İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/458 E. 2024/441 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/458
- Karar No
- 2024/441
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/458 KARAR NO : 2024/441
DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 28/11/2023 KARAR TARİHİ : 28/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 28/12/2024
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili ile davalının, 16.08.2007 tarihinde, öyküsü ve senaryosu müvekkili tarafından yazılan "..." isimli sinema eseri için bir sözleşme imzaladıklarını, sözleşmeye göre eser sahibinin 1,5 yıllık sürede yapacağı araştırmaya dayanarak oluşturduğu öykü ve senaryo olarak üretilmiş eserin 3 bölümünün çekim senaryosu olarak 3 bölümünün de ...olarak davalıya teslim edildiğini; bu bölümlerin, ...’nin ilgili birimlerinden geçerek onaylandığını; davalı yapımcının, ...’den belli bir bütçe ile iş olarak almış olduğu filmi daha ucuza mal ederek fazla kar etmek maksadıyla içerisinde mevcut tarihi gerçekleri dahi ihtiva eden pek çok konuyu değiştirmek istediğini; davalı ile davacı arasında 20.08.2008 tarihinde eserin mali haklarının devri sözleşmesinin akdedildiğini; sözleşmeye göre bu devrin karışılığında, 30.000-TL nakit ve 50.000'er TL'lik iki adet senetle ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, bunlar yerine getirilmediği takdirde davalının eserle ilgili hiçbir hakkı kullanamayacağı hususlarının kararlaştırıldığını; davalının, haksız ve hukuka aykırı olarak sözleşme edimlerini yerine getirmekten kaçındığını; davaya konu eser üzerindeki müvekkiline ait maddi ve manevi hakları hiçe saydığını ve 5846 sayılı kanunun hükmlerini ihlal ettiğini; müvekkiline ait alacağın, eserin mali haklarının devri sözleşmesine dayandığını; davalının sözleşmeye uymaması durumunda eseri hiçbir surette kullanmamasının gerektiğini; davalının, kötnüyetle, eser sahibinin mali haklarını ve yine aynı dizi film senaryosunun tahrifi ve başka bir kişinin ismi ile umuma arz etmek suretiyle manevi haklarını ihlal ettiğini ve ihlale de devam etmekte olduğunu ileri sürerek sözleşmeye göre ödemesi gereken 110.000,00-TL ile manevi tazminat olarak 15.000-TL ve ihtarname masrafı 90,00 TL'nin davalıdan tahsiline hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle: Müvekkili şirketin davacının yazdığı senaryoyu hiçbir şekilde kullanmadığını ve filme çekmediğini; başka bir öykü ve başka bir senaryo yazarı ile anlaştıklarını, değişik kaynaklardan ... adlı tarihi kişiliği anlatan başka bir senaryo oluşturulduğunu, bu senaryonun tekrar ...’nin denetimine sunulduğunu ve ...’nin de onaylamasının ardından bahse konu başka ve yeni senaryolar ile çekimlerin yapıldığını; davacının 3 bölüm senaryo yazdığını ve bunların ...’ce uygun bulunmayarak kullanılmadığını; buna rağmen davacıya, filme çekilmeyen ve kullanılmayan 3 bölüm senaryo için 42.000-TL’lik bir ödeme yapıldığını; ...’in tarihi bir kişilik olduğunu ve yaşadıklarının gerçek olduğunu; davacının yarattığı bir tipleme veya sanal kahraman olmadığını; müvekkili şirketin, bu kişinin hayatını filme almak istediğini; davacının senaryosu üzerindeki hiçbir mali ve manevi hakka tecavüzün sözkonusu olmadığını; davacının aynı iddialarla ...’ye başvurduğunu; ...’nin de her iki senaryo üzerinde yaptığı incelemelerde yeni yazdırılan senaryonun davacı senaryosu ile aynı olmadığı, farklı olduğu hususunu tespit ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
DOSYANIN AŞAMALARI VE AŞAMALARDA VERİLEN KARARLAR Mahkememizin 14/02/2012 tarihli ve ... sayılı Kararı: Mahkememizce "...asıl davada davalının iradesine bağlı geçerlik şartı yerine gelmediği gibi kötü niyetli olduğunun da kabulüne imkan bulunmadığı; davacının ise mali haklarda tasarruf edilebilecek şekilde son 10 bölüm senaryosunu davalıya teslim etmediği; bu nedenle talep edebileceği bir bedelin bulunmadığı dolayısıyla asıl davanın reddi gerektiği anlaşılmıştır. Karşı dava yönünden ise 13 bölüm olay akışı ve ilk 3 bölüm senaryonun davalıya teslim edildiği ve ... tarafından kabul edilen teklif için çekimi ve gösterimi ile sınırlı olarak mali haklarının davalıya devredildiği; toplam 42.000 TL'nin kararlaştırılan bedelle uyumlu bir ödeme olduğu; bu nedenle davalı karşı davacının bedelin iadesini talep edemeyeceği; dolayısıyla karşı davanın da reddi gerektiği; TV dizi senaryolarının yazım ve teslim süreci, tarafların 20.08.2008 tarihli sözleşmeye yönelik iradesi ve sözleşmenin yorumu ile bağdaşmayan rapor ve ek raporlardaki tespitlere iştirak imkanı bulunmadığı; ancak bu hususların tamamen sözleşmenin yorumu; hukuki takdir ve değerlendirme kapsamında olduğundan yeni bir heyetten rapor alınmasına da ihtiyaç bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve karşı davanın ayrı ayrı reddine..." şeklinde karar verilmiştir. Davacı vekilinin mahkememiz kararını temyiz etmesi üzerine ...Kararında mahkememizce yaptırılan bilirkişi ilncelemesine göre düzenlenen rapor doğrultusunda senaryosu davacı tarafından yazılan televizyon dizisinin ilk üç bölümünden sonraki bölümlerine ilişkin dava dışı senarist tarafından yazılan senaryoya göre çekim yapıldığınını, bu bölümlerle ilgili senaryo ile davacı senaryosunun farklı olduğunuu gerekçe göstererek hüküm kurulduğu, ancak bu konuda inceleme yapan bilirkişiler hukukçu ve talim-terbiye inceleme uzmanı olup, film senaryo ve yapımcılık işlerinden anlayan bir bilirkişi aralarında bulunmadığı, ilk üç bölümden sonraki bölümlerin senaryosu ile davacı senaryosunun 5846 Sayılı Kanun kapsamında mali ve manevi hakları ihlal niteliğinde esinlenmeyi aşar nitelikte bir benzerliğin başka bir deyişle ilk üç bölümden sonraki senaryonunu davacının eser sahipliğinden kaynaklanan hakları ihlal edip etmediği bakımından sinema sektöründen senarist ve yapımcıların da aralarında bulunduğu bilirkişi aracılığı ile rapor alınarak hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkememizden verilen 14/02/2012 tarih ve ... sayılı kararı BOZULMAKLA, dava mahkememizin 2014/53 esas sırasına kaydı yapılmıştır.
2. Mahkememizin 11/06/2015 tarihli ve ... sayılı Kararı: Mahkememizce "...asıl davada davalının iradesine bağlı geçerlik şartı yerine gelmediği gibi davacının mali haklarda tasarruf edilebilecek şekilde son 10 bölüm senaryosunu davalıya teslim etmediği; bu nedenle talep edebileceği bir bedelin bulunmadığı sadece 13 bölüm olay akışı ve ilk 3 bölüm senaryonun davalıya teslim edildiği ve ... tarafından kabul edilen teklif için çekimi ve gösterimi ile sınırlı olarak mali haklarının davalıya devredildiği; toplam 42.000 TL'nin kararlaştırılan bedelle uyumlu bir ödeme olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte uyulan bozma doğrultusunda oluşturulan yeni heyetten rapor almak gerekmiş; alınan raporda da 4-13 bölümlere ilişkin senaryoların davacı tarafından davalıya teslim edildiğine dair dosyaya sunulmuş bir belgenin bulunmadığı; karşısında, anılan bölümlere ilişkin davacı ve davalı taraflara ait senaryolar arasında karşılaştırmalı olarak bir inceleme yapılabilmesi, buna bağlı olarak, mali ve manevi hakları ihlal niteliğinde esinlenmeyi aşar nitelikte bir benzerliğin bulunup bulunmadığını tespit edebilmenin mümkün olmadığı; olsa olsa, davalı tarafından ...'ye sunulan ve çekime esas oluşturan senaryolar ile 4-13. bölümlere ilişkin olarak davacı tarafından davalıya verilen olay akışlarının karşılaştırılabileceği; bu kapsamda yapılan karşılaştırmalı incelemede; senaryonun, bölümler arasında bazı kaymalar olmakla birlikte, olay akışlarına paralel olarak yazıldığı; bununla birlikte, çekişmeli 4-13. bölümlere ilişkin olay akışlarının FSEK kapsamında eser olarak kabulünün mümkün olmadığı; bu çalışmanın senaryo için yol gösterici bir metinden ibaret bulunduğu; esasen karşı davaya ilişkin tesis edilen mahkememiz kararının davalı/karşı davacı taleplerinin tümüyle reddi sonrası davacının davalıya 3 bölüm senaryo ve 13 bölüm olay akışı teslim ettiği ve bunlara ilişkin mali hakların, ... tarafından kabul edilen teklif için çekimi ve gösterimi ile sınırlı olarak, davalıya devredildiğinin kabulü gerektiği, kaldı ki, davalı tarafından yapılan 42.000.-TL'lik ödemenin, ilk üç bölüm senaryo ve 13 bölüm olay akışının teslimi karşılığı olduğu ve bunlara ilişkin mali hakların (işleme, çoğaltma, yayma, yayınlama), taraflar arasında imzalanan sözleşme ile davalı yapımcıya geçtiği göz önünde bulundurulduğunda, çekime esas oluşturan 4-13. bölümlere ilişkin senaryolar yoluyla davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarının ihlali gibi bir durumun söz konusu olmadığı tespit ve kabul edilmiş bu nedenle benimsenen rapor doğrultusunda asıl davanın reddi gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl davanın reddine, karşı dava ile ilgili olarak mahkememizce daha önce verilmiş olan 14.02.2012 tarihli karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş olduğundan karşı dava hakkından yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilmiştir. Mahkememiz kararının davacı karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine ... Kararı ile davacı tarafından yazılıp davalıya teslim edilen “...” isimli eserin ilk 3 bölümün senaryosu ile davalının yapımcısı olduğu ve yayınlanan ilk üç bölümden sonraki bölümlerin yani 4 ila 13. bölümler arasında bulunan 10 bölümün senaryosu karşılaştırılmak suretiyle aralarında esinlenme ve yararlanma serbestisini de aşar nitelikte bir benzerliğin bulunup bulunmadığı, başka bir deyişle ilk üç bölümden sonraki senaryoların davacının eser sahipliğinden kaynaklanan haklarını ihlal edip etmediği yönünden inceleme yapılması gerekirken, bozma gereği yerine getirilmeyip, davalı tarafından ...'ye sunulan ve çekime esas oluşturan senaryolar ile 4-13. bölümlere ilişkin olarak davacı tarafından davalıya verilen olay akışlarının karşılaştırılması, senaryonun, bölümler arasında bazı kaymalar olmakla birlikte, olay akışlarına paralel olarak yazıldığı, bununla birlikte, rapora konu olan 4-13. bölümlere ilişkin olay akışlarının FSEK kapsamında eser olarak kabulünün mümkün olmadığı belirtilmek suretiyle asıl davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle mahkememiz kararının bozulmasına karar verilmiştir. ... Dairesince 09/06/2016 tarih ... sayılı bozma kararı neticesiyle mahkememize gelmiş olmakla esas defterinin ... Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
3. Mahkememizin 03/03/2022 tarihli ve ... sayılı kararı: Mahkememiz dosyasında verilen kararda "...Davacı vekili 02/12/2021 tarihli duruşma gününü bildiği halde gelip davasını takip etmediği gibi, geçerli bir mazerette bildirmediği, davalı vekili de duruşmada davayı takip etmediğini beyan etmiş, dosya aynı tarihli duruşmada 2. kez işlemden kaldırılmış ve üç aylık yasal süre içerisinde taraflarca yenilenmemiş olduğu anlaşıldığından HMK’nun 150/1. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği..." şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememiz kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine .... HUKUK DAİRESİ'NİN 29/05/2023 tarihli ve ... sayılı ile Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan hakların ihlâl edilmesine dayalı alacak davası olup, Mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, Ancak, oturumun 02.12.2021 tarihine bırakıldığı 15.06.2021 tarihli celsede, davacı vekilince mazeret dilekçesi verilmiş, Mahkemece davacının mazeretinin kabul ya da reddine ilişkin bir karar verilmemiş ve duruşma gününün tebliği de yapılmamıştır. Mahkemece 02.12.2021 tarihli duruşmaya katılmayan ve mazeret dilekçesi de sunmayan davacının davasının 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesinin birinci fıkrası nedeniyle yenileme yapılıncaya kadar ikinci kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği, Mahkemece aynı Kanun maddesinin beşinci fıkrası gereğince davacı tarafından işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde davanın yenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edildiği, Ne var ki 6100 sayılı Kanun'da duruşma gününün UYAP'dan öğrenilmesi usulü bulunmamaktadır. O halde, Mahkemece davacı vekilinin mazereti reddedilmediğine göre, 02.12.2021 tarihli yeni duruşma gününün davacı vekiline usulüne uygun bir şekilde bildirilmeden, belirtilen tarihte davacı vekilinin duruşmaya katılmadığından bahisle dosyanın işlemden kaldırılması ve neticede yazılı şekilde davanın açılmamış sayılması yönünde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir şeklindeki gerekçelerle karar bozularak mahkememize gönderilmiştir. .... Hukuk Dairesinin 29/05/2023 tarih ... Karar sayılı bozma kararı neticesiyle mahkememize gelmiş olmakla esas defterinin ...Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
YENİ DEĞERLENDİRME: Somut olayda; davacı vekilinin 21/01/2024 tarihli adli yardım dilekçesinde davalının iflas ettiğine yönelik beyanı üzerine mahkememizce bu durumun araştırılması için ...'ne müzekkere yazılmış, gelen müzekkerede davalı şirketin terkin edildiği bildirilmiş, davalı vekili ise davacı tarafın eldeki dava için müvekkili şirketi ihya ettiğini belirtmiştir. Mahkememizce ... Mahkemesi'nin (...) 12/07/2018 tarihli ve ... sayılı kararı celp edilmiş ve yapılan incelemede, davalı şirketin mahkememizde görülen davaya ilişkin olarak ihyasına karar verildiği görülmüştür. Belirtilen kararın kesinleşme şerhinin mahkemesinden istenilmesine karar verilmesi üzerine, ...'nin 12/07/2018 tarihli ihya kararının kesinleşmediği 30/05/2024 tarihli müzekkere cevabı ile bildirilmiştir. Bunun üzerine mahkememizce 27/06/2024 tarihli celsede davacı vekiline ...'nin kararının kesinleştirilmesine yönelik gereken işlemleri yapması ve mahkememize bilgi-belge sunması için 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süreye riayet edilmemesi halinde davanın usulden reddedileceği hususu ihtar edilmiş, duruşma tutanağı duruşma esnasında hazır olmayan davacı vekiline tebliğ edilmiştir. Bunun üzerine davacı vekilince ...'nin belirtilen dosyasında tebligat işlemlerinin yapılmasını talep ettikleri hususunda dilekçe sunulmuş, mahkememizce 16/07/2024 tarihli celsede ...'ye müzekkere yazılmasına, kararın tebliğ edilip edilmediği, kesinleşip kesinleşmediği hususlarının bir sonraki celse duruşma gününden bir hafta evvel sorulmasına karar verilmiştir. Mahkememizce müzekkere zamanında yazılmış ve ...'nin 15/10/2024 tarihli cevabî yazısında; mahkemelerinin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde gerekçeli kararın taraflara tebliğ edildiği ancak davalılardan gerçek kişilerin bila ikmal iade geldiği, dosyada da masraf olmadığından tekrar tebliğ işlemlerinin yapılamadığı ve dolayısıyla dosyanın kesinleşmediği bildirilmiştir. Bunun üzerine mahkememizce 24/10/2024 tarihli celsede ...'nin 15/10/2024 tarihli müzekkeresi dikkate alınarak, bu celse davacı vekiline sözlü olarak da ihtar yapılan belirtilen dosyanın kesinleştirilmesi işlemlerinin tamamlanması için davacı vekili Av. ...'a son kez 2 hafta kesin süre verilmesine, kesin süreye riayet etmemesi halinde davanın reddedileceği hususu davacı vekiline ihtarına, önümüzdeki celseden bir hafta evvel ...'nin ... Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılarak dosyanın kesinleşip kesinleşmediğinin sorulmasına yönünde ara karar tesis edilmiştir. Mahkememizce 25/11/2024 tarihli müzekkere ile ...'den mahkemenizin ... Esas sayılı dosyasının kesinleşip kesinleşmediği hususları tekrar sorulmuştur. ...'nin 26/11/2024 tarihli cevabî yazısında mahkemelerinin dosyasının kesinleşememiş olduğunu bildirilmiştir. Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın "Kesin Süre" başlıklı 94. Maddesi "(1) Kanunun belirlediği süreler kesindir. (2) (Değişik:22/7/2020-7251/6 md.) Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Bu takdirde hâkim, tayin ettiği kesin süreye konu olan işlemi hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklar ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarını açıkça tutanağa geçirerek ihtar eder. Kesin olduğu belirtilmeyen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre isteyebilir; bu şekilde verilecek ikinci süre kesindir ve yeniden süre verilemez.(3) Kesin süre içinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın, o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar." hükmünü haizdir.
Davalı şirket hakkında verilen ... Esas sayılı dosyasında verilen ihya kararının kesinleştirilmesi işlemlerinin tamamlanması için mahkememizce 23/05/2024 ve 24/10/2024 tarihli celselerinde davacı vekiline iki kere ihtaratlı kesin süre verildiği (duruşma tutanağının tebliğ edildiği), mahkememizce yukarıda açıklanan müzekkerelerin mahkemesine yazıldığı, verilen kesin sürelere rağmen davacı vekilinin 12/07/2018 tarihli ihya kararının kesinleştirilmesi işlemlerini tamamlamadığı ve yargılamayı sürüncemede bıraktığı anlaşılmakla, açıklanan nedenlerle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Asıl davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 14,00 TL harcın düşümü ile 413,60 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Reddedilen maddi tazminat yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdikleri için AAÜT uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Reddedilen manevi tazminat yönünden davalı kendisini vekille temsil ettirdikleri için AAÜT uyarınca 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, 6-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde ... aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 361. Maddesi uyarınca tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde Yargıtay’da temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/11/2024
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır