Danıştay 8. Daire 2022/2338 E. 2025/6955 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/2338 Karar No : 2025/6955

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... sicil numaralı arama ruhsatının, işletme projesi verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmadığından iptal edilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı adına kayıtlı ... sicil numaralı arama ruhsatının 12/07/2019 tarihine kadar detay arama dönemine hak sağladığı, arama ruhsat süresinin bitimine kadar detay arama faaliyet raporu ve işletme projesi verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmadığı, ruhsat döneminde gerçekleşen terör olaylarının dört yıllık detay arama döneminin tamamına etki edecek bir boyutta bulunmadığı, ruhsat sahasının özel güvenlik bölgesi ilan edilmesinin de dava konusu işlemin tesis edilmesinden daha sonra gerçekleştiği anlaşıldığından, davacıya ait arama ruhsatının, ruhsat süresi sonuna kadar işletme projesi verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmadığından iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, arama faaliyetine konu alanın terör bölgesi olduğu, güvenlik sağlanamadığından arama faaliyetlerinin imkansız hale geldiği, fiili bir imkansızlık bulunmasına karşın arama ruhsatının iptal edildiği, tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 17/09/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Dava, ... sicil numaralı arama ruhsatının, işletme projesi verilerek işletme ruhsat talebinde bulunulmadığından iptal edilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ...tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Arama faaliyeti" başlıklı 17. maddesinin 2. fıkrasında (işlem tarihinde yürürlükte olan hali ile) ; "(Değişik ikinci fıkra: 28/11/2017-7061/48 md.) Genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgilerin ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da gösteren genel arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur. Genel arama dönemi sonuna kadar ön arama ve genel arama faaliyet raporları ile yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin Genel Müdürlüğe verilmemesi halinde arama ruhsatı iptal edilir. Genel Müdürlüğe verilen ön arama ve genel arama raporlarının veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması veya verilen ön arama ve genel arama faaliyet raporları ile yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması halinde arama ruhsatı iptal edilir. İlgili mevzuat kapsamında diğer kurumların, ruhsat sahibinin gerekli izinlere ilişkin başvurusunu olumsuz sonuçlandırması veya bu izinlerin ruhsat sahibinden kaynaklanan nedenlerle alınamaması halinde arama ruhsatı iptal edilir. Bu fıkradaki yükümlülükleri yerine getirilen arama ruhsatı, IV. Grup madenlerde dört yıl detay arama dönemine hak sağlar. II. Grup (b) bendi, III. ve V. Grup ruhsatlarda ise genel arama dönemi sonuna kadar işletme ruhsat talebinde bulunulmaması halinde ruhsat iptal edilir." hükmü bulunmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, Bitlis ili, Merkez ilçesi dahilinde ... sicil numaralı IV. grup arama ruhsatının 10/07/2012 tarihinde yürürlüğe girmiş, 12/07/2013 tarihinde ruhsatın ön arama dönemi sona ermiştir. Ruhsat sahibi tarafından ön arama faaliyet raporu verilmiş ve ruhsatın 12/07/2015 tarihine kadar genel arama faaliyet dönemine hak sağlanmıştir. Ruhsat sahibi tarafından 10/07/2015 tarihli dilekçe ile genel arama faaliyet raporunun verilerek 12/07/2019 tarihine kadar detay arama dönemine hak sağladığı, ancak 12/07/2019 tarihine kadar detay arama faaliyet raporunun ve işletme projesinin verilerek işletme talebinde bulunulmadığı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile arama ruhsatının iptal edildiği, bu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde söz konusu alanın terör bölgesi olduğundan güvenliğin sağlanamadığı ve fiili bir imkansızlık bulunduğu belirtildiğinden, idare mahkemesi tarafından 10/11/2020 tarihli kararı ile Bitlis Valiliğinden ve Bitlis İl Jandarma Komutanlığından; arama ruhsatının bulunduğu alanın 10/07/2015 ila 12/07/2019 tarihleri arasında; askeri yasak bölge, özel güvenlik bölgesi, girişe yasak bölge kapsamı içerisinde bulunup bulunmadığının sorularak buna ilişkin bilgi ve belgeler ile adli veya askeri mercilere intikal eden terör olayı veya terörle mücadele faaliyetlerinin var olup olmadığının, var ise hangi tarihlerde meydana geldiğinin açıklanmak suretiyle buna ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesine karar verildiği, ara karara cevaben Bitlis İl Jandarma Komutanlığı tarafından düzenlenen 10/12/2020 tarihli tutanak gönderilmiş, söz konusu tutanak içeriğinde, 24/12/2019 tarih ve 1847 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile belirtilen bölgenin geçici özel güvenlik bölgesi ilan edildiği, 22/06/2019 tarihinde üç bölücü terör örgütü mensubunun, gerçekleştirilen hava harekatı ile etkisiz hale getirildiği, etkisiz hale getirilen bölücü terör örgütü mensuplarının maden arama ruhsat sahasının bulunduğu bölgeye yaklaşık olarak 1,5 km uzaklıkta olduğu ve bölgede terör olaylarının yaşandığının tespit edildiği bilgilerine yer verildiği anlaşılmaktadır. Bakılan davada; davacı ruhsat sahibinin detay arama süresinin sonuna tekabül eden 12/07/2019 tarihi itibarıyla, maden arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgileri ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da gösteren arama faaliyet raporunu kuruma ibraz etmeyerek 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan yükümlülüklerini yerine getirmediği sabit ise de, söz konusu bölgenin, 24/12/2019 tarih ve 1847 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile belirtilen bölgenin geçici özel güvenlik bölgesi ilan edildiği, 22/06/2019 tarihinde üç bölücü terör örgütü mensubunun, gerçekleştirilen hava harekatı ile etkisiz hale getirildiği, etkisiz hale getirilen bölücü terör örgütü mensuplarının maden arama ruhsat sahasının bulunduğu bölgeye yaklaşık olarak 1,5 km uzaklıkta olduğu ve bölgede terör olaylarının yaşandığının tespit edildiği bilgilerine yer verildiği hususları dikkate alındığında, davacı şirketin bu süreçte faaliyette bulunamaması ve buna dayalı olarak arama faaliyet raporunu kuruma ibraz edememesi hususlarının kendi kusurundan kaynaklanmadığı açık olup, davacı şirket hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17. maddesinde yer alan yükümlülükleri yerine getirmediği gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşıldığından davacının talebinin reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemin iptali gerekirken davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.