İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2022/43 E. 2026/26 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2022/43
- Karar No
- 2026/26
- Karar Tarihi
T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/43 Esas - 2026/26 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/43 Esas KARAR NO : 2026/26
............x................x.. ........x............x.............x ...........x..............x.............x .x.................x..............x.............
DAVA : Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) DAVA TARİHİ : 19/01/2022 KARAR TARİHİ : 14/01/2026 KR.YZL. TARİHİ : 30/01/2026 Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ......... Genel Müdürlüğünün 08/06/1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi tüzel kişiliğe sahip olan kamu iktisadi kuruluşu olduğunu ve işletmekte olduğu havalimanlarındaki temizlik hizmetlerinin piyasaya yaptırıldığını, ......... Havalimanın temizlik hizmetlerinin 07/05/2013-31/12/2014 tarihleri arasında davalı şirkete ihale edildiğini, davalı şirket bünyesinde çalışan işçilerden ........’nin ........ 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/486 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını Mahkemenin kararına istinaden ........ İcra Müdürlüğünün 2016/1360 (Yeni Esas:2016/11175) sayılı dosyasına 22/12/2016 tarihinde 8.112,00 TL ödendiğini, Davalı ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnameler ile sözleşmelerde “Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusunun da yüklenici olduğu, yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk .........’ye yüklenilemeyeceği” şeklinde düzenleme bulunduğunu, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 21/04/2016 gün ve 2016/7178 Esas, 2016/11227 K. Sayılı kararında taraflar arasındaki sözleşmelerin eki niteliğindeki şartnamenin 6. Maddesinin tarafları bağlayacağını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2004/11-254 Esas, 2004/295 Karar sayılı ilamında; “davalı tarafın taşeron olarak çalışan kişilerin değişmesine rağmen işçilerin işini aynen ve aralıksız sürdürdüğü şeklindeki savunmasına itibar edilmediğini ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak davalı tarafın sorumluğunun belirlenmesi gerektiğine” karar verildiğini, alacaklarının tahsili için davalı şirkete dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.000,00.-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki, görev, zamanaşımı, iş bölümü, taraf ehliyeti, derdestlik, kesin hüküm, hukuki yarar yokluğu, husumet itirazlarının bulunduğunu, ........ 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/486 Esas sayılı dosyasının davalıya ihbar edilmediğini, davalı firma alt işveren olarak, asıl işveren olan davacı kurumun bizzat belirlediği işçiler ile belirli süreli iş sözleşmesi yaptığını, sözleşme yapılan bu işçiler üzerinde müvekkil firmanın işe alma, işten çıkarma, yıllık izne çıkarma vb. hiçbir tasarruf imkanı bulunmadığı gibi işçiler bütün emir ve talimatları davacı kurumdan aldığını, davalı firmanın yalnızca kendisi ile sözleşme imzalamış olan işçilerin sigorta girişlerini yapmakta ve işçilerin hak etmiş oldukları alacakları ödediğini, ihale sözleşmeleri sonlandıktan sonra yine aynı kurumun çatısı altında başka bir alt işverenlik bünyesinde çalışmaya devam ettğini, işçiler üzerinde tasarruf imkanı olan tek işverenin davacı kurumun olduğunu, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşmede işçilerin iş akitlerinin sona ermesi nedeni ile doğacak işçilik alacaklarının tümünden yüklenicinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, Kamu İhale Genel Tebliğ 79.1 maddesine göre Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu ile ilgili uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere diğer sayılan işçilik fiyatları üzerine %3 konulduğunu, bu durumda kıdem tazminatına pay kalmadığını, davacı kurum ihale süresince davalı firmaya kıdem tazminatları ile ilgili herhangi bir ödeme yapmamış olduğunu, ihale sözleşmesinde ve idari şartnamede ihale öncesi yapılan yaklaşık maliyet hesabında kıdem tazminatı ilgili maddeler yer almadığını, 6552 sayılı yasanın 8. Maddesi ile 4857 sayılı kanunun 112. Maddesi "Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir." şeklinde olduğunu, bu maddeler gereğince işçinin talep ettiği alacak kalemlerinin ilgili kurumca ödenmesi gerektiğini ve davalı şirketin yapılan ödemeler açısından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, 4857 Sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte sayın mahkeme aksi kanaatte ise bu maddeye göre müvekkil firmanın asıl işveren kurumla birlikte sorumluluğu bulunduğundan işçinin müvekkil firmada çalışmış olduğu süre ile orantılı olarak belirlenen, alacak miktarının 1/2'si davacı asıl işverence karşılanması gerektiğini beyan etmiş ve neticede davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME: Dava, sıra cetveline itiraz ve kayıt kabul istemine ilişkindir. Mahkememizce ........ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/486 Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ........ İcra Müdürlüğü'nün 2016/11175 Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, .......... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/319 Esas sayılı dosyasının karar örneği, İflas Müdürlüğü'nün yazı cevabı getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır. Dava dışı işçinin çalıştığı dönemler ve davalının sorumluluğunun kabul edilmesi halinde davacıya ödemekle yükümlü olduğu miktarın tespiti amacıyla alınan 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Yargıtay içtihatlarına istinaden davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan 8.000,00 TL ödemenin davalı şirkete rücu edilebileceği ve bu tutara ödeme tarihinden (22/12/2016) itibaren avans faiz işletilebileceği rapor edilmiştir. Davalı ............ Kimya Kimyevi Maddeler Temizlik Taahhüt Ve Ticaret Limited Şirketi'nin .......... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2022 tarih ve 2016/319 Esas sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, davacı tarafından .......... 21.İcra Dairesi'nin 2022/23 İflas sayılı dosyasına 18.10.2022 tarihinde dilekçe ile başvurulara 17.501,35TL'nin kayıt ve kabulünü talep ettiği, İflas İdaresi'nin 13.01.2025 tarih ve 56 sayılı kararı ile alacak kaydı talebinin denetiminin mümkün olmadığı gerekçesi ile alacak kaydı talebini tamamen sıra vermeksizin reddettiği görülmüş olup, davayı sıra cetveline kayıt ve kabul davası olarak devam edilmiştir. Davacının 05/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile ıslah edilen miktara ödeme tarihinden iflas tarihine kadar işleyecek faiz hesabının yapılması amacıyla dosya nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 11/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda; dava dışı işçi ........'nin 07.05.2013-31.12.2014 tarihleri arasında davacı ......... Genel Müdürlüğü nezdindeki işyerinde hizmet ihalesini kazanan davalı (yüklenici) şirkette işçi olarak çalıştığı, iş aktinin davalı şirket tarafından kod 18 "işin sona ermesi" gerekçesiyle fesh edildiği, dava dışı işçi ........'nin davalı ......... Genel Müdürlüğü ve ............ Kimya Kimyevi Maddeler...Tic Ltd Şti aleyhine (İş Mahkemesi Sıfatıyla) ........ 1.AHM'nin 2015/486E-2016/1066K sayılı işçilik alacaklarına ilişkin dava açtığı, mahkeme kararının davalılar aleyhine sonuçlanarak kesinleştiği, takip alacaklısı ........ tarafından takip borçluları ......... Genel Müdürlüğü ve ............ Kimya Kimyevi Maddeler...Tic Ltd Şti aleyhine ........ 1.AHM'nin 2015/486E-2016/1066K sayılı kararı dayanak yapılarak ........ İcra Dairesi'nin 2016/11175 E (Değişmekle ........ 2.İcra Dairesi'nin 2016/1360 E) sayılı dosyasına takip borçlusu ......... Genel Müdürlüğü tarafından 22.12.2016 tarihinde 8.112,08TL toplam ödeme yapıldığı, davacı tarafından idare ile davalılar arasındaki yapılan farklı tarihlere ilişkin hizmet alım sözleşmesi örneklerinin sunulduğu, dava dosyasına sunulan hizmet alım sözleşmelerine inceleme bölümünde yer verildiği, sözleşmelerin 22.maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" şeklinde açıklamanın yer aldığı, açıklamanın yer aldığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin ALTINCI BÖLÜM Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Hakları ve Çalışma Şartları Çalışanların özlük hakları Madde 38/6'a göre davalıların sorumluluklarının bulunduğu, ayrıca yukarıda izah edilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin, 21/12/2021 tarihli, 2021/1763 Esas, 2021/2455 Karar; 06/12/2021 tarihli 2021/2215 Esas, 2021/1999 Karar sayılı kararları ile benzer uyuşmazlıklara ilişkin aynı yöndeki kararlarında da belirtildiği üzere; işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işverenin (yüklenicinin) işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle, asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunmaması durumunda, asıl işverenin bu sıfatla işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden (yüklenicilerden) rücuen talep etme hakkı bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmelerde "asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" ilişkin bir hükme rastlanmadığı, bu nedenle davacının davalı yükleniciden ödediği tutarları tamamen rücuen talep etme hakkının bulunduğu, Yargıtay (Kapatılan) 13. Hukuk Dairesinin 03/12/2015 tarihli, 2014/38758 E., 2015/35433 K. sayılı ilamı) ve Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2022/3256 Esas, 05.09.2022 tarih ve 2022/3847 K sayılı kararında da belirtildiği üzere alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken asıl işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olduğundan iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden talepte bulunulabileceği, .......... 6.ATM'nin 2016/319E-2022/416K sayılı 02.06.2022 tarihli kararı ile davalı ............ Kimya Kimyevi Mad....Tic Ltd Şti'nin 02.06.2022 gün saat 10:38 itibariyle iflasının açılmasına karar verildiği, davalı şirketin iflasına karar verilmesi üzerine ......... Genel Müdürlüğü tarafından .......... 21.İcra Dairesi'nin 2022/23 İflas sayılı dosyasına 18.10.2022 tarihinde dilekçe ile başvurularak alacak kayıt kabulünün talep edildiği, dilekçeye ekli listede sayın mahkemenizde görülen rücuen tazminat davasının da derdest olarak gösterildiği ve bu dosya için 17.501,35TL talepte bulunulduğu, İflas İdaresi'nin 13.01.2025 tarih ve 56 sayılı kararı ile alacak denetiminin mümkün olmadığı gerekçesi ile alacak kaydı talebini tamamen sıra vermeksizin reddettiği, bilirkişi raporunda izah edildiği üzere davacı ......... Genel Müdürlüğü'nün dava dışı işçi ........'ye ........ 1.AHM'nin 2015/486E-2016/1066K sayılı kararı ile ödemek zorunda kaldığı tutarın tamamının rücuen tazminini taraflar arasındaki sözleşme ve eklerine göre davalı (yüklenici) şirketten isteyebileceği, bu nedenle ara kararınıza da uygun şekilde yapılan hesaplamaya göre davalı şirketin iflasına karar verildiği 02.06.2022 tarihi itibariyle davacı ......... Genel Müdürlüğü'nün davalı şirketten 8.112,08TL asıl alacak ve 6.416,34TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 14.528,42TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir. Taraflar arasındaki ihtilafın; dava dışı işçi .........'ye ........ 1. Asliye Hukuk Mahkemesini 2015/486 Esas, 2016/1066 Karar sayılı ilamı gereği davacı tarafından ödenen işçilik ücretlerinin davalıdan rücuen tahsilinin gerekip gerekmediği, gerekiyor ise miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir. 4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi "asıl işveren, alt işverenin işçilere karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü yer almaktadır. Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 15/09/2020 tarihli ve 2017/2497 E- 2020/2808 sayılı kararında da izah edildiği üzere; Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. Yapılan yargılama sonucunda; davacı ile davalı arasında ........ Bodrum Havalimanı bina ve tesisleriyle ilgili temizlik işlerine ilişkin olarak hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davacı işyerinde çalışan dava dışı işçi ........'nin 07.05.2013-31.12.2014 tarihleri arasında ............ Kimya Kimyevi Maddeler...Tic Ltd Şti'nde sigortalı olarak çalıştığı, toplam hizmet süresinin 595 gün olduğu, işçinin kod 18 (işin sona ermesi) ile davalı şirket tarafından işten çıkarıldığı, ........ 1.AHM'nin 2015/486E-2016/1066K sayılı işçilik alacakları ile ilgili kararında davacının ........, davalıların ise ......... Genel Müdürlüğü ve ............ Kimya Kimyevi Maddeler...Tic Ltd Şti olduğu, dava sonucunda dava dışı işçinin işçilik alacakları talebinin kabul edildiği, ........ İcra Dairesi'nin 2016/11175 E sayılı dosyasında ......... Genel Müdürlüğü tarafından toplam 8.112,08TL ödeme yapıldığı, yukarıda bahsedilen içtihatlar da gözönüne alınarak davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, hükme esas alınan 11/11/2025 tarihli bilirkişi raporuyla davacının sıra cetveline kayıt ve kabulü gereken alacağının, 8.112,08TL asıl alacak ve 6.416,34TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 14.528,42TL olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; .......... İflas Dairesi'nin 2022/23 İflas dosyasında yürütülen ............ Kimya Kimyevi Maddeler Temizlik Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi'nin iflas masasına 14.528,42-TL davacı alacağının 4. sırada KAYIT VE KABULÜNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 732,00-TL olduğundan peşin alınan 138,54-TL harcın mahsubu ile bakiye 593,46-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, 3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye İrat Kaydına, 4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.528,42-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 230,74-TL harç toplamı ve 6.625,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplamı 6.855,74-TL yargılama davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/01/2026