İlk Derece Mahkemesi 2023/502 E. 2026/523 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/502 Esas KARAR NO : 2026/523

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 31/07/2023 KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen davalarının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA YÖNÜNDEN Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; keşidecisi müvekkili şirketin, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 500.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 250.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 250.000 TL tutarlı,16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 120.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 90.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 74.000 TL tutarlı,toplam 6 adet çeki ... firmasının talebi ile kendisine teslim edilmek üzere 14/04/2023 tarihinde ... Şubesine teslim edildiğini, çeklerin çalındığını ve bunun üzerine tüm çeklerle ilgili olarak 19/05/2023 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduklarını, aynı zamanda ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde çek iptali davası açtıklarını belirterek müvekkili şirketin bahse konu çekten kaynaklı olarak davalı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını ve çalıntı çek arkasında yer alan cirantalarla hiçbir ilgisi olmadığını bu nedenle dava sonuçlanıncaya kadar takibin tedbiren durdurulması için alacağın %15'i oranında yatırılacak teminat akabinde dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini ve takibin müvekkili yönünden durdurulmasını talep ettiği, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6361 sayılı mevzuat çerçevesinde kurulmuş ve ticari hayatta yasalara ve usulüne uygun olarak Faktoring sözleşmeleri akdetmekte olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde dava dışı müşteri ... ile müvekkil şirket ...A.Ş. arasında ... numaralı 16.03.2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, keşideci davacı ... Şirketi tarafından 16.07.2023 vade tarihli ... seri nolu 120.000 TL bedelli çek keşide edilmiş ve diğer davacı .....Şirketi'ne ciro edilmiş olduğunu, ... ise ...'e, ... ise ...'ya ciro etmiş olduğunu, ... ile ...arasındaki ticari ilişkide ... nolu 17.04.2023 tarihli e-fatura ve ... nolu 17.04.2023 tarihli e-faturaya konu malların satın alınması sonucu bahsi geçen çeki ...'ya, ... ise ciro yolu ile müvekkili şirkete mezkur çeki ciro ve teslim etmiş olduğunu, ciro zincirinden de tespit olunacağı üzere, müvekkili şirket mezkur çekin yetkili hamili konumunda olduğunu, ... 23. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası kapsamında davacılara yönelik takip başlatılmış olduğunu, akabinde davacıların huzurdaki davayı ikame etmiş olduğunu, işbu dava haksız ve hukuki mesnetten uzak olup aşağıdaki açıklamaları doğrultusunda reddi gerektiğini, keşideci ile cirantanın çekte yazılı bulunan borçtan sorumlu olduğunu, davacıların keşideci ve ciranta olarak çeke konu miktardan sorumluluğu bulunmakta olduğunu, geçerli ve düzgün bir ciro silsilesi olduğunu, müvekkilinin yetkili hamil sıfatında olduğunu, bilindiği üzere kıymetli evrakların ciro ile devrinde görünüşte düzgün bir ciro silsilesi gerekli ve yeterli olduğunu, çekteki ciro zincirinin birbiriyle bağlantılı ve düzgün olduğunu, müvekkilinin de yetkili hamil bulunduğunun açıkça tespit edilebilir durumda olduğunu, çekin kayıp olması yahut bu hususta ödemeden men/ihtiyati tedbir kararı alınmasının yetkili ve iyiniyetli hamil müvekkilinin durumunu değiştirmeyeceğini, çek zayiinde taraflarına ihbar olunmuş yahut taraf olarak gösterildikleri herhangi bir dava olmadığını, zira dava dışı müşteri ... ile sözleşme tarihine bakıldığında 16.03.2023 tarihinde, müvekkilinin çeki iktisap tarihine bakıldığında ise çek teslim bordrosundan 18.04.2023 tarihinde iktisap ettiğinin görüleceğini, çek iptaline ilişkin dava açılmadan önce sözleşme imzalandığı ve çeki iktisap ettiğinin anlaşılacağını, müvekkilinin ile sözleşmeyi akdederken yahut çeki iktisap ederken bir iptal ilanının gündemde olmadığı ve müvekkilinin iyi niyetli olarak çeki iktisap ettiğinin açık olduğunu, müvekkilinin yargılama konusu çekleri iyiniyetle iktisap ettiğini, mezkur çeklerin dayanağını teşkil eden faturalar, alacak bildirim formları, çek teslim bordrolarının da delilleri arasında olduğunu, çekin irade dışında elinden çıktığını, elinden çıkan kişi ispatlamakla yükümlü olduğunu, bir başka hususun ise çekin kötüniyetle iktisabını kanıtlaması gerektiğini, müvekkilinin ... çeki iktisap tarihinde taraf olarak gösterilmiş, ihbar olunmuş çek iptal davası yahut ilan edilmiş bir çek iptali/ödeme yasağı kararının mevcut olmadığını, önemli olan hususun, çekin iyiniyetli olarak iktisap edilmesi olduğunu, davaya konu çeklerin çek zıyaı ilanından önce iktisap edilmiş olduğunu, bu durumun çek teslim bordroları ile de sabit olduğunu, müvekkili şirketin adli tıp uzmanı, grafolog ya da bilirkişi olmadığından, imzaların sahte olup olmadığı hususunda bir araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, kambiyo senedinden bağımsız olan asıl ilişkiden doğan defiler müvekkiline ileri sürülemeyeceğini, zira müvekkilinin iyiniyetli hamil olarak nisbi def'ilerin muhatabı olmadığını, davacıların, tacir olmanın gereklerini yerine getirmemiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin iyi niyetli ve yetkili hamil bulunduğunun tespiti ile davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü. BİRLEŞEN ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... E. ... K. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tanınmış markası altında ticari faaliyet gösteren firmaya tedarik sağladığı, üretim teslim ettiği ürünlerin bedeli olarak,...Tic. A.Ş. Tarafından ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... İban nolu hesaptan 6 adet 1.284.000,00 toplam bedelli çekler teslim edilmek üzere .... A.Ş. Tarafından 14.04.2023 tarihinde ...adresinde bulunan ... Şubesi’ne ... no.lu gönderi takip numarası ile teslim edildiği, ... A.Ş. yetkilisi, kargo şubesine teslim edilen çeklerin üçüncü kişiler elinde olduğunu belirterek, bunun nasıl mümkün olabileceği konusunda ve kargonun gönderi takibi hakkında bilgi talebinde bulunduğu, ancak Şube Müdürü tarafından gönderi takip işleminin birkaç gün sürebileceğini, çeklerin üçüncü kişiler elinde olmasının mümkün olmadığı bildirdiği, takibe dayanak gösterilen gösterilen çek dahil olmak üzere tüm çeklerin çalındığının anlaşılması üzerine vakit kaybedilmeksizin çalıntı tüm çeklerle ilgili olarak 19.04.2023 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma nolu dosyasında Kargo Şube Müdürü ile diğer şüpheliler hakkında şikayette bulunulduğu, devam eden soruşturma kapsamında Sayın Savcılık Makamı tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, 06.07.2023 tarihinde bilirkişi raporu sunulduğu, işbu davaya konu çekin takibe konu edildiği .... 23. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyası hakkında keşideci ...Tic. A.Ş. tarafımızca ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası üzerinden tedbir talepli olarak menfi tespit davası açılmış, Mahkemece tedbir talebi kabul edildiği, devam eden bu dava ile müvekkil adına açtığımız işbu dava arasında fiili ve hukuki illiyet bağı bulunduğundan işbu dosyanın ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E Sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6361 sayılı mevzuat çerçevesinde kurulmuş ve ticari hayatta yasalara ve usulüne uygun olarak Faktoring sözleşmeleri akdetmekte olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde dava dışı müşteri ... ile müvekkil şirket ...A.Ş. arasında ... numaralı 16.03.2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, keşideci davacı ... Şirketi tarafından 16.07.2023 vade tarihli ... seri nolu 120.000 TL bedelli çek keşide edilmiş ve diğer davacı .... Tic. Limited Şirketi'ne ciro edilmiş olduğunu, ... ise ...'e, ...ise ...'ya ciro etmiş olduğunu, ...ile... arasındaki ticari ilişkide ... nolu 17.04.2023 tarihli e-fatura ve ... nolu 17.04.2023 tarihli e-faturaya konu malların satın alınması sonucu bahsi geçen çeki ...'ya, ... ise ciro yolu ile müvekkili şirkete mezkur çeki ciro ve teslim etmiş olduğunu, ciro zincirinden de tespit olunacağı üzere, müvekkili şirket mezkur çekin yetkili hamili konumunda olduğunu, ... 23. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası kapsamında davacılara yönelik takip başlatılmış olduğunu, akabinde davacıların huzurdaki davayı ikame etmiş olduğunu, işbu dava haksız ve hukuki mesnetten uzak olup aşağıdaki açıklamaları doğrultusunda reddi gerektiğini, keşideci ile cirantanın çekte yazılı bulunan borçtan sorumlu olduğunu, davacıların keşideci ve ciranta olarak çeke konu miktardan sorumluluğu bulunmakta olduğunu, geçerli ve düzgün bir ciro silsilesi olduğunu, müvekkilinin yetkili hamil sıfatında olduğunu, bilindiği üzere kıymetli evrakların ciro ile devrinde görünüşte düzgün bir ciro silsilesi gerekli ve yeterli olduğunu, çekteki ciro zincirinin birbiriyle bağlantılı ve düzgün olduğunu, müvekkilinin de yetkili hamil bulunduğunun açıkça tespit edilebilir durumda olduğunu, çekin kayıp olması yahut bu hususta ödemeden men/ihtiyati tedbir kararı alınmasının yetkili ve iyiniyetli hamil müvekkilinin durumunu değiştirmeyeceğini, çek zayiinde taraflarına ihbar olunmuş yahut taraf olarak gösterildikleri herhangi bir dava olmadığını, zira dava dışı müşteri ... ile sözleşme tarihine bakıldığında 16.03.2023 tarihinde, müvekkilinin çeki iktisap tarihine bakıldığında ise çek teslim bordrosundan 18.04.2023 tarihinde iktisap ettiğinin görüleceğini, çek iptaline ilişkin dava açılmadan önce sözleşme imzalandığı ve çeki iktisap ettiğinin anlaşılacağını, müvekkilinin ile sözleşmeyi akdederken yahut çeki iktisap ederken bir iptal ilanının gündemde olmadığı ve müvekkilinin iyi niyetli olarak çeki iktisap ettiğinin açık olduğunu, müvekkilinin yargılama konusu çekleri iyiniyetle iktisap ettiğini, mezkur çeklerin dayanağını teşkil eden faturalar, alacak bildirim formları, çek teslim bordrolarının da delilleri arasında olduğunu, çekin irade dışında elinden çıktığını, elinden çıkan kişi ispatlamakla yükümlü olduğunu, bir başka hususun ise çekin kötüniyetle iktisabını kanıtlaması gerektiğini, müvekkilinin ... çeki iktisap tarihinde taraf olarak gösterilmiş, ihbar olunmuş çek iptal davası yahut ilan edilmiş bir çek iptali/ödeme yasağı kararının mevcut olmadığını, önemli olan hususun, çekin iyiniyetli olarak iktisap edilmesi olduğunu, davaya konu çeklerin çek zıyaı ilanından önce iktisap edilmiş olduğunu, bu durumun çek teslim bordroları ile de sabit olduğunu, müvekkili şirketin adli tıp uzmanı, grafolog ya da bilirkişi olmadığından, imzaların sahte olup olmadığı hususunda bir araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, kambiyo senedinden bağımsız olan asıl ilişkiden doğan defiler müvekkiline ileri sürülemeyeceğini, zira müvekkilinin iyiniyetli hamil olarak nisbi def'ilerin muhatabı olmadığını, davacıların, tacir olmanın gereklerini yerine getirmemiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin iyi niyetli ve yetkili hamil bulunduğunun tespiti ile davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü. BİRLEŞEN ... 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... E. ...K. SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Ltd. Şti., “...” adresinde faaliyette bulunan ... vergi kimlik nolu ... Şirketinin yerli tedarikçisi olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... firmasına üretilip gönderilen markalı ürünlerin bedeli olarak emrine düzenlenen, keşidecisi ... Tic. A.Ş. olan, ...Bankası A.Ş ... İban nolu hesaptan ... keşide yerli olarak emre havi düzenlenen; 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 500.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 250.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 250.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 120.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 90.000 TL tutarlı, 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 74.000 TL tutarlı 6 adet 1.284.000,00 toplam bedelli çeklerin müvekkili şirketin talebi ve müvekkili şirketçe teslim alınmak üzere 14.04.2023 tarihinde ... adresinde bulunan ...Şubesi’ne ... no.lu gönderi takip numarası ile özel zarf içerisinde teslim edildiğini, bahse konu kambiyo evraklarının kargo yoluyla istenme nedeni, müvekkilinin deprem bölgesinde bulunması ve bölgede en hızlı taşımacılık hizmetinin kargo şirketleri tarafından sağlanmakta olduğunu, müvekkili şirkete gönderilmek üzere kargoya teslim edilen çeklerin, 18.04.2023 tarihinde ilgisiz üçüncü kişiler tarafından sorulmaya başlanması üzerine keşideci ... A.Ş. tarafından ... no.lu gönderi takip bilgilerinin sorgulandığını ve son gönderi hareketinin şeklinde olduğu görüldüğünü, bunun üzerine keşideci ... A.Ş. yetkilisi, kargo şubesine teslim edilen çeklerin üçüncü kişiler elinde olduğunu belirttiğini, bunun nasıl mümkün olabileceği konusunda ve kargonun gönderi takibi hakkında bilgi talebinde bulunulduğunu, şube müdürü tarafından gönderi takip işleminin birkaç gün sürebileceğini, çeklerin üçüncü kişiler elinde olmasının mümkün olmadığı bildirildiğini, devam eden süreçte 18.04.2023 tarihinde ... Kargo’nun “...” adresine çalıntı olayı ile ilgili bilgi talebi içeren bir e-posta gönderilmiş ise de dönüş olmadığını, 19.04.2023 tarihinde keşideci ... A.Ş. şirket yetkilisi ...’ı ...nolu telefon numarasından arayan ... isimli kişinin *** kendisini ...nolu telefondan ... firmasından diye tanıtan kişinin aradığını, *** kendilerinden 500.000,00 TL miktarlı ürün talep ettiğini ve karşılığında ürün bedeli olarak çek vereceklerini söylediklerini, ***çekin sorgulanmak üzere fotoğrafı istediği ve gelen çek fotoğrafında ... Firmasının keşideci olduğunu, müvekkili ... şirketine gönderilmek üzere ... teslim edilen çeklerden olduğunu ve çek arkasında müvekkili şirketin sahte cirosunun bulunduğunun görüldüğünü, bu davaya dayanak gösterilen 16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 120.000 TL tutarlı çek dâhil olmak üzere tüm çeklerin çalındığının anlaşılması üzerine vakit kaybedilmeksizin çalıntı tüm çeklerle ilgili olarak 19.04.2023 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma nolu dosyasında Kargo Şube Müdürü ile diğer şüpheliler hakkında şikâyette bulunulduğunu, yine çalıntı çeklerin kötü niyetli 3. kişilerin ellerine geçmesini önlemek amacıyla aynı zamanda 20.04.2023 tarihinde çekin yasal hamili müvekkili ... tarafından ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi...Esas sayılı dosyada çek iptali davası açıldığını, 25.07.2023 tarihinde UYAP sisteminde yapılan incelemede davalı-sözde alacaklı tarafından işbu davaya konu 16.07.2023 vade tarihli ... seri nolu 120.000 TL bedelli çekin ... 23. İcra Müdürlüğü ... dosyasında icra takibine konu edildiğinin görüldüğünü, yaşanan olay sebebiyle müvekkili şirketin ağır derecede mağduriyet yaşadığını ve borçlu olmadığı halde icra tehdidi ile karşı karşıya kaldığını, 31.07.2023 tarihinde ... 12. ATM. ... Esas sayılı dosyada tedbir talepli olarak menfi tespit davası açıldığını, yine keşideci...Tic. A.Ş. tarafından da aynı çeke ilişkin olarak ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında 26.07.2023 tarihinde tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını, talep üzerine Mahkemece ... 12. ATM ... Esas sayılı dosyanın ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosya ile birleşmesine karar verildiğini, tüm bu sebeplerle; ... 6 Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas sayılı dosyada verilen ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının devamı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine; bu dava ile açılan menfi tespit davası arasında fiili ve hukuki illiyet bağı bulunduğundan işbu dosyanın ... 12 Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas dolayısıyla ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise HMK 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılmasına, davanın kabulü ile, müvekkili şirketin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle “16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 120.000 TL” bedelli çekin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine, yargılama masrafları ile ücreti vekâlet alacağının davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 6361 sayılı mevzuat çerçevesinde kurulmuş ve ticari hayatta yasalara ve usulüne uygun olarak Faktoring sözleşmeleri akdetmekte olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman Ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde dava dışı müşteri ... ile müvekkil şirket ... A.Ş. arasında ... numaralı 16.03.2023 tarihli Faktoring Sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, keşideci davacı ... Şirketi tarafından 16.07.2023 vade tarihli ... seri nolu 120.000 TL bedelli çek keşide edilmiş ve diğer davacı ... Tic. Limited Şirketi'ne ciro edilmiş olduğunu, ... ise ...'e, .... ise...'ya ciro etmiş olduğunu, ... ile .... arasındaki ticari ilişkide ... nolu 17.04.2023 tarihli e-fatura ve ... nolu 17.04.2023 tarihli e-faturaya konu malların satın alınması sonucu bahsi geçen çeki ...'ya, ... ise ciro yolu ile müvekkili şirkete mezkur çeki ciro ve teslim etmiş olduğunu, ciro zincirinden de tespit olunacağı üzere, müvekkili şirket mezkur çekin yetkili hamili konumunda olduğunu, ... 23. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası kapsamında davacılara yönelik takip başlatılmış olduğunu, akabinde davacıların huzurdaki davayı ikame etmiş olduğunu, işbu dava haksız ve hukuki mesnetten uzak olup aşağıdaki açıklamaları doğrultusunda reddi gerektiğini, keşideci ile cirantanın çekte yazılı bulunan borçtan sorumlu olduğunu, davacıların keşideci ve ciranta olarak çeke konu miktardan sorumluluğu bulunmakta olduğunu, geçerli ve düzgün bir ciro silsilesi olduğunu, müvekkilinin yetkili hamil sıfatında olduğunu, bilindiği üzere kıymetli evrakların ciro ile devrinde görünüşte düzgün bir ciro silsilesi gerekli ve yeterli olduğunu, çekteki ciro zincirinin birbiriyle bağlantılı ve düzgün olduğunu, müvekkilinin de yetkili hamil bulunduğunun açıkça tespit edilebilir durumda olduğunu, çekin kayıp olması yahut bu hususta ödemeden men/ihtiyati tedbir kararı alınmasının yetkili ve iyiniyetli hamil müvekkilinin durumunu değiştirmeyeceğini, çek zayiinde taraflarına ihbar olunmuş yahut taraf olarak gösterildikleri herhangi bir dava olmadığını, zira dava dışı müşteri ...ile sözleşme tarihine bakıldığında 16.03.2023 tarihinde, müvekkilinin çeki iktisap tarihine bakıldığında ise çek teslim bordrosundan 18.04.2023 tarihinde iktisap ettiğinin görüleceğini, çek iptaline ilişkin dava açılmadan önce sözleşme imzalandığı ve çeki iktisap ettiğinin anlaşılacağını, müvekkilinin ile sözleşmeyi akdederken yahut çeki iktisap ederken bir iptal ilanının gündemde olmadığı ve müvekkilinin iyi niyetli olarak çeki iktisap ettiğinin açık olduğunu, müvekkilinin yargılama konusu çekleri iyiniyetle iktisap ettiğini, mezkur çeklerin dayanağını teşkil eden faturalar, alacak bildirim formları, çek teslim bordrolarının da delilleri arasında olduğunu, çekin irade dışında elinden çıktığını, elinden çıkan kişi ispatlamakla yükümlü olduğunu, bir başka hususun ise çekin kötüniyetle iktisabını kanıtlaması gerektiğini, müvekkilinin ... çeki iktisap tarihinde taraf olarak gösterilmiş, ihbar olunmuş çek iptal davası yahut ilan edilmiş bir çek iptali/ödeme yasağı kararının mevcut olmadığını, önemli olan hususun, çekin iyiniyetli olarak iktisap edilmesi olduğunu, davaya konu çeklerin çek zıyaı ilanından önce iktisap edilmiş olduğunu, bu durumun çek teslim bordroları ile de sabit olduğunu, müvekkili şirketin adli tıp uzmanı, grafolog ya da bilirkişi olmadığından, imzaların sahte olup olmadığı hususunda bir araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, kambiyo senedinden bağımsız olan asıl ilişkiden doğan defiler müvekkiline ileri sürülemeyeceğini, zira müvekkilinin iyiniyetli hamil olarak nisbi def'ilerin muhatabı olmadığını, davacıların, tacir olmanın gereklerini yerine getirmemiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkili şirketin iyi niyetli ve yetkili hamil bulunduğunun tespiti ile davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü. DELİLLER VE GEREKÇE; Asıl dava, davacı keşideci tarafından İİK 72. Madde uyarınca açılan menfi tespit davası, birleşen ... 12 Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dava, çekin lehtarı tarafından açılan menfi tespit davası, birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dava davacı lehtar tarafından TTK’nun 792. Maddesi uyarınca açılan çek istirdadı davasıdır. Uyap sisteminden celp edilen ... 23. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının asıl ve birleşen davaların davalısı ... A.Ş. olduğu, asıl ve birleşen davalardaki davacıların takip borçlularından olduğu, takibin ... Bankası ...şubesine ait, keşidecisi ...Şirketi olan, ... seri numaralı 120.000 TL bedelli çeke dayalı olarak başlatıldığı görülmüştür. ... Bankası ... şubesine ait, ... seri numaralı 120.000 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin ... Şirketi , lehtarın .... Tic. Ltd Şti, lehtardan sonraki cirantaların sırasıyla ... Limited Şirketi, ... , ...A.Ş. oldukları görülmüştür. ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasının incelenmesinde; asıl dava davacısının şikayeti üzerine dava konusu çekin aralarında bulunduğu çekler nedeniyle kargo şirketinin sorumlusu hakkında iddianame düzenlendiği ve ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile dava açıldığı görülmüştür. ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün müzekkere yanıtında birleşen davalar davacısı .... Tic. Ltd Şti’nin dava konusu çekin keşide tarihindeki yetkililerinin ... oldukları bildirilmiştir. Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait olup, alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği borçlu tarafından, aynı mahiyette bir belgeyle borçlu olunmadığının ispatlanması gerekmektedir. Sahtelik iddiası yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilecek itiraz niteliğinde olup, mahkemenin davacı tarafından ileri sürülen sahtelik iddialarını HMK'nın 208 ve 211. ve devamı maddelerine göre tahkik etmesi ve imza inkarına ilişkin itirazın tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirleyip değerlendirmesi, elde edilecek sonucu tüm dosya m nderecatı ile birlikte değerlendirerek bir karara bağlaması zorunludur. Takibe dayanak çeklerdeki imzanın davacı borçluya ait olduğu hususunda ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Asıl ve birleşen davalarda, davacı taraflarca, davaya ve icra takibine konu çek üzerindeki borçlu (lehtar - ilk ciranta) imzasının, davacıya ait olmadığı iddia edildiğinden, mahkememizce dava konusu çek aslı üzerindeki imzanın asıl ve birleşen davalar davacısı .... Tic. Ltd Şti’nin yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı hususu hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerden olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi gerekmekte olup, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün müzekkere yanıtında belirtilen davacı şirket yetkilisinin karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belge asılları celp edildikten sonra imza incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, grafoloji konusunda uzman adli tıp uzmanı bilirkişi... tarafından hazırlanan 06/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...İNCELEME SONUÇ: İnceleme konusu senedin ön yüzündeki yazılar ve imzanın mukayese örnekleri ile arasında grafolojik ve grafometrik usullere göre optik cihazlar kullanılarak ve çıplak gözle yapılan incelemede; Keşideci şirket yetkililerinden ...'a atfen atılı imza ile şahsın mukayese imzalarının arasında tersim tarzı, istif, ebad, seyir, sürat, eğim, baskı derecesi, alışkanlıklar, imzanın başlangıcı, gelişmişlik gibi unsurlar yönünden farklar bulunduğunu saptadığımdan çekteki keşideci imzasının ...'ın eli mahsulü olmadığı ve çekteki diğer yetkili imzasının da daha önce yapılan bilirkişi incelemesinde ...'ın eli mahsulü olmadığının saptandığı ve bu raporda tespit edilen unsurların yeniden incelenmesi istenirse bu şahsa ait belge asılları ile yeni bir inceleme yapacağımı bildirir bilirkişi raporumu saygılarımla sunarım,..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Bilirkişi incelemesi Mahkememiz ara kararına aykırı olarak lehtar şirkete atfen atılı imza yönünden yapılması gerekirken keşideci şirketin imzası yönünden yapıldığından , ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 11/12/2024 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...İNCELEME SONUÇ: İnceleme konusu senedin arka yüzündeki 1.ciro kaşesi üstündeki imza ile şahısların mukayese örnekleri arasında grafolojik ve grafometrik usullere göre optik cihazlar kullanılarak ve çıplak gözle yapılan incelemede; Keşideci şirket yetkililerinden ...'a atfen atılı imza ile şahsın mukayese imzalarının arasında tersim tarzı, istif, ebad, seyir, sürat, eğim, baskı derecesi, alışkanlıklar, imzanın başlangıcı, gelişmişlik gibi unsurlar yönünden farklar bulunduğunu saptadığımdan çekteki 1. cironto imzasının ...'ın eli mahsulü olmadığı ve yine çekteki 1.ciro yetkili imzasının da aynı grafolojik tanı unsurları bakımından farkları bulunduğundan Havar Ayaz'ın eli mahsulü olmadığı kanaatine vardığımı bildirir bilirkişi raporumu saygılarımla sunarım, ..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Tüm deliller toplandıktan sonra, bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi ...tarafından hazırlanan 07/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...Huzurdaki esas davanın; Takip alacaklısı/davalı... A.Ş. borcun " 16/07/2023 günlü ... Seri No.lu çeki 120.000,00 TL çek alacak bakiyesinden” kaynaklandığını ileri sürerek takip borçluları 1-dava dışı ..., 2-Esas dava davacısı ... A.Ş., 3-Birleşen dava davacısı .. Şirketi, 4-... Şirketi aleyhine 21/07/2023 tarihinde ... 23. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile 120.000,00 TL asıl alacak ve 275,34 TL işlemiş faiz, 360,00 TL komisyon ve 12.000,00 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 132.635,34 TL alacağı için açılan takipte borçlu olmadığına ilişkin açılan menfi tespit davası olduğu, Huzurdaki birleşen davanın ise; müvekkili şirketin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle “16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 120.000 TL” bedelli çekin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine talepli istirdat davası olduğu, Davalının 2023 yılına ilişkin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakla, delil kabiliyetleri Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalı... A.Ş. ile dava dışı (ancak davalının müşterisi)... arasında 16.03.2023 tarihli, ... müşteri no.lu, Faktoring Sözleşmesi ile müşteri kaşe/imzası ve azami 2.000.000,00 TL limit ile bir factoring sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında iş bu sözleşme kapsamında ticari ilişki olduğu, a)Dava konusu çekin ön ve arka yüzlerinin görsellerine yukarıda yer verildiği, İncelemeye ibraz edilen çek fotokopisine göre; Davacı çek keşidecisi .... A.Ş. tarafından çek lehtarı dava dışı ..... Tic. Ltd. Şti.’ne ... A.Ş. ...Şb.si., ... IBAN hesabından ... no.lu, 16/07/2023 vade tarihli, 120.000,00 TL çek keşide edildiği, Çekin arkasındaki cirantaların ise sırayla; 1- Birleşen dava davacısı ... Şti., 2-dava dışı ... Şti., 3-dava dışı (davalının müşterisi) Hanteks/... ve 4- en son davalı ... A.Ş.(davacı) adına vekaleten ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünce çekin ciro edilmesi sonrasında; çekin arkasına ... Bankası A.Ş./Genel Müdürlük tarafından; “Çekin karşılığı yoktur/... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 02/05/2023 tarih ve ...sayılı ödeme yasağı kararı gereğince çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir. 17.07.2023” şerhi/kaşesi-imza ile şerh düşüldüğü, b)Davalı ... A.Ş. Ticari Defterleri Kayıtlarının/Belgelerinin İncelenmesi ile; Yukarıdaki davalıya ait 2023 yılına ait açık hesap ekstreleri birlikte değerlendirildiğinde; Davalı faktorink müşterisi ...’dan temlik alınan 120.000,00 TL çek bedelinden; - 7.206,67 TL faiz, - 7.200,00 TL komisyon, - 498,09 TL (Faiz+komisyon) BSMV, - 745,23 TL masraf mahsup edilerek 104.350,01 TL kalan net bedelin Hanteks/...’ya ödendiği, c)Diğer Factoring İşlemlerine İlişkin Hususlar İncelenmesi İle: c.a)Davalının Müşterisi ...’nın faktorink işlemine konu edilen faturaları listesi aşağıdaki gibi olup; ¸ Dava konusu edilen 120.000,00 TL çeke karşılık davalı Faktoring şirketi tarafından faktoring müşterisi .../...’nın dava dışı ...Ltd. Şti.’ne kestiği; 1-17.04.2023 tarih, ... no.lu, “...” açıklamalı, 108.000,00 TL e-faturadaki (e-arşiv fatura) 108.00,00 TL tutar ve; 2-17.04.2023 tarih, ... no.lu, “...” açıklamalı, 13.608,00 TL e-faturadaki (e-arşiv fatura) 12.000,00 TL tutar olmak üzere; Toplamda 120.000,00 TL’nin devir/temlik alındığı, c.b.)Dava dosyasına ibraz edilen 18.04.2023 tarihli çek teslim bordrosu incelendiğinde; Dava dosyasına ibraz edilen dava konusu 120.000,00 TL çekin davalı tarafından 18.04.2023 tarihli çek teslim bordrosu karşılığında müşterisinin kaşe ve imzası ile teslim alındığı, c.c.)18.04.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF) incelendiğinde, Söz konusu belge ile davalının müşterisi .../... tarafından dava konusu 120.000,00 TL çeke istinaden davalı ... A.Ş.’ye devir edilen 2 adet ve 121.608,00 TL faturaların 120.000,00 TL fatura alacağının devir edildiğinin bildirildiği, c.d.)18.04.2023 Tarihli Ödeme Talimatı İncelendiğinde: Söz konusu belge ile faktoring müşterisi Hanteks/... tarafından davalı ...'e teslim edilen dava konusu edilen 120.000,00 TL çekin masraflardan sonra kalan 104.350,01 L net bedelin yukarıda belirtilen talimat ile; 18.04.2023 tarihinde Deniz Bank A.Ş. ... hesabına ödenmesi talimatı verilerek ödendiği, Davalı faktoring şirketi tarafından 18.04.2023 tarihinde dava konusu çekin devir temlik alındığı, esas davada davacının dilekçesinde belirtildiği üzere davacı tarafından 20.04.2023 tarihinde ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. dosyada çek iptali davası açıldığı, ilgili Mahkeme tarafından ise, 27.04.2023 tarihinde ilan yapıldığı ve 02.05.2023 tarihinde ödemeden men kararı verildiği, Yukarıda açıklandığı üzere davalı ... şirketi tarafından dava dışı (ancak davalının müşterisi) .../... arasında 16.03.2023 tarihli ... müşteri no.lu, Faktoring Sözleşmesi kapsamında olağan faktoring işlem ve süreci ile ve faktoring işlemlerine özgü 18/04/2023 tarihli belgeler ile dava konusu edilen ... A.Ş. ...Şb.si., ... IBAN hesabından ... no.lu, 16/07/2023 vade tarihli, 120.000,00 TL çekin faturaya dayalı olarak devir ve temlik alındığının söylenebileceği, Ancak; Davacıların “davalının yetkili hamil olmadığı” iddia ve beyanları ile çekin istirdadı talepleri, Davalının “iyi niyetli/yetkili hamil olduğu beyan ve iddialarının hukuki değerlendirme gerektirdiği ve Sayın Mahkeme’ye ait olduğu,..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilerek, ek rapor alınmasına ilişkin karar verilmiş, 08/06/2026 tarihli Bilirkişi ek raporunda; " ...Kök raporda yer alan ayrıntılı inceleme ve değerlendirmelere de atıfta bulunarak özetle; “Huzurdaki esas davanın; Takip alacaklısı/davalı ... A.Ş. borcun "... günlü ... Seri No.lu çeki 120.000,00 TL çek alacak bakiyesinden” kaynaklandığını ileri sürerek takip borçluları 1-dava dışı ..., 2-Esas dava davacısı ... A.Ş., 3-Birleşen dava davacısı .... Limited Şirketi, 4-... Şirketi aleyhine 21/07/2023 tarihinde ... 23. İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyası ile 120.000,00 TL asıl alacak ve 275,34 TL işlemiş faiz, 360,00 TL komisyon ve 12.000,00 TL çek tazminatı olmak üzere toplam 132.635,34 TL alacağı için açılan takipte borçlu olmadığına ilişkin açılan menfi tespit davası olduğu, Huzurdaki birleşen davanın ise; müvekkili şirketin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle “16.07.2023 vade tarihli ... seri no.lu 120.000 TL” bedelli çekin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine talepli istirdat davası olduğu, Davalının 2023 yılına ilişkin tutmakla yükümlü olduğu ticari defterlerinin TTK hükümlerine uygun tutuldukları anlaşılmakla, delil kabiliyetleri Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Davalı ...A.Ş. ile dava dışı (ancak davalının müşterisi) .../... arasında 16.03.2023 tarihli, ... müşteri no.lu, Faktoring Sözleşmesi ile müşteri kaşe/imzası ve azami 2.000.000,00 TL limit ile bir factoring sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında iş bu sözleşme kapsamında ticari ilişki olduğu, a)Dava konusu çekin ön ve arka yüzlerinin görsellerine yukarıda yer verildiği, İncelemeye ibraz edilen çek fotokopisine göre; Davacı çek keşidecisi ...A.Ş. tarafından çek lehtarı dava dışı .... Ltd. Şti.’ne ... A.Ş. ...Şb.si., ... IBAN hesabından ... no.lu, 16/07/2023 vade tarihli, 120.000,00 TL çek keşide edildiği, Çekin arkasındaki cirantaların ise sırayla; 1-Birleşen dava davacısı .... Tic. Ltd. Şti., 2-dava dışı .... Ltd. Şti., 3-dava dışı (davalının müşterisi) Hanteks/... ve 4-en son davalı ...A.Ş.(davacı) adına vekaleten ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünce çekin ciro edilmesi sonrasında; çekin arkasına ... Bankası A.Ş. /Genel Müdürlük tarafından; “Çekin karşılığı yoktur/... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 02/05/2023 tarih ve ... sayılı ödeme yasağı kararı gereğince çek hakkında herhangi bir işlem yapılmayarak iade edilmiştir. 17.07.2023” şerhi/kaşesi-imza ile şerh düşüldüğü, b)Davalı ... A.Ş. Ticari Defterleri Kayıtlarının/Belgelerinin İncelenmesi ile; Davalıya ait 2023 yılına ait açık hesap ekstreleri birlikte değerlendirildiğinde; Davalı faktorink müşterisi .../...’dan temlik alınan 120.000,00 TL çek bedelinden; - 7.206,67 TL faiz, - 7.200,00 TL komisyon, - 498,09 TL (Faiz+komisyon) BSMV, - 745,23 TL masraf mahsup edilerek 104.350,01 TL kalan net bedelin .../...’ya ödendiği, c)Diğer Factoring İşlemlerine İlişkin Hususlar İncelenmesi İle: c.a)Davalının Müşterisi .../...’nın faktorink işlemine konu edilen faturaları listesi aşağıdaki gibi olup; ¸ Dava konusu edilen 120.000,00 TL çeke karşılık davalı Faktoring şirketi tarafından faktoring müşterisi Hanteks/...’nın dava dışı ... Ltd. Şti.’ne kestiği; 1-17.04.2023 tarih, ... no.lu, “...” açıklamalı, 108.000,00 TL e-faturadaki (e-arşiv fatura) 108.00,00 TL tutar ve; 2-17.04.2023 tarih, ... no.lu, “...” açıklamalı, 13.608,00 TL e-faturadaki (e-arşiv fatura) 12.000,00 TL tutar olmak üzere; Toplamda 120.000,00 TL’nin devir/temlik alındığı, c.b.)Dava dosyasına ibraz edilen 18.04.2023 tarihli çek teslim bordrosu incelendiğinde; Dava dosyasına ibraz edilen dava konusu 120.000,00 TL çekin davalı tarafından 18.04.2023 tarihli çek teslim bordrosu karşılığında müşterisinin kaşe ve imzası ile teslim alındığı, c.c.)18.04.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu (ABF) incelendiğinde, Söz konusu belge ile davalının müşterisi .../... tarafından dava konusu 120.000,00 TL çeke istinaden davalı ... A.Ş.’ye devir edilen 2 adet ve 121.608,00 TL faturaların 120.000,00 TL fatura alacağının devir edildiğinin bildirildiği, c.d.)18.04.2023 Tarihli Ödeme Talimatı İncelendiğinde: Söz konusu belge ile faktoring müşterisi .../... tarafından davalı ...'e teslim edilen dava konusu edilen 120.000,00 TL çekin masraflardan sonra kalan 104.350,01 L net bedelin yukarıda belirtilen talimat ile; 18.04.2023 tarihinde ... A.Ş. ... hesabına ödenmesi talimatı verilerek ödendiği, Davalı faktoring şirketi tarafından 18.04.2023 tarihinde dava konusu çekin devir temlik alındığı, esas davada davacının dilekçesinde belirtildiği üzere davacı tarafından 20.04.2023 tarihinde ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi... E. dosyada çek iptali davası açıldığı, ilgili Mahkeme tarafından ise, 27.04.2023 tarihinde ilan yapıldığı ve 02.05.2023 tarihinde ödemeden men kararı verildiği, Yukarıda açıklandığı üzere davalı ... şirketi tarafından dava dışı (ancak davalının müşterisi) .../... arasında 16.03.2023 tarihli ... müşteri no.lu, Faktoring Sözleşmesi kapsamında olağan faktoring işlem ve süreci ile ve faktoring işlemlerine özgü 18/04/2023 tarihli belgeler ile dava konusu edilen ... A.Ş. ... Şb.si.,... IBAN hesabından ... no.lu, 16/07/2023 vade tarihli, 120.000,00 TL çekin faturaya dayalı olarak devir ve temlik alındığının söylenebileceği” Ancak; Davacıların “davalının yetkili hamil olmadığı” ve iş bu ek raporda yer alan iddia ve beyanları ile davalının “iyi niyetli/yetkili hamil olduğu beyan ve iddialarının hukuki değerlendirme gerektirdiği ve Sayın Mahkeme’ye ait olduğu..." sonuç ve mütalaa edildiği görüldü. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... E....K. Sayılı 30.11.2021tarihli kararı; “..Somut olayda, lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı için davalı bankanın 6102 sayılı TTK'nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu yani kendisine çek üzerinde bulunan hakkın geçtiğini ispat edemediğinden aynı Kanun'un 792. maddesine göre ispat yükünün davacı keşidecide olduğu düşünülemez. Çünkü 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesindeki düzenleme, çeki 6102 sayılı TTK'nın 788. maddesine göre geçerli bir ciro ile hakkın devredildiği ve yine 6102 sayılı TTK'nın 790. maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat eden yetkili hamiller içindir. 33.Bu durumda çeki elinde bulunduran davalı bankanın, çeklerdeki lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle çeklerdeki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden ve keşideciye başvuru hakkı bulunmadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. 34. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında, dava konusu çeklerde davacı keşideci olup, davalının çeklere ciro yolu ile hamil olduğu, davacı keşidecinin kendi imzasını inkâr etmediği, ciro metnine göre ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, lehdarın imzası sahte olsa bile imzaların istiklâli ilkesi karşısında bu durumun davacı keşideciyi sorumluluktan kurtarmayacağı, ancak çeklerin lehdarı olan şirket tarafından açılan çek iptali davası sonucunda uyuşmazlığa konu çeklerin iptaline karar verilmesi üzerine davacı keşideci tarafından çeklerin lehtarına iyiniyetli olarak ödeme yapıldığı, yapılan iyi niyetli ödeme nedeniyle davacı keşidecinin borçtan kurtulacağı, direnme kararının Özel Daire bozma kararında belirtilen nedenlerle bozulması gerektiği yönünde görüş ileri sürülmüş ise de, bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.” 6102 Sayılı TTK'nun 792. maddesi; “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunur-sa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hak-kını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü ni-yetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri ver-mekle yükümlüdür.” hükmünü haiz olup anılan kanuni düzenleme bağlamında iyi niyetli hami-lin hak sahibi olmayan kimselerden elde ettiği kazanımlar korunmaktadır. Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şeklî anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çeki iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır. Bu davada, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulun-duran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Aynı Kanunun 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır. TTK'nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rı-zası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, BDDK Tarafından 04.02.2015 tarihli ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 01.01.2015 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Anılan yönetmeliğin 8/1. maddesinde; "faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde alınan kambiyo senedi veya diğer senetteki ciro silsilesinde kuruluşa kambiyo senedi ve diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturadaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir. Fatura ile kam-biyo senedi veya diğer senetteki tutarın uyumlu olmasına dikkat edilir" düzenlemesine yer verilmiş, aynı yönetmeliğin "İstihbarat Çalışması" başlıklı 5. maddesinde ise; ''Kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir. İstihbarat çalışması; a)Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, b) İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandı-rım yapılamayacak şekilde oluşturulması, c)Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yön-temlere başvurulur.'' hükmü düzenlenmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin ... Esas...K. Sayılı kararında; “Somut olayda davacı keşidecinin Faktoring ilişkisinin üçlü tarafından biri olmadığı, çekteki imzasını inkar etmediği, davacının lehtar imzasının sahteliğine dayana-mayacağı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça davalı Faktoring Şirketinin çekin çalıntı olduğunu bilmesine rağmen kötü niyetle çeki temlik aldığını ve bu nedenle, davacı tarafça icra baskısı altında ödenen çek bedelinin iadesi gerektiğini ileri sürmüştür. Çekin davacının elinden rızası dışında çıkmadığı, davacı tarafça lehtar emrine düzenlenerek kargoya verildiği, lehtara ulaşmadan çalındığının ileri sürüldüğü anlaşılmakla, imza inkarında bulunmayan davacı keşideci tarafından değil lehtar tarafından istirdat talebinin ileri sürülebileceği göz önüne alınarak davalının kötü niyetli ve ağır kusurlu olup olmadığının sonuca etkisinin bulunmadığı, davacının aktif husumeti bulunmadığından davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir iken, anılan gerekçe ile reddine karar verilmesi hukuken yerinde değildir.” Denilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin ...E. ...K. Sayılı kararında; “…dava konusu çeklerin sözleşme kapsamında davalı Faktoring şirketine teslim edildiğinin dosyaya sunulan belgelerden tespit edildiği, ticari satıma ilişkin faturayı ibraz ettiği, ciro silsilesinin şeklen düzgün olduğu, ancak VUK'un 230. maddesine göre, faturada satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarasının da yer alması gerektiği, dolayısıyla irsaliye düzenlendiği halde faturada bu bilgiler eksikse faturanın şekil şartları yerine getirilmediği için sakat olacağı, somut olayda, faktoring işleminin dayanağı olan faturada irsaliye numarası var ise de,..... Ticaret Sicil Müdürlüğünden ve ... Vergi dairesi Müdürlüğünden gelen yazı cevaplarına göre fatura tarihi itibariyle faal olmadığı, faturanın sahte olduğunun araştırma yapılmasın halinde anlaşılabileceği, Faktoring sözleşmesi yapılırken tarafların ticari sicil kayıtlarının da araştırılması gerektiği, Faktoring şirketlerinin, faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkındaki yönetmeliğin 8. maddesi ile yönetmeliğe esas 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri hakkındaki kanunun 9/2. maddesi gereğince şirketin ve faturanın şekil şartlarını incelemekle yükümlü olduğu, aksine davranışın, yasa ve yönetmeliklerden kaynaklanan yükümlülükler ile basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olacağı, somut olayda ise davalı faktoring şirketinin, faturanın gerçek bir ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığı hususunda araştırma yapmadan, çeki devraldığı, bu nedenle çeki iktisabında ağır kusurlu olduğu..” şeklindedir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada çekin keşidecisinin birleşen davalar davacısı lehtara ticari ilişki kapsamında verilmek üzere kargoya verdiği çekin çalınması ve lehtarın imzasının sahte olduğu iddiasıyla borçlu olunmadığının tespitini talep ettiği, birleşen davalarda çekin lehtarı davacının imza inkarında bulunarak çek nedeniyle borçlu olmadığını ve çekin istirdadını talep ettiği, ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin...E sayılı dosyası ile keşidecinin şikayeti üzerine kargo firması sorumlusu hakkında hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanma suçundan yargılamaya devam edildiği, 11.12.2024 tarihli bilirkişi raporu ile çekte lehtara atfen atılı imzanın şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği, imzanın sahte olduğu iddiasının kambiyo taahhüdünün hükümsüzlüğüne ilişkin olup, iyiniyetli olsun olmasın her hamile karşı ileri sürülebilen mutlak defi niteliğinde olduğu Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... E-...K sayılı kararı ile işaret edildiği üzere ciro silsilesinde kopukluk nedeniyle çekteki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemeyen davalının ,keşideciye başvuru hakkı bulunmadığından asıl davada ve birleşen ... 12 Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasında davacıların davacının ... 23. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı icra takip dosyasında ve takibe konu ... Bankası ...şubesine ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, ... seri numaralı 120.000 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyetli olduğu ispat edilemediği için kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Birleşen ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasında; davacı lehtarın çekin istirdadını talep ettiği, tüm dosya kapsamına göre çekin lehtara verilmek üzere keşide edilip kargoya verildiği, kargonun davacı lehtara ulaşmadığı, lehtarın imza inkarının bilirkişi raporu ile haklı olduğunun tespit edildiği, davalı faktöring şirketinin çekin tevdi edildiği tarihte yürürlükte bulunan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 5. Maddesinde düzenlenen istihbarat çalışmasını yapmakla yükümlü olduğu, 17.04.2023 tarihli faturanın incelenmesinde faturanın 70 kg tekstil ürününe ilişkin olduğu, faturanın keşide edildiği cirantanın çekteki kaşesinde ünvanının ... Şirketi olarak göründüğü, bilirkişi raporu ile bu şirketin Ticaret Sicil Müdürlüğündeki ünvanında “tekstil” ibaresinin bulunmadığı, davalı faktoring şirketinin, faturanın gerçek bir ticari ilişkiye dayanıp dayanmadığı hususunda araştırma yapmadan çeki devraldığı, bu nedenle çeki iktisabında ağır kusurlu olduğu anlaşıldığından çek istirdadı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; ASIL DAVADA; 1-Davanın kabulü ile davacının ... 23. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyasında ve takibe konu ... Bankası ...şubesine ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, ... seri numaralı 120.000 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine 2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 9.060,32-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 2.265,09-TL. harcın mahsubu ile bakiye 6.795,23-TL. harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL. başvurma harcı + 2.265,09-TL. peşin harç + 15.000-TL. bilirkişi + 710-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 18.244,94-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, BİRLEŞEN ... 12 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN...E. SAYILI DOSYASINDA ; 1-Davanın kabulü ile davacının ... 23. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takip dosyasında ve takibe konu ...Bankası ... şubesine ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, ... seri numaralı 120.000 TL bedelli çekten borçlu olmadığının tespitine 2-Davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 9.060,32-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 2.265,09-TL. harcın mahsubu ile bakiye 6.795,23-TL. harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL. başvurma harcı + 2.265,09-TL. peşin harç + 193-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 2.727,94-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, BİRLEŞEN ... 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... E. SAYILI DOSYASINDA 1-Davanın kabulü ile ... Bankası ...şubesine ait, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, ... seri numaralı 120.000 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 8.197,20-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 2.049,30-TL. harcın mahsubu ile bakiye 6.147,90-TL. harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL. başvurma harcı + 2.049,30-TL. peşin harç + 11-TL. tebligat-müzekkere giderleri olmak üzere toplam 2.330,15-TL. yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.