İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2022/27 E. 2026/168 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2022/27
Karar No
2026/168
Karar Tarihi

T.C. BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/27 Esas KARAR NO : 2026/168

- BİRLEŞEN BAKIRKÖY ... FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN .... ESAS SAYILI DOSYASI -

ASIL DAVA : Patente Tecavüzün Tespiti, Giderilmesi, Maddi Tazminat BİRLEŞEN DAVA : : Patentin hükümsüzlüğü ASIL DAVA TARİHİ : 18/04/2014 BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 12/12/2024 KARAR TARİHİ : 16/07/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2026

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhinde açılan davanın, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda : GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA ; Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı tarafça üretilen ürünlerin 13.04.2007 tarih ve .... no lu "..... " incelemeli patent hakkına tecavüz edildiği iddiası ve bu sebeple fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla diğer taleplerin yanı sıra maddi tazminat taleplerinin de bulunduğu 551 sayılı KHK 73 ve 136,137. Mad. ler uyarınca karar verilmesini talep etmiş, davalının kendi ürünlerinin birebir aynısı olan ürünleri fason olarak muhtelif firmalara ürettirerek kendi markası "..." ile satışa sunduğunu, bunu gösteren irsaliyeli faturaları ve ödeme makbuzlarını ve davalı taraf kataloglarını dosyaya sunduklarını, davalının 551 sayılı KHK'ya aykırılık teşkil eden eyleminin müvekkiline duyulan güveni ve müvekkilinin ürünlerinin kalitesine olan inancı olumsuz bir şekilde etkilediğini, müvekkilinin yıllar süren ve ciddi maliyetlere baliğ olan Ar-Ge faaliyetleri neticesinde sahibi olduğu buluşun davalı tarafça hukuka aykırı olarak aynen taklit edilmesinin müvekkiline madden ve manen ciddi zarar verdiğini, müvekkilinin uğradığı zararın sadece fiili kaybından ibaret olmayıp, yoksun kaldığı kazancın da mevcut olduğunu, yoksun kalınan kazancın 551 sayılı KHK 140/2-a uyarınca tespit olunması gerektiğini, kazancın hesaplanmasında 551 sayılı KHK 141 gereğince makul bir payın daha eklenmesini istediklerini, tazminat miktarının hesaplanmasında müvekkilinin patent hakkının 13/04/2007 tarihinden itibaren koruma altında olduğu, müvekkilinin patente konu ürünleri için 50 yıllık garanti verecek kadar kaliteli ürünler ürettiği, buna karşın davalının taklit ürünlerinin aynı kalitede olmadığı ve piyasaya uygun olmayan tarzda sunulduğu hususlarının da dikkate alınmasının yerinde olacağını ileri sürerek, ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafça üretilmekte olan ürünlerin müvekkilinin TR ... nolu incelemeli patent hakkına tecavüz ettiğinin tespiti ile patentten doğan haklara tecavüz fiillerinin durdurulmasını, tecavüzün giderilmesini, şimdilik 100.000 TL tutarındaki maddi zararın tazminini, patentten doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara ve patente bağlı bir usulün kullanımını sağlayan araçlara el konulmasını, el konulan ürünlerin ve araçların şekillerinin değiştirilmesini ve gereğinde imhasını ve hükmün ilanını talep etmiştir. CEVAP ; Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının patent belgesinin bir usule üretim yöntemine ilişkin olup, müvekkiline ait olduğu iddia edilen ürünün bu yöntemle üretilip üretilmediğine ilişkin herhangi bir delilin sunulmadığını, davacının iddiasının aksine müvekkiline ait ürünlerin farklı bir usul ile üretildiğini, davacının yaklaşımının tecavüz olgusundan ziyade müvekkilinin üretim yönteminin biçiminin, kaspamının, üretim şeklinin ve üretim yerinin tespitine yönelik olduğunun aşikar olup, iyi niyetli olmayan yaklaşımın açık bir göstergesi olduğunu, Ek1 başlığı altında sunduğu patentin kapsamına dair belgelerin geçerliliğinin bulunmadığını, zira davacının başvurusunun sadece 1. İsteminni bir kısmına patent verildiğini, istem 5 in yenilik ve buluş basamağı kriterlerini sağlamadığı gerekçesiyle araştırma raporundan sona istem takımından çıkarıldığını, istem 1'in kapsamının oldukça daraltıldığını, bu açıklama ışığında dava konusu patent dökümanının daraltılmış kapsamı çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğini, müvekkilinin ürünlerinde kullandığı vana tipinin üretim metoduna dair davacının ileri sürebileceği yasal bir hakkının bulunmadığını, TR ... nolu patent dökümanı ile müvekkilinin üretimi karşılaştırıldığında arada aşikar farklılıkların bulunduğunu, bu farklılıkların en açık olanının dava konusu patentteki usulün sabit maça üzerine konumlandırılması, müvekkilinin ürününün ise hareketli maça üzerine konumlandırıma usulü ile üretilmesi olduğunu, davacı tarafın sunduğu delillerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkiline ait olduğunu iddia ettiği ürün örneğinin müvekkiline ait olup olmadığının ilişkilendirildiği fatura ve katalogdaki ürünü temsil edip etmediğinin dış görseline bakılarak anlaşılamadığını ve davacının sunduğu diğer delillerin de davacının iddiasını ispat etmediğini savunarak ihtiyati tedbir talebinin ve davanın reddini talep etmiştir. BİRLEŞEN DAVA ; Birleşen Bakırköy ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı adına TPE nezdinde .... tescil sayılı " plastik esaslı radyatör vanası üretim yöntemi" başlıklı incelemeli patent ile korunan buluşun yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşmak kriterini taşımadığı için hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN CEVAP ; Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin buluşunun tekniğin bilinen durumunu aşan unsurların kullanılmasıyla bilinen tekniğin dışında yeni tekniklerle karşılanan teknik problemlere çözüm getirdiğini ve bu nedenle yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olduğunu ve davacı yanın taleplerinin yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkememizin ... Esas - .... Karar sayılı kararı ile "ASIL DAVA YÖNÜNDEN : 1-Asıl dava yönünden davacının patent hakkına tecavüz tespiti ve tecavüz fiillerinin giderilmesi ve maddi tazminat talepleri ile birlikte davanın REDDİNE, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN : 1-Birleşen dava yönünden söz konusu patentin hükümsüzlüğü davasının reddine, " dair verilen karar taraf vekillerinin istinaf etmesi üzerine dosyanın gönderildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 02/12/2021 tarih ve .... Esas - .... Karar sayılı ilamında belirtilen "Davaya konu patentin 1 nolu bağımsız istemi ve bu isteme bağımlı 2 nolu istemde ürünün elde ediliş usulünün koruma altına alındığı anlaşılmaktadır. 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Usul Patentleri ile İlgili Haklar” başlıklı 84/2. Maddesinde; “Patent konusunun yeni ürün veya maddelerin elde edilmesine ilişkin bir usul olması halinde, aynı özellikleri taşıyan her ürün ve maddenin patent verilmiş buluş konusu usule göre elde edilmiş olduğu kabul edilir. Aksini savunan kişi, bunu ispatla yükümlüdür.” hükmü düzenlenmiştir. Mahkemenin de gerekçeli kararında bilirkişi raporundaki tespitlere yer verdikten sonra, tarafların ürünlerinin üretiminde kullanılan enjeksiyon kalıplarının çalışma yöntemlerinin aynı olup olmadığına dair dosya kapsamında bilgi bulunmadığından davanın reddine karar verildiği açıklanmıştır. 551 Sayılı KHK 84/2 maddesinden anlaşıldığı üzere mahkemece öncelikle, "patent konusunun yeni ürün ve maddelerin elde edilmesine ilişkin" olup olmadığının belirlenmesi, başvuru tarihinde yeni olmayan bir ürün veya maddenin üretim usulüne ilişkin ise davalıya davacı patenti ile koruma altına alınan usulde üretilmediğini ispat imkanı tanınması, patent konusu yeni bir ürün veya madde değilse bu kez davacıya ispat yükü düştüğü gözetilerek, karar verilmesi gerekirken, bu hususta inceleme ve değerlendirme yapılmadan davanın reddine karar verilmesi yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, asıl davaya yönelik mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın 551 Sayılı KHK 84/2 maddesi gereğince ispat yükünün hangi tarafa yükleneceği değerlendirilerek yazılı şekilde inceleme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Davalı-birleşen davada davacı vekilinin, birleşen hükümsüzlük davasına yönelik istinaf sebeplerinin incelenmesinde, mahkemece alınan 28/01/2015 tarihli bilirkişi heyet raporunun, 13/07/2015 tarihli birleştirme kararından önce alındığı ve birleşen dava yönünden inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece alınan 08/09/2017 tarihli bilirkişi heyet raporunda, ise yapılan yenilik ve buluş basamağı incelemesinin usulüne uygun ve denetime elverişli olmadığı, genel bilgilere yer verildiği, yenilik giderici belgelerle karşılaştırmalı inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.Mahkemece hükme esas alınan son bilirkişi raporunda ise, yenilik giderici belgelerden sadece .... patent belgesinin en yakın yenilik giderici delil olarak belirlendiği, ancak karşılaştırmanın denetime elverişli şekilde yapılmadığı gibi, buluş basamağı incelemesinde de bilirkişi heyetinin; "davaya konu Patente en yakın olan .... Nolu 1972 tarihli Amerikan Patenti yenilik unsuru açısından incelendiğinde de görüleceği üzere, 90 derece açılı küresel vananın herhangi bir ek parça kullanmaksızın bir ucu Metal, diğer ucu Plastik birleşmeye Uygun bir şekilde üretilebiliyor olmasının tekniğin bilinen durumuna dahil olmadığını ve yenilik özellikleri içerdiğini ve buluş basamağı kriterini sağladığı kanaatinde olduklarını" açıkladıkları anlaşılmıştır. 551 Sayılı KHK 9 maddesinde buluş basamağı " Buluş ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir." şeklinde açıklanmıştır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda, yenilik incelemesinin her bir yenilik giderici belge yönünden ayrı ayrı yapılması gerekirken, denetime elverişli şekilde diğer belgeler karşısında yenilik incelemesinin yapılmaması, buluş basamağı incelemesinde ise patent başvuru tarihinden önce kamuya açıklanan tüm belgelerden, patent konusu buluşa ait üretim usulü ve ürüne ilişkin bilgilerin, teknik uzman yönünden aşikar olup olmadığının denetime elverişli şekilde değerlendirilmemesi nedeniyle, davalı-birleşen davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.Taraf vekillerinin istinaf başvuruları kabul edilmekle mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın asıl davada ispat yükünün hangi tarafa düştüğü belirlendikten sonra ispat imkanı tanınması, birleşen davada da, birleşen davanın davacısı tarafından sunulan uzman görüşlerinin ve yenilik giderici olarak sunulan belgelerin incelenerek, hükümsüzlük koşulları yönünden denetime elverişli şekilde rapor alındıktan sonra karar verilmek üzere" gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizin 14/04/2022 tarihli duruşma kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda davalı vekiline delillerini bildirmesi için 2 hafta kesin süre verilmiş ve ara karar yerine geldikten sonra dosyanın yeniden seçilecek biri sınai mülkiyet uzmanı ve ikisi patent uzmanı mühendisten oluşacak üç kişilik heyete tevdi ile, a)dosya kapsamı deliller, önceki raporlar, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve tüm deliller değerlendirilerek asıl dosya yönünden davalının davacı adına tescilli patent haklarına tecavüzü olup olmadığı, eşdeğer yolla olsa dahi tecavüzünü gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden gerekçeli rapor tanzimi istenmesine, b)birleşen dosya yönünden ise dava konusu patentin yenilik kırıcı olarak bildirilen bütün doküman ve belgeler ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararında işaret edildiği üzere hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 25/07/2022 tarihli raporda sonuç olarak; birleşen dava yönünden; Dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin dosya kapsamındaki tüm deliller karşısında tüm istemleriyle yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu, ancak buluş basamağı taşımadığını, dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin 1. isteminin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacakyeterlikte açıklık içermediği, 2. ve 3. istemlerde bu yönüyle bir eksikliğin olmadığını, dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin 3. isteminin yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı, 1. ve 2. istemde bu yönüyle bir eksikliğin olmadığını, TR... Bsayılı patentin 1, 2 ve 3. İstemlerinin 551 sayılı KHK’ nın 129. Maddesi uyarınca hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğunu, Asıl Dava Yönünden; Dosya kapsamında mevcut bilgiler üzerinden 1 ve 2 no.lu istemler yönünden davalıların patentin kapsamında kalan bir eyleminin / faaliyetinin ispatlanamadığını, Heyetimize herhangi bir ürün numunesi gönderilmemiş olmakla beraber, 28.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda incelenen davacı tarafından sunulan ... ibareli davalı ürün numunesinin anılan raporda belirtildiği üzere 3 no.lu istemdeki tüm unsurları içeriyor olmasına istinaden bu ürünün 3 nolu istemin koruma kapsamında kaldığının söylenebileceğini, karşı davada patentin hükümsüzlüğü halinde, hükümsüzlük kararı geriye dönük etkiye sahip olduğundan her hâlükârda patent ihlalinden söz edilemeyeceğini bildirmiştir. Mahkememizin 07/10/2022 tarihli ara kararı ile Davacı/Birleşen dosyada davalı vekilinin itirazları ciddi görüldüğünden, dosyanın önceki heyete tevdi ile itirazları karşılar ek rapor tanziminin istenmesine karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 02/12/2022 tarihli ek raporda sonuç olarak; Dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin dosya kapsamındaki tüm deliller karşısında tüm istemleriyle yeni ve sanayiye uygulanabilir olduğu, ancak buluş basamağı taşımadığını, Dava konusu TR .... B Sayılı Patent belgesinin 1. isteminin buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte açıklık içermediği, 2. ve 3. istemlerde bu yönüyle bir eksikliğin olmadığını, dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin 3. isteminin yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı, 1. ve 2. istemde bu yönüyle bir eksikliğin olmadığını, TR ....sayılı patentin 1, 2 ve 3. İstemlerinin 551 sayılı KHK’ nın 129. Maddesi uyarınca hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğunu, Asıl Dava Yönünden; Dosya kapsamında mevcut bilgiler üzerinden 1 ve 2 no.lu istemler yönünden davalıların patentin kapsamında kalan bir eyleminin / faaliyetinin ispatlanamadığını, heyetimize herhangi bir ürün numunesi gönderilmemiş olmakla beraber, 28.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda incelenen davacı tarafından sunulan .... ibareli davalı ürün numunesinin anılan raporda belirtildiği üzere 3 no.lu istemdeki tüm unsurları içeriyor olmasına istinaden bu ürünün 3 nolu istemin koruma kapsamında kaldığının söylenebileceğini, karşı davada patentin hükümsüzlüğü halinde, hükümsüzlük kararı geriye dönük etkiye sahip olduğundan her hâlükârda patent ihlalinden söz edilemeyeceğini bildirmiştir. Mahkememizin 16/02/2023 tarihli duruşma kararı ile Bölge Adliye Mahkemesiyle geri gönderme kararından önce alınan raporlar ile son raporlar arasında özellikle hükümsüzlük yönünden çelişki bulunduğundan ve davacı-karşı davalı vekilinin rapora itirazları ciddi görüldüğünden yeniden ek rapor ile bir sonuca ulaşılması da mümkün görülmediğinden, dosyanın yeniden resen seçilecek biri avrupa patent vekili ve ikisi de mühendis patent uzmanından oluşacak yeni bir heyete tevdi ile, dosya kapsamı tüm deliller, TPMK kayıtları, Bölge adliye Mahkemesi geri çevirme kararı ve önceki raporlar da değerlendirilmek suretiyle(raporlara katılma yada katılamama nedeni açıkça belirtilerek) , a) asıl dosya yönünden davalının davacı adına tescilli patent haklarına tecavüzü olup olmadığı, eşdeğer yolla olsa dahi tecavüzünü gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden gerekçeli rapor tanzimi istenmesine, b)birleşen dosya yönünden ise dava konusu patentin yenilik kırıcı olarak bildirilen bütün doküman ve belgeler ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararında işaret edildiği üzere hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 13/08/2023 tarihli raporda sonuç olarak; Birleşen Dava Yönünden; • Dava konusu TR ... B Sayılı Patent belgesinin dosya kapsamındaki tüm deliller karşısında tüm istemleriyle yeni, buluş basamağına sahip ve sanayiye uygulanabilir olduğunu, dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin tarifnamesinin buluşun uygulamaya koyulacak yeterlikte açık olduğunu, dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin tescili sürecinde istemlerde yapılan değişikliklerin ilk başvurunun kapsamını aşmadığını, Asıl Dava Yönünden; Dava konusu TR .... Sayılı Patent belgesinin 1 nolu ana istemi ile ilgili usul patentlerine ilişkin ihlal karinesi gereği davalıda olan ispat yükünün davalı tarafından yerine getirilmemiş olması nedeniyle davalı tarafından kullanılan üretim yönteminin 1 nolu ana isteminin kapsamında kaldığının kabulünün gerektiğini , dava dosyasında mevcut olan .... ibareli davalı ürün numunesinin 3 nolu isteminin tüm unsurlarını içeriyor olması nedeniyle istem kapsamında kaldığını bildirmiştir. Mahkememizin 16/11/2023 tarihli duruşma kararı ile dosyada davacı tarafın maddi tazminat talebinin de bulunduğu görülmekle, ve bugüne kadar herhangi bir inceleme yapılmamış olmakla, davalının adresi itibariyle Adana .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak, dosyanın resen seçilecek mali müşavir bilirkişiye tevdi ile, bilirkişilere mahallinde davalı ticari defterlerini inceleme yetkisi de verilerek, davalı tarafça dava tarihi olan 18/04/2014 tarihinden geriye doğru iki yıllıkdönemde "...." isimli üründen kaç adet satıldığı, bu üründen kaç TL ciro elde edildiği ve bu üründen kaç TL net kazanç elde edildiğinin tespit edilerek rapor tanzimi istenilmiş olup, mali müşavir bilirkişi hazırlamış olduğu raporda sonuç olarak; davalıya ait 2012-2013 ve 2014 Ticari Defterlerinin; Yukarıdaki tasdik şerhi yazılı defterlerin 213 sayılı VUK’nun 221-222-223-224-225 sayılı maddelerinde belirlenen süre ve şekillere uygun olarak açılış tasdiklerinin yaptırıldığı; ayrıca TTK’nın 64. Ve 222. maddesine uygun olarak kapanış tasdiki işlemlerinin de yaptırılmış olduğu, bu defterlerin VUK’nun 215. ve 219. maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı kanaati oluşmakla birlikte takdirin mahkemeye ait olduğunu, 18.04.2012-31.12.2012 Tarihleri arasında Davaya konu olan ”....”’dan Toplam 12.988 Adet ve Toplam tutarı 59.434,87 TL satış yapıldığını, 01.01.2013-31.12.2013 Tarihleri arasında Davaya konu olan ”...”’dan Toplam 33.390 Adet ve Toplam tutarı 171.256,53 TL satış yapıldığını, davalının 2014 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde; Davaya konu olan ”...”’ya ait satışlar tespit edilemediğini, davalının, davaya konu olan ”...”’ isimli üründen 2012 ve 2013 yılında toplam 46.378 adet satıldığını, davalının, Davaya konu olan ”....”’ isimli üründen 2012 ve 2013 yılında toplam Net Kazanç’ın Tutarı 230.691,40 TL olduğunu bildirmiştir. Mahkememizin 28/03/2024 tarihli duruşma kararı ile Dosyanın resen seçilecek biri sınai mülkiyet uzmanı, biri makine mühendisi ve biri de mali müşavirden oluşacak heyete tevdi ile, mahallinde bu kez davacı ticari defter ve kayıtlarını inceleme yetkisi de verilerek, davacının dava dilekçesinde belirttiği tazminat seçeneği gözetilerek, Adana .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden gelen bilirkişi raporu da değerlendirilerek, ayrıca dava ve olay tarihi itibarıyla yürürlükte olan KHK hükümleri gözetilerek patent tecavüzü nedeniyle dava tarihinden geriye doğru olan dönem ile davacının isteyebileceği maddi tazminat tutarını gösterir rapor tanzimi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 13/12/2024 tarihli raporda sonuç olarak; Mali Yönden Yapılan İncelemede; davacının maddi tazminat hesabına ilişkin olarak tercih etmiş olduğu 551 sayılı KHK’nın 140/a maddesine göre talep edebileceği maddi tazminat tutarının 9.609,00 TL olarak hesap edildiğini, ancak, davacının talep edebileceği maddi tazminat tutarı 9.609,00 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte, karlılık oranlarının dava konusu ürün haricindeki ürün çeşitlerini de kapsaması nedeniyle düşük gerçekleştiği ve 3,67 TL olan ortalama birim satış fiyatının, davalının 4,77 TL olan ortalama birim satış fiyatından %35,42 oranında 1,30 TL daha az olduğu göz önünde bulundurularak, davacının talep edebileceği maddi tazminat tutarının belirlenmesi konusundaki takdirin mahkemeye ait olacağını, Asıl Dava Yönünden Yapılan Değerlendirmede; Dava konusu TR ... Sayılı Patent belgesinin 1 nolu ana istemi ile ilgili usul patentlerine ilişkin 551 sayılı KHK’ nun 84/2 maddesi gereği davalıda olan ispat yükünün davalı tarafından yerine getirilmemiş olması, 28.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından sunulan .... ibareli davalı ürün numunesinin kesiti de alınarak incelenen üründe 1 nolu istemde koruma altında olan teknik unsurların mevcut olduğu anlaşılmakta olup, 551 sayılı KHK’ nun 84/2 maddesi gereği aynı usulde üretildiği kanaatine varıldığını, Yine, 3 nolu bağımsız istem ile (1 nolu istem ile tanımlanan üretim yöntemine göre elde edilmiş) “yekpare yapılanma olan, bütünleşik plastik adaptöre (3) sahip 90 derece plastik valf gövdesi (1.5) içeren” teknik unsura sahip plastik esaslı radyatör vanasının tanımlanmış olduğu, bu istemde koruma altında olan teknik unsurun yekpare yapılanma olan, bütünleşik plastik adaptöre (3) sahip 90° plastik valf gövdesi (1.5) olduğu, 28.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından sunulan .... ibareli davalı ürün numunesinin kesiti incelendiğinde, yekpare yapılanma olan, bütünleşik plastik adaptöre sahip 90° plastik valf gövdesi olduğu böylelikle patentin 3 nolu istemi kapsamında kaldığı kanaatine varıldığını, Birleşen Dava Yönünden Yapılan Değerlendirmede; Dava konusu TR ... Sayılı patent belgesinin, tüm istemleriyle yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerine haiz olduğunu, Dava konusu TR ... Sayılı patent belgesinin, tarifnamesinin, istemlerin ve şekillerin buluşun uygulamaya koyulacak yeterlikte açık olduğu ve kapsamını aşmadığını bildirmiştir. Mahkememizin 22/04/2025 tarihli duruşma kararı ile Dosyanın son raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi edilerek davalı ve birleşen dosya yönünden davacı vekilinin itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 20/10/2025 tarihli ek raporda sonuç olarak; Mevcut bilirkişi heyeti olarak, Bilirkişi heyet kök raporunda yapılan değerlendirmeleri tekrar ettiğimizi, ilgili raporun revizyonunu gerektirecek herhangi bir gerekçe bulunmadığını, konu raporda varılan kanaatlere sadık kaldıklarını bildirmiştir. Mahkememizin 11/12/2025 tarihli duruşma kararı ile Dosyanın son bilirkişi raporunu düzenleyen heyete tevdi ile istinaf kararında ve 551 sayılı KHK'nın 84/2 maddesinde belirtildiği üzere patent konusunun yeni ürün ve maddelerin elde edilmesine ilişkin olup olmadığı, yeni ürün veya madde elde edilmesine ilişkin olmaması halinde patent ile koruma altına alınan usulde üretilip üretilmediği hususunun , yeni ürün olması halinde taraflarca sunulan delillere göre dava konusu patentle koruma altına alınan usule göre üretilip üretilmediğinin ayrıntılı ve denetime elverişli ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti hazırlamış olduğu 06/05/2026 tarihli ek raporda sonuç olarak; Mevcut bilirkişi heyeti olarak, Bilirkişi heyet ek raporunda yapılan değerlendirmeleri tekrar ettiğimizi, • 551 sayılı KHK'nın 84/2 maddesinde belirtildiği üzere patent konusunun yeni ürün ve maddelerin elde edilmesine ilişkin olduğunu, dava dosyasında mevcut olan 28.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından sunulan ... ibareli davalı ürün numunesinin kesiti de alınarak incelenen 3 nolu bağımsız istem ile (1 nolu istem ile tanımlanan üretim yöntemine göre elde edilmiş) “yekpare yapılanma olan, bütünleşik plastik adaptöre (3) sahip 90 derece plastik valf gövdesi (1.5) içeren” teknik unsura sahip plastik esaslı radyatör vanası tanımlandığını, bu istemde koruma altında olan teknik unsur; yekpare yapılanma olan, bütünleşik plastik adaptöre (3) sahip 90° plastik valf gövdesi (1.5) Yukarıda görsel kesiti verilen ... ibareli davalı ürün numunesinin kesiti incelendiğinde, yekpare yapılanma olan, bütünleşik plastik adaptöre sahip 90° plastik valf gövdesi olduğu böylelikle patentin 3 nolu istemi kapsamında kaldığını, dava konusu TR .. Sayılı Patent belgesinin 1 nolu ana istemi ile 2 nolu bağlı istemi ilgili usul patentlerine ilişkin 551 sayılı KHK’ nun 84/2 maddesi gereği davalıda olan ispat yükünün davalı tarafından yerine getirilmemiş olması, 28.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından sunulan .... ibareli davalı ürün numunesinin kesiti de alınarak incelenen üründe 1 nolu istemde ve bağlı 2 nolu istemde koruma altında olan teknik unsurların mevcut olduğu anlaşılmakta olup, 551 sayılı KHK’ nun 84/2 maddesi gereği aynı usulde üretildiğini, dava konusu TR ... Sayılı patent belgesinin, tüm istemleriyle yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterlerine haiz olduğu, dava konusu TR .... Sayılı patent belgesinin, tarifnamesinin, istemlerin ve şekillerin buluşun uygulamaya koyulacak yeterlikte açık olduğu vekapsamını aşmadığını bildirmiştir. Tüm dosya kapsamı incelenmiş, birleşen dava yönünden; davacı birleşen dosya nezdinde davalıya ait TR .... numaralı faydalı model belgesinin istemleri yönünden başvuru tarihi itibariyle yeni olup olmadığı mahkememizce alınan raporlarda tartışılmış olup hükme esas alınan son bilirkişi heyeti raporu dikkate alınmış olup buna göre davacı/karşı davalıya ait TR ....sayılı "...." başlıklı incelemeli patentin yenilik ve buluş basamağı kriterlerini içerdiği, patent belgesinin, tarifnamesinin, istemlerin ve şekillerin buluşun uygulamaya koyulacak yeterlikte açık olduğu ve kapsamını aşmadığı, sonuç olarak hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmış ve yukarıda izah edilen gerekçelerle karşı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Asıl dava yönünden yapılan inceleme ile; dava konusu TR .... sayılı patentin usul patenti olması nedeniyle 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Usul Patentleri ile İlgili Haklar” başlıklı 84/2. Maddesinin “Patent konusunun yeni ürün veya maddelerin elde edilmesine ilişkin bir usul olması halinde, aynı özellikleri taşıyan her ürün ve maddenin patent verilmiş buluş konusu usule göre elde edilmiş olduğu kabul edilir. Aksini savunan kişi, bunu ispatla yükümlüdür.” hükmü dikkate alınarak yapılan inceleme ile; patent konusunun yeni ürün ve maddelerin elde edilmesine ilişkin olduğu, davalı ürünü ile davacı patenti karşılaştırıldığında davalı ürünün davacı patentinin kapsamında kaldığı, burada dava konusu ürünün davacı patenti ile üretilmediğini ispat yükünün davalı tarafa düştüğü, ancak yargılama sona erinceye kadar davalının davacının usul patentine göre ürünlerin üretilmediğini ispat edemediği anlaşılmış, bu nedenle davalının davacının ... tescil numaralı patentten kaynaklanan haklarına tecavüzünün tespitine, tecavüzün durdurulmasına ve giderilmesine, davalıya ait tecavüz teşkil eden ürünlere ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan araçlara el konularak imhasına karar verilmiştir. Davacının patentten doğan haklarına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı elde edebileceği muhtemel gelir üzerinden maddi tazminat talebinde bulunması nedeniyle bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış ve tazminat tutarının 9.609,00 TL olabileceği, ancak karlılık oranlarının dava konusu ürün haricindeki diğer ürünleri de kapsaması nedeniyle düşük olduğuna dair tespit dikkate alınarak TBK'nın 50-51.maddeleri uyarınca 15.000 TL maddi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaati ile bu miktar üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ; A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalının davacının ... tescil numaralı patentten kaynaklanan haklarına tecavüzünün tespitine, tecavüzün durdurulmasına ve giderilmesine, davalıya ait tecavüz teşkil eden ürünlere ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan araçlara el konularak imhasına, 2-Maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ İLE 15.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Hükmün özetinin tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilamına, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 1.707,75 TL harçtan 1.024,65 TL ilam harcının mahsubu ile 683,10 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen tecavüz yönünden 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat davası yönünden davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/3 maddesi gereğince reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle 15.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 25,20 TL başvuru ve 1.707,75 TL peşin olmak üzere toplam 1.732,95 TL harç giderinden iadesine karar verilen 683,10 TL'nin mahsubu ile 1.049,85 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 33.051,50 TL yargılama giderinden davanın kabul- ret oranına göre 19.004,61 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, B-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan, 732,00 TL ilam harcından, 25,20 TL peşin harcın mahsubu ile, 706,80 TL bakiye karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan, 55.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, C-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, D-Talep halinde kararın taraflara tebliğine, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2026

Katip ... ✍e-imzalıdır Hakim ... ✍e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2022/27, K. 2026/168, T. 16.07.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2022-27-e-2026-168-k-1fdf0da3c3ac