Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1366 E. 2026/995 K.

T.C. TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1366 KARAR NO : 2026/995

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ......ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : NUMARASI : .... E. Sayılı derdest dosyada ..... tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara karar

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI :

DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : BAM KARAR TARİHİ : BAM KARAR YAZIM TARİHİ :

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: TALEP: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ..... Bankası A.Ş. ....... Şubesi'ne ait IBAN TR......., çek nosu:......, ...... keşide tarihli, keşide yeri ....... olan .......TL bedelli, keşidecisi ....... olan bir adet çekin davacıya ait adreste zayi olduğunu, çekin kötüniyetli kişilerce bankaya ibraz edilip bedelinin çekilmesi halinde müvekkilinin zarara uğrayacağını belirterek, telafisi güç zararların meydana gelmesini engellemek amacıyla bahse konu çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini, nihayetinde çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Hasımsız B-)İDM'nin ...... tarihli ara kararı ile; "...dosyaya sunulan çek sureti incelendiğinde davacının dava konusu çekin lehtarı olmadığı, yetkili hamil olduğunun mevcut delil durumu itibariyle anlaşılamayıp, yapılacak yargılama sonucunda anlaşılacağı, İİK'nın 257.maddesi uyarınca yaklaşık ispat koşulunun dosya kapsamında gerçekleşmediği kanaatine varılarak talebinin reddine..." karar verildiği görülmüştür. C-)İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ; Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; yukarıda açıklanan dava dilekçesindeki hususları tekrar etmiş ve ilaveten; çekin davacı zilliyetliğine geçmesine sebep olan faturanın; .......tarihli,.........numaralı, muhatabı .......... olan, ...... TL bedelli fatura olduğunu, fatura konusunun .........adlı mal olduğunu, miktarının 2000 kg olduğunu,..........'nin satın ve teslim aldığı bu mal karşılığında ödeme aracı olarak müvekkil şirkete .........adına kesilen keşidecisi........ olan, dava konusu çeki teslim ettiğini, davacı müvekkil şirketin yetkili hamil olduğunu belirterek, tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasına ve ödeme yasağı kararı talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. D-)DELİLLER: .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... E. sayılı derdest dosyada ......... tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararı ve tüm dosya kapsamı. E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, bir adet çekin zayi nedeniyle iptali ile ihtiyati tedbir olarak ödeme yasağı kararı verilmesine yöneliktir. İstinaf incelemesi, Dairemizce 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Öncelikle, karar başlığında; davacı şirketin mersis/vergi nosu ve adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. ve 391.maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Dosyada mevcut dava konusu çeke ilişkin fotokopilerin incelenmesinde; bilgilerin yukarıda açıklandığı şekilde olup, çekin keşidecisisinin .........., lehtarın dava dışı .......... olup imza bulunduğu, çekin arka yüzüne ilişkin bilgi olmadığından ciro silsilesinin görülmediği anlaşılmıştır. Davacının yukarıda bilgileri verilen çekin kaybolduğunu ve kötüniyetli kişilerin eline geçmesi halinde mağduriyet doğacağını ileri sürerek, talebe konu çekle ilgili ödeme yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği, Mahkemece davacının çekin lehtarı olmadığı, yetkili hamil olduğunun mevcut delilleden anlaşılamadığı, yaklaşık ispat koşulunun dosya kapsamında gerçekleşmediğinden ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş, ara kararı davacı istinafa getirmiştir. Uyuşmazlıkta, TTK gereği kambiyo senedi olan çeke dayalı olarak açılan esas davada ihtiyati tedbir yolu ile ödeme yasağı kararı verilip verilemeyeceği, ihtiyati tedbirin koşulların mevcut olup olmadığı hususlarındadır. 6102 Sayılı TTK'nın 759.maddesinde; "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü, 759/2 maddesinde ise; "İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." hükmü mevcuttur. 6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı Kanun'un 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır. 6102 TTK'nın 788/1 maddesi uyarınca, açıkça emre yazılı kaydıyla veya bu kayıt olmaksızın belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan çekin devri, ciro ve zilyetliğin devri ile mümkündür. 6100 Sayılı HMK'nın 389. maddesi uyarınca; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Aynı kanunun 390 maddesi uyarınca tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır. İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır. Örneğin çekin önü ve arkasının yer aldığı bir fotokopisi önemli bir ispat aracıdır. Çek fotokopisinin bulunmaması hâlinde ise çek bedeli, muhatap banka ticari ünvanı, ödeme yeri, keşide yeri, keşide tarihi ve keşidecinin adının iptal talepli dilekçede gösterilmesi gerekir. Bu açıklamalar ışığında somut olayda; davacının dava dilekçesi ekinde iptalini istediği çekin ön yüzünün görüntüsünü eklemiş, çeke ilişkin bilgileri belirtmiştir. Dosyadaki belgelerden; İDM'nin ara kararından sonra Mahkemenin yazdığı müzekkereye ...... Bankası tarafından ......'da verilen cevabi yazıda; dava konusu ........ seri numaralı çekin de aralarında bulunduğu çek koçanının ....... tarihinde Bankamız ........Şubesi tarafından ......... A.Ş. (VKN:.......)'ye verildiği, çekin yazı tarihi itibariyle ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından ara karar öncesinde ........ tarihinde sunduğu beyan dilekçesi ekinde; dava konusu çekin arka sayfasının suretiile çekin davacı zilyetliğine geçmesine sebep olan faturanın sunulduğu, çekin arka yüzünde lehtar şirketin kaşe ve imzası ile davacı şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu, yine davacı şirketçe dava dışı .........Şirketine kesilen ......... tarihli ................. TL'lik e-fatura düzenlendiği görülmüştür. Yine davacı vekilince sunulan ................. tarihli beyan dilekçesi ekinde; "müşteri çek çıkış (ciro bordrosu) başlıklı belgenin sunulduğu, belge içeriğinde teslim eden (ciro eden) dava dışı ......... Şirketi'nin ve teslim alan (ciro edilen) olarak davacı şirketin kaşe ve imzalarının bulunduğu görülmüştür. Somut olayda, tüm bu belgelerden; zayi nedeniyle iptali istenen çek üzerinde davacı şirketin hak sahibi ve yetkili hamil olduğunun kabulü gerektiği ve yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğinden ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle talebin reddi doğru olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, Mahkeme kararı isabetli olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-(b-2) bendi gereğince kabulü ile kararın kaldırılmasına, Dairemizce HMK'nın 392/1 fıkrası uyarınca çek tutarına göre takdir edilen 42.000 TL teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davacı vekilinin...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... E. sayılı derdest dosyada...... tarihli ara kararına karşı istinaf kanun yolu başvurusunun, HMK’nın 353/1-(b-2) bendi gereğince KABULÜ ile anılan kararın KALDIRILMASINA, Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, Yeniden Yargılama Yapılması Gerekmediğinden Aşağıdaki Şekilde Hüküm Kurulmasına; a-)Davacının ödemeden men ihtiyati tedbir isteminin teminat karşılığında KABULÜ ile; dava konusu ..........Bankası A.Ş.......... Şubesi'ne ait keşidecisi .......... A.Ş. (VKN:.........), çek seri nosu:........, ....... keşide tarihli, keşide yeri ....... olan.....TL bedelli çekin bankaya ibrazı halinde bedelinin ödenmemesi hususunda ÖDEMEDEN MEN KARARI VERİLMESİNE, b-)Davacı tarafça çek bedeline göre (42.000-TL) nakdi teminatın veya mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve muteber banka teminat mektubunun ilgili ilk derece mahkemesi veznesine depo edilmesi halinde, ödemeden men kararının ilk derece mahkemesince muhatap banka şubesine bildirilmesine, c-) Ara kararın tebliğine, 2-)İstinaf İncelemesi Yönünden Harç Ve Yargılama Masrafları; a-)İstinaf kanun yoluna başvurma harcının, Hazine'ye irat kaydına, b-)İstinaf eden davacı tarafından peşin yatırılan istinaf karar harcının, talep halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından istinaf eden davacıya iadesine, c-)İstinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte İlk Derece Mahkemesi tarafından değerlendirilmesine, ç-)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, d-)Artan istinaf avanslarının, İlk Derece Mahkemesi tarafından HMK m.333'e uygun iadesine, e-)Karar ilamının 6100 sayılı HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca; İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine, Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.09/09/2026

Başkan e imzalıdır

Üye e imzalıdır

Üye e imzalıdır

Katip e imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*