Danıştay · 13. Daire

Danıştay 13. Daire 2025/3089 E. 2026/293 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
13. Daire
Esas No
2025/3089
Karar No
2026/293
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/3089 Karar No:2026/293

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K...1 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Sakarya ili, Serdivan ilçesi, ... ... .../Mahallesi ... pafta, ... ada, ... parsel nolu taşınmazda bulunan işletmenin davalı idareye ait 3.923,74 m² hissesinin işletme hakkının 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinin (e) fıkrası gereği 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale yolu ile 10 yıla kadar kiralanabilmesine yönelik alınan... tarih ve ... numaralı Adapazarı Belediyesi Meclis kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; mahalli idarelerden olan Belediye yönünden dava konusu işlemin, idari işlem teorisi anlamında bir zincir işlem olan ihale işleminin ilk halkasını oluşturan "ihaleye çıkılması" işlemi olduğu, bu yönüyle bu işlemin, ihale sürecinin bir parçasını teşkil ettiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi anlamında bir "ihale işlemi" olduğu, dolayısıyla bu işleme karşı açılan davada 2577 sayılı Kanun'da düzenlenen olağan yargılama usulünün dışında aynı Kanun'un mezkûr maddesinde özel olarak düzenlenmiş olan ivedi yargılama usulü uygulanacağından, uyuşmazlıkta öncelikle davanın süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiği; Düzenleyici işlemler dışında kalan bireysel nitelikteki idari işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, dava açma sürelerinin hesabında, işlemin ilgilisine tebliğ edildiği tarihin esas alınması gerekmekle birlikte, özellikle idarenin tesis ettiği işlemin doğrudan tarafı olmayan ve bu nedenle de idarece yazılı bildirim zorunluluğu bulunmayan kişilerin açacakları davalarda, bu kişilerin idari işlemi öğrenme tarihinin belirlenebildiği durumlarda, öğrenme tarihinin esas alınması gerektiğinin yargısal içtihatlarla kabul edildiği, bu itibarla, ihale kararı, ilanı gereken düzenleyici işlem olmadığından dava açma süresinin ilanla başlamayacağı ve yazılı bildirim yapılmayan hallerde işlemin bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenildiği tarihten itibaren dava açma süresinin başlayacağı dikkate alındığında, davanın, ilan veya ihale tarihinden itibaren değil, ihaleden haberdar olunduğu ve öğrenme tarihi olarak belirtilen tarihi izleyen günden itibaren süresi içinde açılıp açılmadığı hususunun da açıklığa kavuşturulması gerektiği; Davaya konu işletme hakkının ihaleye çıkarılmasına ilişkin dava konusu meclis kararının, Adapazarı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı şirkete 04/08/2025 tarihinde tebliğ edildiği, her ne kadar söz konusu yazı adi posta ile gönderilmiş ise de davacı şirket tarafından dava dilekçesinde işbu yazının 04/08/2025 tarihinde tebellüğ edildiğinin kabul edildiği, Adapazarı Belediye Başkanlığının anılan yazısı incelendiğinde dava konusu meclis kararının icrai ve davacı şirketin menfaatini etkileyecek kısmının tamamına yer verildiği, bu yönüyle davacı şirketin dava konusu karardan tüm unsurlarıyla haberdar olduğunun anlaşıldığı, diğer yandan davacı şirket tarafından işbu karara karşı yapılan ve 18/08/2025 tarihinde idare kayıtlarına giren başvurunun ivedi yargılama usulüne tabi dava konusu işleme karşı açılacak davalarda dava açma süresini durdurmayacağı; Bu durumda, bakılan davanın, dava konusu işlemin tebliğ tarihi olan 04/08/2025 tarihini izleyen otuz günlük süre içinde en son 03/09/2025 tarihinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 03/10/2025 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı ve esasını inceleme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, davanın ivedi yargılama usulüne tabi olmadığı, aksinin kabulü halinde dahi, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/1 K:2022/1 sayılı kararı gereği 60 günlük dava açma süresinin uygulanması gerektiği, şirkete 04/08/2025 tarihinde tebliğ edilen işlemde dava açma süresi belirtilmediği için, özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği, davanın 2577 sayılı Kanun'a uygun olarak ve 60 günlük yasal dava açma süresi içerisinde açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, temyize konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenlerinin de kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Sakarya ili, Serdivan ilçesi, ... Köyü/Mahallesi ... pafta ... ada, ... parsel nolu taşınmazın maliki olan davalı idare ile davacı şirket arasında 2013 yılında 10 yıl süreli yapılan Arsa Payı ve İşletme Hakkı Karşılığında İdareye Verilecek Bedel Karşılığı İnşaat Yapımının Tüm Giderlerinin Yüklenici Tarafından Karşılanmasına İlişkin İnşaat Yapımı ve İşletme İşi Sözleşmesi uyarınca bahse konu taşınmazın üzerine Agora Alışveriş Merkezi yapılmış ve taşınmazın çıplak mülkiyetinin belli bir payı davacı şirkete devredilmiş, idarede kalan mülkiyet payının karşılığı olarak işletme hakkı bedelinin davalı idareye ödenmesine karar verilmiş, söz konusu sözleşmenin ilk on yıllık dönemi sona erdiğinden bahisle Adapazarı Belediye Meclisi'nin dava konusu kararı ile söz konusu taşınmazın idareye ait olan 3.923,74 m² hissesinin işletme hakkının 2886 sayılı Kanun uyarınca on yıla kadar kiralanabilmesi için karar alınarak bu hususta belediye başkanı ve encümenine yetki verilmiştir. Söz konusu karar Adapazarı Belediye Başkanlığının... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı şirkete bildirilmiş, işbu yazı üzerine davacı şirket tarafından 18/08/2025 tarihli dilekçe ile söz konusu karara itiraz edilmiş, başvuru üzerine davalı idare tarafından herhangi bir işlem tesis edilmemesi üzerine bahse konu meclis kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan Kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin altmış gün olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır. Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır. 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "3. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanır. 4. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece ihale konusu olacak işletme hakkının davacı şirket ile akdedilen sözleşmenin sona ermesi nedeniyle ihaleye konulacağından bahisle işbu dava konusu meclis kararına istinaden ihale yapılacağının bildirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı "İşletme Hakkı Bedelinin Kiralanması Hk." konulu işlemin davacı şirkete 04/08/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından 18/08/2025 tarihli dilekçe ile hem mezkur yazıda bahsi geçen işbu dava konusu belediye meclis kararının bir örneğinin istenildiği hem de ihaleye çıkılmasına itiraz edildiği, söz konusu talebin zımnen reddi üzerine ihaleye çıkılmasına yönelik meclis kararının iptali istemiyle 03/10/2025 tarihinde işbu davanın açıldığı; davacı şirkete gönderilen... tarih ve ... sayılı işlemde, "Mülkiyeti Belediyemize ait Sakarya ili, Serdivan ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel üzerine arsa payı ve işletme hakkı karşılığında idareye verilecek bedel karşılığı inşaat yapımının tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılanmasına ilişkin inşaat yapımı ve işletme işi sözleşmesi hitama ermiştir. Anılan sözleşmenin D:İşletme Hakkı Bedeli Maddesi '70 yıllık işletme süresi sonunda, taraflar işletme bedeli üzerinde mutabakat sağladıkları takdirde 2. on (10) yıl sürede yüklenici işletmeye devam eder. Bu konuda anlaşma sağlanamaz ise serbest rekabet şartları içinde yapılacak açık bir ihale ile 3. özel veya tüzel kişilere işletme işi verilebilir." hükmü bulunsa da; söz konusu taşınmazdaki İdaremiz mülkiyetinde bulunan 392374/1509131 Pay/Paydaya denk gelen 3923,74 m² hissenin işletme hakkı,... tarih ve ...Numaralı Adapazarı Belediyesi Meclis Kararı gereği 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale edilecektir. Bilgilerinize rica ederim." ifadelerine yer verildiği, ancak davacının hangi kanun yolları ve mercilerine başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmıştır. Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir. Bu itibarla, davalı idareye ait hissenin işletme hakkının, davacı şirket ile imzalanan Arsa Payı ve İşletme Hakkı Karşılığında İdareye Verilecek Bedel Karşılığı İnşaat Yapımının Tüm Giderlerinin Yüklenici Tarafından Karşılanmasına İlişkin İnşaat Yapımı ve İşletme İşi Sözleşmesi'nin sona erdiğinden bahisle 2886 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ihale edilmesine yönelik alınan ... tarih ve ... numaralı Adapazarı Belediyesi Meclis kararının davacıya bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazının davacıya 04/08/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarihten itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde 03/10/2025 tarihinde bakılan davanın açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya idareye iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 30/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 13. Daire, E. 2025/3089, K. 2026/293, T. 30.01.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-13-daire-2025-3089-e-2026-293-k-11cf005abf69