Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1268 E. 2026/416 K.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

1. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1268

KARAR NO : 2026/416

KARAR TARİHİ : 13/02/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/07/2024

NUMARASI : 2023/683 Esas - 2024/365 Karar

DAVA : Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak İstemi

KARAR YAZIM TARİHİ : 18/02/2026

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasına kayden ilamsız takibi başlattıklarını, davalının10/05/2023 tarihli dilekçesi ile borca, faize ve her türlü ferilere itiraz ettiğini, ... .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası kapsamında takibin durdurulmasına karar verildiğini, takibe ve borca ilişkin yapılan itirazın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, T.C. ...Bakanlığı tarafından ihale edilen "... İli ... İlçesi ... Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi ... Etap....Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" "... İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik İnşaat Malzemeleri... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi & ... İş Ortaklığı" taahhüdünde kaldığını, sözü edilen iş kapsamında ... ile davalı arasında 04/06/... tarihli "Asansör Montaj Sözleşmesi" imzalandığını, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi... Etap ....Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi 30/05/2022 tarihli devir sözleşmesi ile ... & ... İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik İnşaat Malzemeleri... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından müvekkiller ... Mimarlık Mühendislik İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Petrol Ürünleri Yurt İşletmeciliği Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi & ... İş Ortaklığına devredildiğini, devir kapsamında ...Şahıslarla yapılan her türlü sözleşmelerden kaynaklanan hak, alacak, borç ve yükümlülüklerini müvekkiline devredildiğini, davalının "Asansör Montaj Sözleşmesinden" kaynaklanan taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle 04/06/... tarihli sözleşme müvekkilleri tarafından feshedildiğini, bu durumun ....Noterliği'nin 18 Ekim 2022 Tarih ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile davalıya bildirildiğini, ... .... Noterliği'nin 18 Ekim 2022 Tarih ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile fesih hak edişinin de davalıya tebliğ edildiğini, 04/06/... tarihli sözleşmenin feshedildiği, düzenlenen fesih hakedişinin davalıya bildirildiğini, keza yapılan imalat ve imalat bedellerine bir itiraz varsa işin teknik sorumlusuna müracaat ile birlikte ölçümlerin yapılması davalıya ihbar ve ihtar edildiğini, öngörülen zaman içerisinde müvekkillerinin taleplerinin savsaklandığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmanın sağlanamadığını beyan ederek davanın kabulüne, davalının icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, haksız itirazdan dolayı davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Devir sözleşmesi kapsamında davacılara devredilen şirketin de ... vergi nolu ... İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik İnşaat Malzemeleri... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi olduğunu, Asansör Montaj Sözleşmesinin müvekkil ... ile... ... arasında imza edildiğinin öne sürüldüğünü, ihalenin ... İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik İnşaat Malzemeleri... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi ve ... iş ortaklığı taahhüdünde kaldığına dair herhangi bir done, kayıt, delil bulunmadığını, sadece beyandan ibaret olduğunu, dosya kapsamındaki devir sözleşmesinde devredilen şirket ile devralan şirketler arasında asansör montaj sözleşmesinin tarafı olan müvekkilinin arasında bir sözleşme bağlılığının bulunmadığını, davacı ile müvekkil arasında dosya kapsamında husumetin bulunmadığını, sözleşmenin tarafı olarak görünen... ...'ün dava dilekçesi ekinde yer alan sözleşmede imza atılmadan sadece kaşe basılmak suretiyle sözleşmede taraf olarak göründüğünü, sadece kaşe basılmak suretiyle sözleşmede taraf olmanın hukuka uygun olmayacağını, davacılar ve ... adına birçok iş yapıldığını, bu işlerden birinin ... İlçesine yapılan ve müvekkilinin iradesinde olmayan tamamen davacıların ve ...'ün yönlendirmesiyle ...'a gönderilmesinden ibaret olduğunu, ihtarname ve dava dilekçesinde yer verilmeyen başka bir işe yönlendirmeden kaynaklı olarak davacının üzerine düşen yükümlülüklere aykırı beyanlar sunduğunun açık olduğunu, müvekkilinin işverene olan sadakatinin de davacı şirketlerin konkordato ilan etmesiyle birçok yüklenici veya işçinin işyerini terk ettiğini, bunlara rağmen müvekkilinin iş, şantiye sahasını terk etmediğini, işine ve işverene iş görme borcunun yerine getirdiğini, ihtarnamede adı geçen ...'nin şantiye teknik sorumlusu olarak tanıklık ettiğini, dosyaya sunulan hakediş raporunun tamamen kendi eliyle düzenlenen ve dosyaya sunulan raporlardan ibaret olduğunu, müvekkili tarafından yapılan işten işveren tarafına ücret ödenmesi için ... Bakanlığı tarafından ihale edilen ... konutlarının yapılmasında asansör montajına, işveren tarafından düzenlenen raporlara ilişkin hakediş ödemesi yapılabilmesi için belirli bir işin tamamlanması ve bu işin ... tarafından onaylanması gerektiğini, hakediş raporlarının ödemesinin yapılması için raporların ...'ye sunulup sunulmadığı ve ...'den alınan ödemenin bu raporlara ilişkin olup olmadığının açık olmadığını, müvekkilinin tebliğ edilen ihtarname ile beyanlarda yer alan ... ile iletişime geçtiğini, şantiye sahasına gitmek istediğini, müvekkilinin yaptığı işe sadakatinin devam ettiğini, iletişime geçtiğini, savsaklayan tarafın davacı taraf olduğunun açık olduğunu, müvekkilinin süresi içinde iletişime geçtiğini, şantiye sahasına gelişi için davacı tarafından oyalandığını, tüm bunlara rağmen müvekkilinin yaptığı işi kamera kayıtlarıyla kaydedildiğini, müvekkili ile işverenin daha önce de iş yaptığını, yapılan ödemelerin müvekkile işveren tarafından ...'ta yapılan iş için de ödendiğinin açıkça beyan edildiğini, bu hususun tanık ifadeleriyle ve banka kayıtlarıyla da sabit olacağını, davacı tarafından yapılan ödemeleri haksız şekilde geri alabilmek adına ... Belediyesinde yapılan iş için müvekkile yapması gereken ödemeleri de tam yapmadığını, müvekkilinin her iki işte de işini sözleşme ve kanuna uygun olarak basiretli bir şekilde tam anlamıyla yerine getirdiğini, müvekkil hakkında açılmış bulunan işbu itirazın iptali davasının reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI;

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde," mahkememizce yapılan keşif neticesinde işin halihazırda tamamlandığı tespit edilmiş olup emsal Yargıtay içtihatları uyarınca işin ilk yüklenici tarafından yapıldığı karine olduğundan davacılar tarafından işin bizzat kendileri veya üçüncü bir kişi tarafından yapıldığının ispatlanması gerektiği, davacılar tarafından işin bizzat kendileri veya üçüncü bir kişi tarafından yapıldığını ve işin bedelinin üçüncü kişiye ödendiğini ispata yarar bir delilin dosyaya sunulmadığı, davacı tarafça gönderilen ihtarnamenin ve düzenlenen hak edişlerin iddiayı ispata yeterli olmadığı, her ne kadar asansör ruhsatları 2023 yılında bir başka firma tarafından alınmış ise de gerek ruhsatı alan firmayla sözleşme yapıldığına dair bir iddianın söz konusu olmaması gerek herhangi bir sözleşmenin dosyaya sunulmaması gerekse de ruhsatın alınmasının işin o firma tarafından yapıldığı anlamına gelmeyeceği anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddi ile davacı taraflarca kötü niyetli olarak takip başlatıldığı ispatlanamadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde belirttikleri üzere; T.C. ...Bakanlığı tarafından ihale edilen ".... İli ... İlçesi ... Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi ... Etap ...Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" "... İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik İnşaat Malzemeleri... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi & ... İş Ortaklığı" taahhüdünde kaldığını, bu kapsamda ... ile davalı arasında 04/06/... tarihli "Asansör Montaj Sözleşmesi" imzalandığını, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi ... Etap ...Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi 30/05/2022 tarihli devir sözleşmesi ile ... & ... İnşaat Taahhüt Mimarlık Mühendislik İnşaat Malzemeleri... Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından müvekkilleri ... Mimarlık Mühendislik İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Petrol Ürünleri Yurt İşletmeciliği Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi & ... İş Ortaklığına devredildiğini ve devir kapsamında ...şahıslarla yapılan her türlü sözleşmelerden kaynaklanan hak, alacak, borç ve yükümlülüklerin müvekkiline devredildiğini, bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığını, davalının "Asansör Montaj Sözleşmesinden" kaynaklanan taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle 04/06/... tarihli sözleşmenin müvekkilleri tarafından feshedildiğini ve bu durum ... ...Noterliği'nin 18 Ekim 2022 Tarih ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi ile davalıya bildirildiğini, ancak öngörülen zaman içerisinde müvekkillerinin taleplerinin savsaklandığını, müvekkillerinin ... ....İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyası kapsamında takip yapma durumunda kaldıklarını, huzurdaki davada davalı tarafın sorumluluklarını yerine getirmediğini, bu itibarla sözleşmesinin fesih edildiğini, tüm dosya kapsamı ile somut olarak davalarının ispat edildiğini, davalı tarafın soyut beyanlarına itibar edilemeyeceğini, mahkemece bu hususların dikkate alınmadığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması talebi ile istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmesi iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği iş bedeli karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği tam iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinde iş sahibinin asli borcu TBK 470. maddesi çerçevesinde meydana getirilen eser karşılığında bir miktar pararın ödenmesi, yüklenicinin borcu ise eseri zamanında ve ayıpsız olarak imal ve teslim etmektir. 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 472/3 ve 476/3 maddeleri uyarınca; yüklenici işin ehli olup bedele hak kazanabilmesi için, eseri fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlayıp teslim etmesi zorunludur.

Eser sözleşmesinde, yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için eseri tamamlayarak iş sahibine teslim ettiğini ispat etmesi gerekir. Kural olarak sözleşmenin feshedilmediği veya işten el çektiği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bu kabul, fiili karine niteliğinde olup, iş sahibi bunun aksini ispat edebilir. Bir başka anlatımla iş sahibi, eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür(bknz. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi .../1041 E. .../1423 K. Sayılı ilamı). Bir diğer söyleyişle akdî ilişkinin devam ettiği, yüklenicinin işi bırakmadığı, işyerini terk edip gitmediği sürece gerçekleştirilen iş ve imalâtların yüklenici tarafından gerçekleştirildiği karine olarak kabul edilmektedir ve işin yapılmadığı ya da eksik yapıldığı iddiasının davalı tarafça kanıtlanması gerekir. 6098 sayılı TBK'nın 481. maddesi gereğince “eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir.” (Yargıtay 15.H.D. 2016/5725 E.

2018/629 K.)

Somut olay değerlendirildiğinde; dava dışı yüklenici ile dava dışı ''...Bakanlığı'' arasında '' "... İli ... İlçesi ... Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi ...Etap ...Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi '' işleri için ''Eser Sözleşmesi'' düzenlendiği, sözleşmenin davacı yüklenicilere devredildiği, yüklenici ile davalı arasında ise bu sözleşme kapsamında asansör montajına ilişkin "Asansör Montaj Sözleşmesi" düzenlendiği, davacılar tarafından davalının işi terkettiği iddiasıyla sözleşmenin feshine yönelik ihtarname gönderildiği, ihtarname tarihinin 18.10.2022 olduğu, 05.09.2022 tarihli .... numaralı hakediş raporunda asansör imalatının % 76 oranında tamamlandığının anlaşıldığı, hakediş raporundan 43 gün sonra ihtarnamenin gönderildiği, arada geçen sürede imalatın davalı tarafından tamamlanmasının mümkün olduğu, davacının ihtarnameyle birlikte sözleşmenin seviyesine, yapılan imalata ve davalının işi terk ettiğine dair mahkeme aracılığıyla yapılmış bir tespitinin bulunmadığı, yapılan keşif ve sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda asansör imalatanın tamamlandığının tespit edildiği, davacının işi başka bir firmaya yaptırdığına dair sözleşme yada fatura sunmadığı, bu durumda işin davalı tarafından tamamlandığının kabul edilmesi gerektiği, karinenin aksinin davacı tarafından ispat edilemediği anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara göre, ilk derece mahkemesi kararında, tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1.maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacılar vekilinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/683 Esas, 2024/365 Karar sayılı kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun, HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar harcından başta peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile eksik bakiye kalan 304,40-TL harcın davacı taraftan alınarak hazineye irat kaydına,

3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Karar tebliğinin Dairemizce, kesinleştirme, harç ve gider avansın ikmal ve iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK 'nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.13.02.2026