İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/206 E. 2026/116 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/206
- Karar No
- 2026/116
- Karar Tarihi
T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/206 Esas KARAR NO : 2026/116
DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli) DAVA TARİHİ : 10/10/2023 KARAR TARİHİ : 09/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 09/06/2026
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin İtalyan menşeili bir şirket olduğunu, müvekkilinin 240 yıldan uzun süredir makarna sektöründe faaliyet göstermekte olduğunu, "....." markası ile dünyaca ünlü tanınmış bir marka olduğunu, "....." ibareli markanın TPMK nezdinde ..... tescil numarası ile 30. Sınıfta tescilli olduğunu, davalı tarafın da makarnacılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı tarafın özellikle yurt dışına yönelik yaptığı makarna ticareti faaliyetlerinde kullanmak üzere müvekkilinin tanınmışlığından faydalanmak ve haksız kazanç elde etmek amacı ile müvekkilinin "....." markasını ve ticari takdim şeklini "...." ibareli kullanımları ile taklit etmekte olduğunu, buna ilişkin başka mahkemelerde de dava bulunduğunu, yaptıkları tüm bu hukuki girişimler, davalı aleyhine verilen müdahalenin meni, hükümsüzlük, tazminat vb... Kararların davalıyı müvekkilinin markasına tecavüz etmekten, haksız rekabette bulunmaktan, muaraza oluşturmaktan alıkoyamadığını, tüm bu nedenler ile davalının davacının markadan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitini, men'ini, ve ref'i ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili dosyaya sunmuş olduğu beyanlarında özetle; Müvekkili şirketin yurtiçi ve yurt dışında faaliyetleri olan büyük ve kurumsal bir firma olduğunu; Davacının ülkemizde tescilli bir markasının olmadığını; Davacının “.....” ifadesinin ambalaj üzerinde yer almasının marka hakkı ihlali olduğunu beyan etmişse de bu ibarenin “....” anlamına geldiğini; Markalardaki renk benzerliğinin marka ihlali yaratmayacağını; Çünkü dünya üzerinde var olan renkler sınırlı sayıda olup yine gündelik konuşma dilinde olduğu gibi kimsenin tekelinde olmadığını; Davacının “.....” markası ile müvekkilin “....” markası arasında ses ve yazı şablonu benzerliği bulunmadığını; Davacı ürünlerinin Türkiye’de bilinir olmadığını; Tazminat koşullarının oluşmadığını; Haksız davanın reddini talep etmiştir. Davacı vekili 15/03/2025 tarihli dilekçesi ile 1.000,00 TL olan maddi tazminat talebini 1.103.167,84 TL arttırarak 1.104.167,84 TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, davalının davacının markadan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti, men'i ve ref'i ile maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsili taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, .... tescil numaralı "..... " ibareli markanın davacı adına , ..... tescil numaralı "......" ibareli markanın davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 29/1-b ve c maddeleri ile, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmanın marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir. 6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Mahkememizin 06/02/2024 tarihli ön inceleme duruşması ara kararı ile Gaziantep ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak, dosyanın resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi ile, mahallinde davalı şirketin ticari defterlerini inceleme yetkisi de verilerek, davalı şirketin "......" ve "...." markaları ile yaptığı makarna satışlarına dair SMK'nun yürürlük tarihi olan 10/01/2017 tarihi ile dava tarihi olan 10/10/2023 tarihleri arasında makarna satışından elde ettiği cironun ne olduğu, eğer marka bazında tespiti mümkün değil ise makarna ürününde elde ettiği cironun ne olduğu konusunda rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi hazırlamış olduğu 25/07/2024 tarihli raporda sonuç olarak; davalı şirketin 2017-2018-2019-2020-2021 -2022-2023 yıllarına ait ticari defter kayıtlarının e-defter olarak tutulduğu, TTK 64 ve 65 maddelerine göre defter açılış ve kapanış onaylarının aranmadığı, yevmiye ve defteri kebir defter beratlarını kanuni süresinde verdiği, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğunun tespit edildiği, davalı şirketin 2017-2018-2019-2020-2021 -2022-2023 yıllarına ait defter kayıtlarından ve muhasebe bilgisayar kayıtlarından davaya konu olan "....." ve "....." markaları ile yaptığı makarna satışlarına dair 10/01/2017 tarihi ile dava tarihi olan 10/10/2023 tarihleri arasında makana satışından elde ettiği cironun tespitinde; davalı şirketin muhasebe bilgisayar kayıtlarından davaya konu olan tarihler arasındaki makarna satışlarından filtreleme yapılarak davaya konu olan markalar tespit edilerek "..... " markası için 7.400.966,93 TL , "...." markası için 3.640.711,44 TL makarna satışlarından etmiş olduğu cironun tespit edildiğini bildirmiştir. Mahkememizin 26/09/2024 tarihli duruşma kararı ile Dosyanın resen seçilecek biri marka uzmanı, biri mali müşavir ve biri de sektör (gıda) uzmanından oluşacak heyete tevdi edilerek , dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bildirilen internet adresleri, taraf iddia ve savunmaları, Gaziantep Asliye Hukuk MAhkemesince aldırılan mali müşavir raporu ve önceki tüm raporlar da değerlendirilmek suretiyle davalının davacı marka haklarına tecavüzü veya haksız rekabetinin olup olmadığı, marka haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin varlığının kabulü varsayımında davacının bildirdiği lisans seçeneğine göre isteyebileceği maddi tazminat tutarını gösterir rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 21/11/2024 tarihli raporda sonuç olarak ; ..... tescil no.lu “....” markası 30. sınıfta davacı adına tescil edilmiş olduğunu, Davalının “.....” ibaresini 30. sınıf kapsamındaki “makarna” ürünü ambalajlarında kullanmasının ortalama tüketici nezdinde markalar arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırma ihtimaline sebebiyet verebileceğinden marka hakkına tecavüz koşulları olduğunun kabul edilebileceğini, Davalının 30. sınıfta adına tescilli olan ..... tescil no.lu “....” markasını ".... şeklindeki kullanımının davacının "...." markasal kullanımına yaklaşır şekil ve renk kombinasyonları içermesinin ortalama tüketici nezdinde markalar arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırma ihtimaline sebebiyet verebileceğinden marka hakkına tecavüz koşulları olduğunun kabul edilebileceğini , mahkemenizce davalı eyleminin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği yönünde kanaat oluşması durumunda tazminata hükmedilebilmesi için aranan kusur şartının gerçekleştiğinin kabul edilebileceğini, manevi tazminat miktarını takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğunu, Yargıtay’ın kümülatif koruma kapsamında marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin birlikte olabileceği yönündeki içtihadındaki değişiklik göz önüne alınarak, davaya konu eylemlerin TTK m. 55/1/a/4 uyarınca haksız rekabet teşkil edip etmediğini takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğunu, Mali İnceleme neticesinde SMK 151/2-c kapsamında elde edilen kazancın; - Davacı tarafından beyan edilen sözleşme dikkate alınır ise 70.627,50 Usd x 27,6791 = 1.954.905,64 TL olduğu, - İTO müzekkere cevabı dikkate alınır ise 11.041.678,37 TL x %10 = 1.104.167,84 TL olduğunu bildirmiştir. Mahkememizin 24/12/2024 tarihli duruşma kararı ile Dosyanın en son rapor tanzim eden heyete tevdi ile tazminat hesabı ve iltibas yönünden itirazları karşılar ek rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 13/01/2025 tarihli raporda sonuç olarak; Mali İnceleme neticesinde SMK 151/2-c kapsamında elde edilen kazancın; - Davacı tarafından beyan edilen sözleşme dikkate alınır ise 70.627,50 Usd x 27,6791 = 1.954.905,64 TL olduğunu, - İTO müzekkere cevabı dikkate alınır ise 11.041.678,37 TL x %10 = 1.104.167,84 TL olduğunu, Kök raporumuzda maddi hata bulunmadığı ve kanaatimizin korunduğunu, Davacı ve davalı vekillerinin kök raporumuzdaki tespit ve değerlendirmelere karşı beyan ve itirazları değerlendirilmiş olup, söz konusu itirazların kök raporumuzda vardığımız sonuçlarda değişiklik yapılmasını gerektirecek nitelik taşımadığını bildirmiştir. Mahkememizin 25/09/2025 tarihli duruşma kararı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin .... Esas sayılı dosyası dikkate alınarak , dosyanın resen seçilecek biri marka ve bir sektör uzmanından oluşacak heyete tevdi ile, , dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları, bildirilen internet adresleri, Gaziantep Asliye Hukuk Mahkemesince aldırılan rapor, daha önceki bilirkişi raporları, Bakırköy ..... FSHM ..... Değişik iş sayılı dosyasında aldırılan rapor, taraf iddia ve savunmaları dikkate alınarak; "..... markasal kullanım şekline ilişkin davalının davacının marka haklarına tecavüzünün veya haksız rekabetinin olup olmadığı hususunda rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 05/11/2025 tarihli raporda sonuç olarak; Dava konusu davacı markası ve tespit edilen ilgili kullanımların arasında ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimaline sebebiyet verecek kadar benzerliğin var olmadığı, ilgili markasal kullanımların davacı marka hakkına tecavüz teşkil eder nitelikte olduğundan bahsedilemeyeceğini, İçtihat değişikliği göz önüne alınarak davalı yanın eylemlerinin, TTK 54. ve 55 Maddeleri kapsamında haksız rekabet teşkil edip etmeyeceğinin takdiri Sayın Mahkemenize ait olduğunu, ancak herhangi bir marka ihlali teşkil etmeyen kullanımların herhangi bir haksız rekabet de teşkil eder mahiyette olmadığının değerlendirilebileceğini bildirmiştir. Mahkememizin 25/12/2025 tarihli duruşma kararı ile Son bilirkişi heyetine mali müşavir ...... 'in eklenerek ,davacının itirazlarını karşılar, 21/11/2024 tarihli rapora iştirak edilmemesinin sebebini açıklar nitelikte, davacı tarafça maddi tazminat taleplerinin ayrıştırılması halinde ne kadar tazminat talep edilebileceği hususunun dosyadaki mevcut ticari defterin incelenmesine ilişkin bilirkişi raporları dikkate alınarak markalar nezdinde ayrı ayrı hesaplanması için , ek rapor istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 02/02/2026 tarihli raporda sonuç olarak; Markasal İnceleme ve Değerlendirme neticesinde; Kök raporda arz ettiğimiz görüş ve kanaatlerimizin devam ettiği yönünde görüş ve kanaatlerinin oluştuğunu, Mali İnceleme ve değerlendirme neticesinde; SMK 151/2-c kapsamında elde edilen kazancın; - Davacı tarafından beyan edilen sözleşme dikkate alınır ise 70.627,50 Usd x 27,6791 = 1.954.905,64 TL olduğu, - İTO müzekkere cevabı dikkate alınır ise 11.041.678,37 TL x %10 = 1.104.167,84 TL olduğunu, Haksız Rekabet yönünden elde edilen kazancın marka bazında aşağıdaki gibi olmak üzere toplam 1.194.332,94 TL olduğunu bildirmiştir. Ankara ..... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin .... E. ,...... K. Sayılı kararı ile davalı ..... Makarnacılık'ın tescil ettirmek istediği "....." ibareli markanın davacı .....'nun "....." ibareli markası ile benzerlik teşkil ettiği ve iltibas tehlikesi oluştuğuna karar verilmiş, bu karar temyizen incelenerek 21/01/2020 tarihinde kesinleşmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davacının ..... tescil numaralı "..... +şekil" ibareli markasının 30.sınıf emtialarda tescilli olduğu, davalının aynı sınıf makarna emtialarındaki "....." ibareli kullanımının aynı sınıf emtialara ilişkin olarak kullanılması ve marka ibarelerindeki görsel ve işitsel benzerlik nedeniyle ortalama tüketici nezdinde markalar arasında iltibas tehlikesinin oluşacağı, bu nedenle davalının makarna emtialarındaki "....." ibareli kullanımının davacının marka haklarına tecavüz teşkil edeceği anlaşılmış, tecavüzün tespitine, tecavüzün menine ve refine, tecavüz teşkil eder nitelikteki davalı ürünlerine, ambalajlarına, tabelasına ve her türlü ticari emtiasına el konularak imhasına ve www.....com.tr adresinde tecavüz teşkil eder nitelikteki "....." ibareli kullanıma son verilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafça davalının faaliyetlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil edeceği de ileri sürülmüş ise de; sınai mülkiyet haklarının kendi özel yasası niteliğindeki 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleriyle korunması ve 6102 sayılı TTK’nın 55/1-a-4 maddesindeki düzenleme karşısında, davalının, davacı adına tescilli markasını kullanması fillinin marka hakkına tecavüz oluşturması eyleminin aynı zamanda TTK’nın 55/1-a-4.maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil ettiğine ilişkin talebin özel kanunla korunması sebebiyle ayrıca genel hüküm niteliğindeki TTK hükümleri çerçevesinde korumadan birlikte yararlanmasının özel kanun olan SMK'nın amacına aykırı olacağı ve kümülatif koruma olmayacağı kanaati ile haksız rekabet yönündeki taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının SMK'nın 151/2-c maddesi uyarınca tazminat hesaplaması talep etmesi üzerine bilirkişi tarafından, davacının ticari defter ve belgelerinin Türkiye'de bulunmaması nedeniyle, davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmış, davalının "....." ibareli kullanımıyla davacının marka haklarına tecavüzü nedeniyle 740.096,69 TL maddi tazminat ödemesine karar verilmiştir. Davalının bu kullanımın davacının marka sahipliğinden kaynaklanan manevi haklarını ihlal etmesi nedeniyle takdiren 100.000,00 TL manevi tazminatın davalı tarafça ödenmesine karar verilmiştir. Davalının ..... tescil numaralı "...." ibareli markasını kullanım olarak davacının .... tescil numaralı ".... +şekil" ibareli markasına yaklaştırdığı ve bu şeklide marka haklarına tecavüzde ve haksız rekabette bulunduğu ileri sürülmüş olup taraf markaları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış; taraf markaları arasında kelimesel olarak bir benzerlik bulunmadığı, markaların şekil ve renk içerikleri arasında kısmi benzerlikler bulunsa da davalının markasal kullanımındaki şeklin ve renklerin davacı markasının tescilli olduğu şekil ve renk unsurundan farklılık arz ettiği ve bu farkılıkların davalı kullanımını davacı markasından uzaklaştırmaya yeterli olduğu, bu hali ile taraf markaları arasında ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimalinin doğmadığı, böylece davalının "......" ibareli markasını kullanım şeklinin davacının ..... tescil numaralı "..... +şekil" ibareli markasına tecavüz teşkil etmediği anlaşılmış, yine aynı tespit ve kanaat ile davalı ürünlerinin davacı ürünleri ile karıştırılmaya ya da diğer haksız rekabet hallerine sebebiyet vermeyeceğinden haksız rekabetin de oluşmadığı anlaşılmış, bu yönden davanın reddine karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE , Davalının "......" ibareli markasal kullanımının, davacının ..... tescil numaralı "..... +şekil" ibareli markasından kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün menine ve refine, tecavüz teşkil eder nitelikteki davalı ürünlerine, ambalajlarına, tabelasına ve her türlü ticari emtiasına el konularak imhasına, www......com.tr adresinde tecavüz teşkil eder nitelikteki "......" ibareli kullanıma son verilmesine, "......" ibareli markasal kullanım nedeniyle ileri sürülen haksız rekabete ilişkin taleplerin reddine, 2-Davalının "....." ibareli markasalı kullanımının davacının ..... tescil numaralı "..... +şekil" ibareli markasından kaynaklanan haklarına tecavüz yada haksız rekabet teşkil etmediği anlaşıldığından buna ilişkin davanın reddine, 3-Takdiren 100.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 4-Takdiren 740.096,69 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 5-Karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan karşılanarak hüküm özetinin tirajı en yüksek 3 gazeteden birinin ilanına, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 57.387,00 TL ilam harcından 269,85 TL peşin ve 18.839,35 TL tamamlama harcının toplamı olan 19.109,20 TL harcın mahsubu ile, 38.277,80 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen tecavüz nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen haksız rekabet davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak alınarak davalıya verilmesine, 10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat kısmı nedeniyle hesaplanan 117.014,50 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 11-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen maddi tazminat kısmı nedeniyle hesaplanan 58.251,38 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 12-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat kısmı nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 13- 08.01.2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yapılan değişiklik ile, manevi tazminat isteminin kısmen reddi halinde hükmedilecek vekalet ücretini düzenleyen AAÜT'nin 10/2. maddesinin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 14-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru, 269,85 TL peşin ve 18.839,35 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 19.379,05 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 15-Davacı tarafından yapılan 1.503,00 TL tebligat-tezkere ücreti ve 50.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 51.103,00 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre 15.829,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 16-Davalı tarafından yapılan 3.896,50 TL yargılama giderinden davanın kabul-ret oranına göre 2.692,11 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 17-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, 18-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/06/2026
Katip ...... ✍e-imzalıdır
Hakim .... ✍e-imzalıdır