu bölümde belirtilenler ışığında haksız rekabete dayalı davacı talebi hakkındaki nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğunu, Karşı dava bakımından karşı davacı iddia ve delilleri uyarınca dava konusu .... no.lu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü gerektirecek bir durum bulunmadığını bildirmiştir. Mahkememizin 17/02/2026 tarihli duruşma kararı ile dosya kök raporu düzenleyen bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilerek davacı itirazlarını karşılar ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 27/03/2026 tarihli ek raporda sonuç olarak; kök rapordaki görüşlerini değiştirir bir durum bulunmadığını bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davacının .... tescil numaralı faydalı modeli ile benzer ürün üreterek tecavüzde bulunduğunu ileri sürmesi üzerine bilirkişi marifetiyle faydalı modem tescili ile davalı ürünü üzerinde yapılan inceleme neticesinde, davalı ürününde dört kalemde farklılık bulunduğu, bu farklılıklar nedeniyle davalı ürünlerinin dava konusu faydalı modelin koruma kapsamında kalmadığı anlaşılmış, davalının faydalı model tescilinden kaynaklanan haklara tecavüzünün bulunmadığı kanaati ile bu yönden açılan davanın reddine karar verilmiştir. Yine davalı ürünleri ile davacının faydalı modeli arasında farklılıklar bulunması nedeniyle iltibas söz konusu olmayacağından haksız rekabet koşullarının da oluşmadığı anlaşılmış ve bu yönden de davanın reddine karar verilmiştir. Karşı dava nedeniyle .... tescil numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı bilirkişi marifetiyle incelenmiş; dava konusu faydalı modelin yenilik vasfına haiz olmadığının davalı/karşı davacı tarafça ispatlanamadığı gibi faydalı model istemindeki unsurların tarifname ve resimlerde gösterilmesi ve faydalı model dökümanında yer alan açıklamalardan hareketle buluş konusunun elde edilebilmesinin mümkün olması nedeniyle yeterli açıklıkta olduğu anlaşıldığından hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmış, karşı davanın da reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 732,00 TL ilam harcından, 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile 304,40 TL bakiye karar harcının, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacından alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 732,00 TL ilam harcından, 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile 304,40 TL bakiye karar harcının, davalı-karşı davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine, 4-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2026

Katip ..... ✍e-imzalıdır Hakim .... ✍e-imzalıdır