İlk Derece Mahkemesi 2024/89 E. 2026/124 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/89 Esas KARAR NO : 2026/124

DAVA : Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi ile Maddi ve Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 26/03/2024 KARAR TARİHİ : 18/06/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 18/06/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, TPMK nezdinde ..... sayı ile kayıtlı bulunan sandalye konulu tasarımın müvekkili adına tescilli olduğunu, ancak davalı tarafça tasarım tescili müvekkiline ait olan ürünlerin üretildiğini, pazarlandığını, tanıtıldığını ve satışa sunulduğunu, davalı tarafça kullanılan ürün ile müvekkiline ait tasarımlar arasında belirgin farklılıkların bulunmadığını, tasarımların ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıklarının kolaylıkla görüleceğini, söz konusu eylemlerin mahkememizin .... değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, davalının mezkur eylemleri neticesinde müvekkilinin tasarımdan doğan haklarının ihlal edildiğini iddia ederek, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, şimdilik 500,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsiline ve verilecek hüküm özetinin ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 10/03/2026 tarihli dilekçesi ile, 500,00 TL olan maddi tazminat talebini 55.000,00 TL tutarına ıslah ederek harcını yatırmıştır. Dava dilekçesi, tensip zaptı ve ön inceleme duruşma gün ve saatinin usulüne uygun olarak davalıya tebliğ edildiği, ancak davalı tarafça davanın esasına ilişkin herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği gibi ön inceleme duruşmasına da katılmadığı anlaşılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE : Dava, davacının tescilli ..... nolu "......." tasarımdan doğan haklara tecavüzün ve haksız rekabetin tesipiti, durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat ile hüküm özetinin ilanı taleplidir. Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan gelen kayıtlardan, ...... sayılı tasarımın davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Davaya dayanak yapılan ve dosya arasına alınan mahkememizin ....... d.iş sayılı dosyada yapılan delil tespiti ile alınan bilirkişi rapor ile "tespit isteyen tarafa ait .......) numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait fuar standında tespit edilen ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, aleyhine tespit istenene ait stantta 4 adet ürün tespit edildiği" belirtmiştir. 6769 Sayılı SMK'nın 81/1. Maddesi ile, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek, tasarım hakkını gasp etmenin tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller gösterilmiştir. Yine aynı maddenin devamında ise, başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahip olduğu, tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmayacağı, tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edileceği ve koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmayacağı belirtilmiştir. 6102 Sayılı TTKnın 54. Maddesi ile, haksız rekabete ilişkin bu kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır. 55. Maddesinin 4. fıkrasında ise, iyi niyetle bağdaşmayan, haksız rekabete ilişkin eylemlere örnek olarak, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak gösterilmiş ve haksız rekabet halleri hüküm altına alınmıştır. Davalının yerleşim yeri itibarıyla dosya Kayseri ..... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yolu ile gönderilmiş olup, dosyanın resen oluşturulan bilirkişi heyetine, davalının davacı adına tescilli ..... (6) nolu tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin olup olmadığı, b)tasarım tescilinden doğan haklara tecavüzün varlığının kabulü halinde davalının tasarım tescil başvuru tarihi olan 25/01/2022 tarihi ile dava tarihi olan 26/03/2024 tarihleri arası dönemde tecavüz teşkil eden ürün satışından genel giderler hesaba katılmaksızın elde ettiği net kazancı gösterir rapor düzenlenmesi için tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 11/12/2024 tarihli rapor ile, davacı adına tescilli olan tasarımın tescilinin yapılmış olduğu ve bu belgelerin 6769 sayılı SMK kapsamında geçerli olduğu,yasal korumanın devam etmekte olduğu, davacıya ait ..... numaralı tasarımın,davalıda tespit edilen mevcut ürün bakımından karşılaştırılmasında,ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde ayırtedilemeyecek kadar benzerlikler bulunduğu,tasarımların aynı veya benzer olarak algılanacakları, her iki ürünün de aynı işletmeye ait olduğu yönünde iltibasa yol açacabileceği,bu nedenlerle6769 Sayılı SMK m.81 kapsamında tespit isteyenin tasarım hakkının ihlal edildiği ve bu kullanımların 6102 Sayılı TTK m.55 kapsamında haksız rekabet meydana getirdiği, davalının Ticari Defterlerini TTK’na göre usulüne uygun tutulduğu , açılış ve kapanış tasdiklerini yasal süresi içerisinde yaptırdığı, davalının defter kayıtlarının birbirini doğruladığı , sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı, davalı tarafa ait 2022,2023,2024 yılı muavin kayıtlarının (satış faturaları, 600 yurt içi satışlar hesapları) incelenmesi neticesinde dava konusu .....) nolu tasarımı davacı tarafa ait sandalyelerle ilgili herhangi bir satış adedi ve TL tutarı hesaplaması değerlendirilemediği, söz konusu evraklarda davalı taraf satış faturalarında hizmet bölümüne "Sandalye ve Masa Sandalye seti " vb şeklinde ibareler yazmak suretiyle fatura kestiği, marka model ölçü ve ebat yazmadığı belirtilmiştir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazı üzerine dosya davacı itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için kök raporu düzenleyen heyetinde bulunan sınai mülkiyet uzmanı ve mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 07/07/2025 tarihli ek rapor ile, dosya kapsamında ve davacının ticari defter ve katılarında yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin itirazına konu dava konusu endüstriyel tasarıma ilişkin ürün nevi , cinsi ve türü ticari defter ve kayıtlarda açıkça belirli olmadığından itiraza konu hususlarda tarafımızca somut bir inceleme ve hesaplama yapılması olanağının bulunmadığı belirtilmiştir. Davalının dava konusu tasarımın tescil tarihi olan 25/01/2022 tarihinden dava tarihi olan 26/03/2024 tarihine kadar olan "sandalye" satışlarından elde ettiği net kazancını(hammadde ve satış maliyetlerinden oluşan giderler mahsup ederek) tespit edilmesi için dosya tekrardan talimat yolu ile bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, heyet tarafından düzenlenen ve sunulan 20/02/2026 tarihli ek rapor ile, dosya kapsamındaki kök rapordaki tespitler ve davalının muavin defter kayıtları, kurumlar vergisi beyannameleri ve kapasite raporu analizlerinde dava konusu ‘’sandalye’’ ye ait net bir maliyet hesaplaması yapılamadığı belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş; davacı adına tescilli ...... tescil numaralı tasarım ile davalı ürünlerinin karşılaştırılmasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yarattığı genel izlenimde farklılık bulunmadığı, birbirleri üzerinde iltibas bırakacak derecede benzer oldukları ve davalının bu tasarımı kullanmak suretiyle yapmış olduğu ürün üretiminin davacıya ait ..... tescil numaralı tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği sonuç ve kanaatine varılmış, tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine karar verilmiştir. Davacının SMK'nın 151/2-b maddesi uyarınca tazminat talep etmiş olması nedeniyle davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış, kayıtlarda davalı taraf satış faturalarında hizmet bölümüne "Sandalye ve Masa Sandalye seti " vb şeklinde ibareler yazmak suretiyle fatura kestiği, marka model ölçü ve ebat belirtilmemesi nedeniyle dava konusu edilen üründen kaç adet üretilerek satıldığı tespit edilemediğinden TBK'nın 50ve 51.maddeleri uyarınca tazminat takdir edilmiş, davacının talebindeki 55.000,00 TL maddi tazminat tutarının hakkaniyete uygun olduğu kanaati ile davalının bu miktarda maddi tazminat ödemesine hükmedilmiştir. Davalının eylemi aynı zamanda davacının tasarımdan doğan manevi haklarını da ihlal ettiğinden, ihlalin niteliği, süresi ve manevi tazminatın amacı gözetilerek davacı yararına 50.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Bu gerekçe ile aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; 1-Davanın kabulü ile; davalının davacının ..... tescil numaralı tasarımından kaynaklanan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına ve önlenmesine, münhasıran tecavüz oluşturan ürünlerin eritiminde kullanılan araç ve cihazlar ile tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına, 2-Maddi tazminat talebinin kabulü ile 55.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Manevi tazminat talebinin kabulü ile 50.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Hükmün kesinleşmesini müteakip, talep halinde, masrafı davalı taraftan alınmak suretiyle Türkiye'de ulusula çapta yayın yapan bir gazetede hüküm özetinin ilanına, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince 7.172,55 TL ilam harcından, 862,42 TL peşin ve 931,00 TL ıslah harcının toplamı 1.793,42 TL'nin mahsubu ile, 5.379,13 TL bakiye karar harcının, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz ve haksız rekabet davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası nedeniyle 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat nedeniyle 50.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru, 862,42 TL peşin ve 931,00 TL ıslah olmak üzere toplam 2.221,02 TL harç gideri, 1.355,00 TL tebligat - tezkere masrafı ve 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ile mahkememizin ..... değişik iş sayılı dosyasında yapılan 5.190,10 TL masraf olmak üzere toplam 23.766,12 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, 11-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Davacı vekilinin yüzüne karşı ,davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2026

Katip .... e-imzalıdır Hakim .... e-imzalıdır