Danıştay 13. Daire 2024/3508 E. 2025/1653 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/3508 Karar No:2025/1653

MÜDAHALE İSTEMİ HAKKINDA KARAR

... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. ... tarafından, ... A.Ş. Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığınca Türkiye Deprem İyileştirme ve Yeniden İmar Projesi (TERRP) kapsamında 05/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen KMARAS-TERRP-E4 İhale/Sözleşme Referans No'lu "Kahramanmaraş Pazarcık Kanalizasyon ve Yağmursuyu Şebekesi İnşaatı İşi" ihalesinde teklifleri değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişim tarafından yapılan itiraz başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle İller Bankası A.Ş.'ye karşı açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine, ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ile ... İnşaat Taahhüt ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. vekili Av. ... tarafından verilen davalı yanında davaya müdahale istemlerini içeren dilekçe incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, üçüncü kişilerin davaya katılması konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 66. maddesinde ise, üçüncü kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, fer'i müdahil olarak davada yer alabileceği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden, müdahale isteminde bulunan ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ile ... İnşaat Taahhüt ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.'nin davaya müdahalede hukuki yararlarının bulunduğu anlaşıldığından, davalı idare yanında MÜDAHALE İSTEMLERİNİN KABULÜNE, 21/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda davaya müdahale konusunda özel bir hüküm bulunmamakla birlikte "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hallerde uygulanmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunulan haller arasında "üçüncü şahısların davaya katılması" konusu da sayılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 65. maddesinde "asli müdahale" düzenlenmiş; "Fer'i müdahale" başlıklı 66. maddesinde ise, "(1) Üçüncü kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar, fer’î müdahil olarak davada yer alabilir."; "Tahkikatın konusu" başlıklı 143. maddesinde, "(1)Tarafların davada ileri sürdükleri bütün iddia ve savunmalar birlikte incelenir. (2) Hâkim, muhakemeyi basitleştirmek veya kısaltmak için resen veya taraflardan birinin talebi üzerine tahkikatın her aşamasında iddia veya savunmalardan birinin veya bir kısmının diğerinden önce incelenmesine karar verebilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; bakılan davada, İdare Mahkemesince davanın reddine karar verildiği, anılan kararın davacı tarafından bozulması istemiyle temyiz edildiği, ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ile ... İnşaat Taahhüt ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından, dava konusu ihalede en avantajlı teklif sahibi olarak sözleşme imzalandığı ve işe başlandığı, verilecek kararın sonucunun kendilerini doğrudan etkileyeceği belirtilerek 6100 sayılı Kanun'un 66. maddesi kapsamında davalı idare yanında davaya fer'i müdahale isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Fer'i müdahale isteminde bulunulduğunun tespitinin ardından, davanın hangi aşamasında kadar bu istemde bulunulabileceğinin tespit edilmesi zorunludur. 6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen 66. maddesinde, fer'i müdahilin, taraf yanında ve tarafa yardımcı olarak tanımlandığı ve ancak tahkikat sona erinceye kadar davaya katılma isteminde bulunulabileceği belirtilerek ne zamana kadar bu istemde bulunulabileceğinin açıkça hükme bağlandığı görülmektedir. İdari yargılama hukukunda 'tahkikat' evresi bulunmamakla beraber kanun hükmünün düzenleniş şekli ile 6100 sayılı Kanun'un 143. maddesinde yer alan tahkikatın konusu birlikte değerlendirildiğinde; hakim tarafından, iddia ve savunmaların birlikte incelendiği tahkikat aşamasının ilk derece yargılaması içerisinde yer aldığı, kanun yolu aşamasını kapsamadığı sonucuna varılmaktadır. Nitekim anılan Kanun'un sistematiğine bakıldığında da "Kanun Yolları" başlıklı "Sekizinci Kısım"da bu yolların; istinaf, temyiz ve yargılamanın yenilenmesi olduğu da açıkça kurala bağlanmıştır. Diğer yandan, söz konusu 66. maddenin gerekçesinde de, kanun koyucu tarafından, asli müdahaleden farklı olarak tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahalede bulunulacağının kabul edildiği, zira asli müdahilin taraf olduğu ve bir dava açtığı, oysa fer'i müdahilin taraf yardımcısı olarak mevcut bir davanın içinde yer aldığının belirtildiği; dolayısıyla hükümde arzu edilenin ilk derece yargılaması içerisinde bu istemde bulunulması olduğu, kanun yollarının bu kapsam içerisinde kalmadığı anlaşılmaktadır. Somut uyuşmazlığa gelindiğinde; ilk derece mahkemesi sıfatıyla İdare Mahkemesince yargılama yapılıp esas hakkında karar verildikten sonra, kanun yolu olan temyiz aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesinden fer'i müdahale isteminde bulunulduğu görülmektedir. Yukarıda yapılan tespitler ve 6100 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca, kanun yolu aşamasında fer'i müdahale isteminde bulunulmasının mümkün olmadığı görüldüğünden, temyiz aşamasında yapılan bu istemin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla, müdahale isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/3508 Karar No:2025/1653

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1) ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2) ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1) ... İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. 2) ... İnşaat Taahhüt ve Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... A.Ş. Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığınca Türkiye Deprem İyileştirme ve Yeniden İmar Projesi (TERRP) kapsamında 05/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen KMARAS-TERRP-E4 İhale/Sözleşme Referans No'lu "Kahramanmaraş Pazarcık Kanalizasyon ve Yağmursuyu Şebekesi İnşaatı İşi" ihalesinde teklifleri değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişim tarafından yapılan itiraz başvurusunun reddine ilişkin 17/07/2024 tarih ve 20024 sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; söz konusu ihalede "Değerlendirme ve Yeterlilik Kriterleri" tablosunun "Benzer İnşaat ve Sözleşme Yönetimi Deneyimi" başlıklı 4.2.(a) maddesindeki "(i) 1 Ocak 2014 ile tekliflerin verildiği tarih arasında ana yüklenici, ortak girişim üyesi veya alt yüklenici olarak asgari aşağıda açıklanan benzer sözleşmeyi tatmin edici şekilde ve büyük ölçüde tamamlamış olmak gerekir: (i) En az 650.000.000 TL veya eşdeğer tutarında 1 adet benzer sözleşmeyi tamamlamış olmak, (ii) Toplamı en az 1.000.000.000 TL veya eşdeğeri tutarında işi en fazla 2 adet benzer sözleşme kapsamında tamamlamış olmak. Sözleşmelerin benzerliği aşağıdaki şekilde belirlenir: Atıksu ve yağmursuyu şebeke inşaatı sözleşmeleri benzer iş olarak kabul edilecektir." kriterlerinin tevsiki için davacı şirketlerce sunulan Karadağ (Montenegro)/Herceg Novi Adriyatik Kıyısı Su Temini ve Sanitasyon Projesi İşi"ne ait 795.695.961,78-TL bedelli iş deneyim belgesinin 650.000.000,00-TL'lik yeterlilik kriterini sağladığı; 4.2.(b) maddesindeki "1 Ocak 2014 ile son başvuru tarihi arasında ana yüklenici, ortak girişim üyesi veya alt yüklenici olarak yukarıda belirtilen ve diğer sözleşmeler için, aşağıdaki kilit faaliyetlerde asgari inşaat deneyimi başarılı bir şekilde sağlanmalıdır. Kanalizasyon (Atıksu) hat inşaatında; tek sözleşme kapsamında en az 120 km, minimum anma çapı 200 mm (dahil) şebeke hattı inşaatı (parsel ve ev bağlantıları matrajı dahil değildir." kriterinin tevsiki için Muratpaşa, Konyaaltı, Kepez Bölgelerinde Kanalizasyon Şebekesi İnşaatı İşi (2013-2016), Karadağ (Montenegro)/Herceg Novi Adriyatik Kıyısı Su Temini ve Sanitasyon Projesi (2013-2019) İşi" ve "Gazimağusa Kanalizasyon Şebekesi Tamirat İşleri (2019-2023)" ne ait belgelerin sunulduğu, ancak istenilen kanalizasyon (atık su) hat inşaatında en az 120 km, minimum anma çapı 200 mm (dahil) şebeke hattı inşaatı kilit faaliyetlerde asgari inşaat deneyimi sağlanamadığı için davacıların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı; Uyuşmazlığa konu ihalede teklif sahiplerince 4.2.(b) maddesinde yer alan kriter kapsamında 1 Ocak 2014 ile tekliflerin verildiği tarih arasında kanalizasyon (atık su) hat inşaatında, tek sözleşme kapsamında en az 120 km, minimum anma çapı 200 mm (dahil) şebeke hattı inşaatı (parsel ve ev bağlantıları metrajı dahil değildir) gerçekleştirildiğinin tevsik edilebilmesi için tek sözleşme veya "Değerlendirme ve Yeterlilik Kriterleri" tablosunun 8 no'lu dipnotunda (Kilit faaliyetlerde iş hacmi, üretim adedi veya oranı, aynı dönemde uygulanmaları kaydıyla, bir veya daha fazla kombine sözleşmede gösterilebilir.) belirtildiği üzere aynı dönemde uygulanmak kaydıyla birden fazla sözleşme ile yeterlik kriterinin sağladığını gösteren belgelerin sunulmasının gerektiği, ancak davacılar tarafından sunulan 3 iş deneyim belgesinin de, ihalede istenilen iş deneyim belgelerine ilişkin kriterleri sağlamadığı anlaşıldığından, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasında ve dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, davalı idarece en az 120 km, minimum anma çapı 200 mm (dahil) şebeke hattı inşaatı yeterlik şartının tek sözleşme ile sağlanmasının gerekmediği, bu kriterin 01/01/2014 ile tekliflerin verildiği tarih arasında tanımlanan birden fazla kombine sözleşmelere ait iş deneyim belgeleri ile de sağlanabileceğinin açıkça kabul edildiği, sunulan deliller dikkat alınmadan, yetersiz ve hukuka aykırı bir gerekçe ile karar verildiği, davalı idarece 200 mm (dahil) şebeke hattı inşaatı yeterlik şartının birden fazla kombine sözleşmelere ait iş deneyim belgeleri ile sağlanabileceğinin açıkça belirtildiği, birden fazla kombine sözleşmelere ait iş deneyim belgeleri ile yeterlik şartının sağlandığı, 01/01/2014 ile son başvuru tarihi arasında geçici kabulü yapılan üç kombine sözleşmeye ait iş deneyim belgelerindeki iş miktarlarının tamamının yeterlik kriteri hesabında dikkate alınması gerektiği, dönem kısıtlamasının hukuka aykırı olduğu, tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi sunan istekliler ile kombine sözleşmelere ait iş deneyim belgesi sunan istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı şekilde değerlendirme yapıldığı, ihalenin kendi uhdelerinde bırakılmamasının kamu zararına yol açacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlem ile temyiz edilen İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutar ile istemleri halinde kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacılara iadesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutar ile fazladan yatırılan ...-TL harcın müdahillere iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 21/04/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.