İlk Derece Mahkemesi 2023/714 E. 2026/667 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/714 Esas KARAR NO :2026/667 Karar

DAVA:Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:24/11/2023 KARAR TARİHİ:17/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız rekabetten kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 26.08.2021 tarihinde, ... Köyü 688 ada 9 parsel ...- Adana adresindeki ... Bina Yapım Elektrik İşleri hususunda alt yüklenici sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili tarafından üstlenilen işin sözleşmeye uygun ve eksiksiz şekilde muhatabına teslim edildiğini, dava konusu sözleşmeye davalı tarafından madde hükümlerinin ihlal edildiğini, davalı tarafın söz konusu projede görevlendirilmiş sigortalı çalışanları ve yine projede şantiye sorumlusu olan ...'dan sözleşme kapsamında yer alan şantiye mobilizasyon malzemelerini aldığını ve yine proje kapsamında saha mobilizasyonu için danışmanlık hizmeti aldığını, bu görev müvekkilinin iş tanımında olmasına rağmen müvekkiline bilgi dahi vermeksizin işi müvekkilinin personeline yaptırdığını, davalının bu eylemi ile sözleşmeye aykırı davranmakla kalmayıp bu malzeme bedellerini ve işçilik bedellerini de haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkilin hakkedişinden kestiğini, konu ile ilgili davalının hakkediş sorumlusu ...'in 29-12-2022 ve 06-01-2023 tarihlerinde gönderdikleri maillerde davalının davacının sigortalı çalışanı ...'dan malzeme temin ettiğinin ispatlı olduğunu, bu itibarla davalının Sözleşmenin 25. maddesine ve iyi niyet kurallarına aykırı davrandığını, bu nedenlerle; sözleşme gereğince 50.000 USD cezai şart tazminat alacağının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 USD’sinin fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ve dava tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talep konusunun TTK’nın 60. maddesi gereğince zamanaşımına uğradığını, davacının alt yüklenici olarak üstlendiği işin eksiksiz ve sözleşmeye uygun şekilde teslim ettiğine dair iddianın gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin taraflar arasındaki Sözleşmeyi ... 44. Noterliğinin 09.02.2023 tarih ve 801 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshettiğini ve teminat mektubunu nakde çevirmek zorunda kaldığını, bu konun da yargıya taşınmış olduğunu, davacının feshedilmiş sözleşmeye göre cezai şart talep edemeyeceğini, ... Mühendislik ve ...’dan alınanların davacının bilgisi ve kabulü dahilinde olduğunu, davacının buna herhangi bir itirazının ve ihtirazi kaydının olmadığını, müvekkilinin ...’ı eleman olarak transfer etmediğini ve kendisinden danışmanlık hizmeti almadığını, cüzi miktardaki alımların da davacının bilgisi dahilinde olduğunu, bu kişinin davacının daimi işçisi de olmadığını, geçici görev verildiğini, teminat mektubunun nakde çevrilmiş olmasından dolayı davacının aradan geçen uzun zamana rağmen bu davayı açarak haksız kazanç elde etmek istediğini, dava konusu ...’ın kendisine ait bir işletmesi olduğunu ve vergi mükellefi olarak bağımsız bir tacir olduğunu, davacının bu kişiye geçici görevlendirme ile şantiyede görev verdiğini, davacının ... Mühendislik-... ...’dan alınan malzeme ve işçilik bedellerinin kendi hakkedişinden kesildiği iddiasının doğru olmadığını, ayrıca talep edilen cezai şartın fahiş miktarda olduğunu, bu nedenlerle; öncelikle davanın usulden ve esastan reddine, cezai şartın tenkis edilmesine karar verilerek, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; eser sözleşmesinden doğan cezai koşulu alacağına dayalı HMK m.109 hükmü kapsamında kısmi alacak davası şeklinde açılan tazminat davasıdır. Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır. Taraflarca dayanılan deliller kapsamında taraflar arasında kurulan 26/08/2021 tarihli "... Bina Yapım Elektrik İşleri” alt yüklenici sözleşmesi incelenmiş bunun yanında dava dışı ... ...'ın özlük dosyası, keşide edilen ihtarnamelerin tebliğ şerhini havi suretleri ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... E. sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş ve tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi delili değerlendirilmiştir. Belirlenen uyuşmazlık noktalarında inceleme yapmak üzere dosya Mali Müşavir ... ve Nitelikli Hesap uzmanı ... bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından rapor sunulmuş, itirazlar üzerine ek rapor alınmış, mahkememizce 21/01/2025 tarihli celse ara kararı ile; yeni bir heyet oluşturularak, Mali Müşavir ... ve Nitelikli Hesap uzmanı ...' ten oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından sunulan raporların ilgili kısımları HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır. Davacı vekili 30/06/2026 tarihli dilekçesi ile HMK m.181 hükmü kapsamında dava değerini 6.000USD'ye yükseltmiş, eksik harcı tamamlamış ve iş bu kısmi ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilerek beyanları alınmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında kurulan eser sözleşmesi kapsamında davalı yanın sözleşmeye aykırı davranışının bulunup bulunmadığı, davacının sözleşme hükümleri gereğince ceza koşulu alacağına hak kazanıp kazanmadığı, belirlenen ceza koşulunun fahiş olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında 26/08/2021 tarihli "... Bina Yapım Elektrik İşleri” alt yüklenici (TBK m.470 vd. hükümlerince eser) sözleşmesi kurulduğu, buna göre davacının yüklenici, davalının ise işveren olduğu, toplanan deliller kapsamında sözleşmenin davalı tarafından 09/02/2023 tarihli ihtarname ile haklı sebeple feshedildiği, söz konusu sözleşmenin 25.2 nolu maddesinde sözleşmenin herhangi bir sebeple feshi halinde taraf çalışanlarını ifade eder şekilde eleman transferinin yapılmayacağı, iki taraftan biri diğerinin elemanının herhangi bir şekilde yardımını veya danışmanlık hizmetini almayacağı aksi halde 50.000USD ceza koşulu kararlaştırıldığı anılan hükmün TBK m.179/I hükmü kapsamında seçimlik yani ifa yerine ceza koşulu niteliğinde olduğu, davacının iş bu dava ile HMK m.119/1.e hükmünce üstlenilen işin tamamlanarak davalıya teslim edildiği, davalının sözleşmeye aykırı olarak projede görevlendirilmiş sigortalı çalışanı ve yine projede şantiye sorumlusu ...'dan sözleşme kapsamında yer alan şantiye mobilizasyon malzemelerini ve yine proje kapsamında saha mobilizasyonu için danışmanlık hizmeti aldığı maddi vakıasına dayanarak anılan ceza koşulan dair kısmi tazminat isteminde bulunduğu, davalı ise sözleşmenin haklı sebeple feshedildiği, sözleşme kapsamında alınan 197.555,00 TL bedelli teminat mektubunun nakde çevrildiği ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/... E. sayılı dosyasında açılan dava ile sözleşmenin feshedilmiş olması nedeniyle yürürlükten kalktığı, bu nedenle sözleşmeye dayanılarak cezai şart tazminatı istenemeyeceği, ...'dan herhangi bir hizmet alınmadığı maddi vakıalarına dayandığı, bu kapsamda uyuşmazlığın davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı ve buna bağlı olarak ceza koşulu talep şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplandığı, davacı tarafından sunulan e-posta yazışmalarında davalı hakediş sorumlusu ...'in 29/12/2022 ve 06/01/2023 tarihlerinde ...'a malzeme temini ile ilgili hakedişler gönderdiğidavalı tarafından sunulan e-posta yazışmalarında ise dava dışı ... tarafından davacı şirket yetkililerine, 29/12/2022 ve 06/01/2023 tarihlerinde gönderilen e-postalarda yne dava dışı ...'dan alınan faturalar hakkında bilgilere de yer verildiği, davacı yetkilisi ...'in 16/01/2023 tarihli e-posta cevabında "Saha mobilizasyonu düzenlemesi kapsamında ek olarak genel gider kar tutarı olan 2.920,50 TL eklenmelidir" şeklinde bir talepte bulunduğu, herhangi bir cezai şart talebinde ve ihtirazi kayıtta bulunmadığı, ... tarafından davalıya kesilen faturaların 08/12/2021, 13/12/2021, 22.02.2022, 19/05/2022 ve 26/09/2022 tarihli olmak üzere cüz'i alımlara ilişkin olduğu, davacı şirket yetkililerinin, kendilerine gönderilen e-postaları görmelerine rağmen herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürmemelerinin TMK m.2 hükmü kapsamında alımların davacının onayıyla gerçekleştiğinin ya da buna izin verildiği şeklinde yorumlanması gerektiği, aksinin kabulünün çelişkili davranış yasağına aykırılık olarak yorumlanması gerektiği, bunun yanında celp edilen ...'ın SGK kayıtlarına göre ... sicil nolu ... Mühendislik Taahhüt A.Ş. Şirketinde 29/12/2021- 29/07/2022 tarihleri arası ve ... sicil nolu ... Mühendislik Taahhüt A.Ş. işyerinde 30/07/2022-25/08/2022 tarihleri arası sigortalı olarak çalıştığı, hizmet sözleşmesi konu adresin taraflar arasındaki sözleşme konusu işin yapıldığı ... ilçesinde olmadığı, yine dava dışı ... tarafından ... Mühendislik A.Ş'ye hitaben düzenlenmiş faturalar dikkate alındığında, davacı tarafın anılan şahsı ... adresindeki işyerinde 04/08/2022-31/08/2022 tarihleri arası geçici görevlendirildiği, bu kapsamda davalı tarafın davacının sigortalı çalışanı gözüken ...'ı transfer etmediği, bu kişinin yardımını veya danışmanlık hizmeti aldığı dosya kapsamından tespit edilmediği, davalı tarafın dava dışı 3.şahıs olan ... işyerinde sadece malzeme aldığı, bu malzeme alımının taraflar arasındaki sözleşmenin 25.2 maddesine aykırı olmadığı dolayısıyla ceza koşulu alacağının doğmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00TL karar harcının peşin alınan 491,50TL harcın ve 3.975,00TL ıslah harcının mahsubu ile artan 2.751,50TL harcın karar kesinleştiğinden ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 45.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine, 6-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL nin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/09/2026

Katip ... E-imzalıdır

Hakim ... E-imzalıdır