İlk Derece Mahkemesi 2017/290 E. 2017/198 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/516 Esas KARAR NO : 2021/5 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 13/10/2020 KARAR TARİHİ : 05/01/2021 Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılardan olan alacağı nedeniyle davalılar aleyhine Antalya ... . İcra Müdürlüğü’nün ... /... E. Nolu dosyasıyla takip yaptığını, borçluların itirazı üzerine takibin durduğunu, TTK m.730/I-b.3’ün TTK m. 591’e yaptığı yollama nedeniyle, keşideci tarafından çek üzerine, ödenmemesinden sorumlu olmayacağına ilişkin bir kaydın konulması mümkün olmadığını, süresinde ibraz edilmiş olmasına rağmen karşılığı bulunmaması nedeniyle ödenmeyen çeklerden dolayı hamile, tüm bu sorumlulara karşı müracaat hakkı tanıdığını, karşılıksız kalan bir çeki müracaat borçlusu sıfatı ile ödeyen ciranta ve avalistler de kendisinden önce gelen kişilere, keşideciye ve lehine aval verdiği kişilere müracaat hakkını kullanabilece belirterek itirazının iptaline, takibin davalılar yönünden devamına, davalıların % 20 icra inkar tazminatına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çek zamanaşımına uğradığını ve kambiyo vasfında bulunmadığından görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil asliye hukuk mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemenin Alanya mahkemeleri olduğunu, alacaklı ile arasında hiç bir ticaret olmadığını, çeklerin hatır çeki olduğunu belirterek davanın reddi ile asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. DAVA : Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesine dayanan itirazın iptali istemli davadır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ: Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık süre içerisinde Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Davalı ... yönünden dava dosyası tefrik edilerek mahkememizin ... /... E. kaydedilmiştir. Antalya ... . İcra Müdürlüğü'nün ... /... E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının davacı, borçlunun davalı, ... ve ... ... .... Şirketi olduğu, ... TL Asıl Alacağı, ... TL Asıl Alacağı, ... TL Faiz Alacağı, ... TL Faiz Alacağı ... TL toplam Alacak; takip dayanağının ... günlü ... Seri No lu çeki ... TL, ... günlü ... Seri No lu çeki ... TL olduğu davalıların itirazı üzerine takibin davalılar yönünden durduğu görülmüştür. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada belirlenecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığıdır. Dava, zamanaşımına uğramış ve kambiyo senedi niteliğini kaybetmiş çeklere dayanmakta ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2017 tarih 2017/290E. 2017/198K. Sayılı kararı). İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 50. maddesi yollaması ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 50. maddesi “Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir. Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur. İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 25' inci maddesi hükmü tatbik olunur” düzenlemesini içermektedir. Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre, itirazın iptali davasını gören mahkeme, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyebilir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, sonuca etkili değildir. Başka bir ifadeyle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle tetkik merciinin (icra hukuk mahkemesinin) yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır (Üstündağ S., İcra Hukukunun Esasları, İstanbul 1995, 6. Bası, s. 101-102 ). Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.03.2001 gün ve 2001/19-267 E., 2001/311 K.; 20.03.2002 gün ve 2002/13-241 E., 2002/208 K.; 20.11.2002 gün ve 2002/19-900 E., 2002/994 K. sayılı kararlarında da aynı ilkelere işaret edilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 25/10/2018 tarih 2017/13-534E. 2018/1567K. sayılı kararı). Kural olarak davalının birden fazla olması halinde dava (takip) bunlardan birinin ikametgâhı mahkemesinde (icra dairesinde) açılır. Şayet alacaklı, takibe borçlulardan birinin ikametgâhı icra dairesinde girişmiş ve bu borçlu takibe de itiraz etmemişse diğeri yönünden de icra dairesinin yetkisi kesinleşecektir. Ne var ki, bu kuralın uygulanabilmesi için alacaklının borçlulardan en az birinin doğru ikametgâh adresinde takip yapması gerekir. Aksi halde yetki konusunda tercih hakkını doğru kullanmayan alacaklının bu hakkı karşı tarafa geçecek ve onun yetki itirazının göz önünde tutulması gerekecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17/09/2008 tarih 2008/12-543E. 2008/522K. sayılı kararı). Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/10/2016 tarih 2016/11629E.2016/8883K. sayılı kararında; "...İİK'nda itirazın iptali davalarında icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili olduğu hususunda bir düzenleme mevcut değildir..." denilmiştir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 10/03/2016 tarih 2015/10045E. 2016/4390K. sayılı kararında; "...dava TTK'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılmıştır. Somut olayda, 818 sayılı BK'nun 73. (TBK' nun 89. maddesi hükmü) uygulanamaz..." denilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 13/07/2017 tarih 2017/480E. 2017/456K. sayılı kararında; "...Dava, TTK 732. maddesine dayandırılarak açılmıştır. Takibe konu çek bankaya ibraz edilmediğinden çek vasfını yitirmiş ve adi belge haline gelmiştir. Yetkili mahkeme ve yetkili icra dairesi bu durumda genel yetki kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerekir. HMK 6.maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (Yargıtay 11. H.D'si 23/10/2008 tarih, 2007/8658E. 2008/11894K., 26/09/2016 tarih, 2016/8387 E. 2016/7463K., Yargıtay 19. H.D'si 10/03/2016 tarih 2015/10045 E. 2016/4390K .)..." denilmiştir. Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 02/07/2019 tarih 2019/565E. 2019/4744K. sayılı kararında; "... vekalet ücreti, görevli mahkemece yapılan yargılama sonunda oluşacak sonuca göre hükmedilecek vekalet ücretidir. Görevsizlik kararı için ayrı, yapılan yargılama sonucu ayrı vekalet ücreti verilmesi kanuna aykırıdır. Birleştirilen davanın görevsiz mahkemede açılması üzerine verilen görevsizlik kararı yönünden mahkemece ayrıca vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi..." denilmiştir. Davamıza gelince; davacı zamanaşımına uğramış çeklere dayalı olarak girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemiyle dava açmıştır. Dava, zamanaşımına uğramış ve kambiyo senedi niteliğini kaybetmiş çeklere dayandığından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. İtirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle tetkik merciinin (icra hukuk mahkemesinin) yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Davalı ... takip dosyasına yaptığı itirazda Alanya icra müdürlüğü'nün yetkili olduğu belirterek, diğer itirazlarının yanında yetki itirazında bulunmuş ise de; icra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 50. maddesi yollaması ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılmakta olması, anılan kanunun 7. maddesi gereğince birden fazla borçlu hakkında icra takibi yapılması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde icra takibi yapılabilecek olması, takip borçlularından ... ... ... ... ... Şirketi'nin adresinin ... ili olması nedeni ile Antalya İcra Müdürlüklerinin takipte yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Davacı itirazın iptalini davasını ise takibe itiraz eden davalılar aleyhine açmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun'da itirazın iptali davalarında icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili olduğu hususunda bir düzenleme mevcut değildir, başka bir ifade ile mahkemenin yetkisi ise ayrı değerlendirilmelidir. Dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun 818/1-m. maddesi yollaması ile aynı kanunun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılmıştır. Bu durumda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 89. maddesi hükmü uygulanması mümkün değildir. Yetkili mahkeme bu durumda genel yetki kuralları çerçevesinde çözümlenmesi gerekir. 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunun 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaması nedeni ile tefrik kararı verilmiştir. Davalının yerleşim yeri Alanya olup davalı süresi içinde yetki itirazında bulunmuştur. Süresi içinde yetki itirazında bulunması, yetkiye ilişkin seçim hakkının davalıya geçmesi nedeniyle yetki itirazının kabulüne Alanya Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) yetkili olduğuna karar verilmesi gerekmiştir. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderine o mahkemece bakılacağından, bu konuda karar vermek görevli mahkemeye bırakılmıştır. Görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise; talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderini ödemeye mahkum edileceğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1.Yetki itirazının KABULÜNE, mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, 2. Davacı ve/veya davalılardan herhangi birinin talebi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Alanya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) gönderilmesine, 3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili Alanya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğine, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 331/2 maddesi gereğince; yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceğine; şayet yetkisizlik kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine mahkememizin dosya üzerinden bu durumu tespiti ile davacıyı yargılama giderlerini (yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücreti) ödemeye mahkum edeceğine, 5. Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde yetkili mahkemede tevzi edilecek dosyaya aktarılmasına, dava dosyasının yetkili mahkemeye süresi içinde gönderilmesinin talep edilmemesi halinde, bakiye gider avansının istek halinde yatıran davacıya iadesine, Dair, davalılardan ...'ın yüzüne karşı, davacının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/01/2021 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır