Danıştay · 13. Daire
Danıştay 13. Daire 2025/3080 E. 2026/243 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 13. Daire
- Esas No
- 2025/3080
- Karar No
- 2026/243
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/3080 Karar No:2026/243
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- .. 2- ... 3- ... 4- ... 5-... VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan mülkiyeti Antalya Büyükşehir Belediyesine ait 587,00 m² alanlı taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle dava dışı N.Y.'ye satışına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararı ile bu karara dayalı işlemlerin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihalenin gün ve saatinin usulüne uygun olarak ilan edildiği, dava konusu taşınmazın satışına ilişkin ihaleye davacıların istekli olarak katılmadığı, bu nedenle davacıların "istekli" sıfatını haiz olmadığı, satışa konu taşınmazın bulunduğu mahalde ikamet etmedikleri ve mahalle sakini sıfatlarının da bulunmadığı, davacılardan birinin İstanbul ili Maltepe ilçesi ile Erzincan ili Tercan ilçesinde, diğerlerinin ise yalnızca Erzincan ili Tercan ilçesinde taşınmazlarının bulunduğu, ihale konusu taşınmaza yakın konumda taşınmazlarının olmadığı, ayrıca söz konusu taşınmazda miras bırakanın hak sahibi olduğuna ilişkin bir belgenin bulunmadığı, Büyükşehir Belediyesi adına kayıtlı 275/587 nisaplı hisseye ait miras bırakanınca alınan ... tarih ve ... sayılı yapı kayıt belgesinin Antalya Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile iptal edildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın da Mahkemelerince reddedildiği hususları dikkate alındığında, davacıların hukuken korunabilir güncel ve meşru bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, davaya konu ihale ve encümen kararının tebliğ edilmediği, dava açmakta meşru ve kişisel menfaatlerinin bulunduğu, ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği, Mahkemece eksik inceleme neticesinde karar verildiği ileri sürülmektedir..
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, davacıların ihaleyle ihlal edilen bir hakkı ile menfaatinin zedelenmesinin söz konusu olmadığı, taşınmaz üzerinde herhangi bir hak sahipliklerinin bulunmadığı, temyiz edilen Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Davacılar tarafından, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan mülkiyeti Antalya Büyükşehir Belediyesine ait 587,00 m² alanlı taşınmazın 275/587 hissesinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararı ile bu karara dayalı işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış olup; iptal davası açılabilmesi için, gerçek ya da tüzel kişiler ile dava konusu edilen işlem arasında makul ve ciddi bir alâkanın, başka bir anlatımla menfaat ilgisinin bulunması gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali" kavramı doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmektedir. Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. “Meşru menfaat” ilgisinden kasıt, kişi ile işlem arasında hukuken kabul edilebilir, başka bir anlatımla, dinlenilebilir, korunmaya değer bir ilginin varlığı iken; “kişisel menfaat” ilgisiyle, işlemin, kişinin hukukunu etkilemesi, kişi bakımından hukuk aleminde sonuç doğurması kastedilmektedir. Kamu ihalelerine ilişkin icrai işlemlerin yalnızca ihaleye katılanların ya da katılabilecek olanların değil, üçüncü kişilerin de menfaatini etkileyebileceği, bu şekilde menfaati etkilenen kişilerin de dava açma ehliyeti olduğunun kabulü gerektiği, dava açma ehliyetinin yalnızca ihale sürecine katılan kişilerle sınırlanmasının Anayasa'nın 36. maddesinde belirtilen "Hak Arama Hürriyeti" ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil Yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesine ve "Etkili başvuru hakkı" başlıklı 13. maddesine aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur. Davacılar tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmaz üzerinde murisleri ...'un 1994 yılında konut inşa ettiği ve bu yapıya ilişkin olarak... tarih ve ... sayılı yapı kayıt belgesinin alındığı, idarece ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümen kararı ile parseldeki 80/587 hissenin talep üzerine murise satışına karar verildiği, ancak bedelin ödenmemesi nedeniyle satış işleminin sonuçlandırılamadığı, belirtilen işlemlerin lehlerine haklı beklenti ve hukuken korunabilir menfaat sağladığı, söz konusu taşınmazın bilgileri dışında davalı idarece gerçekleştirilen ihale ile dava dışı N.Y. isimli şahsa satışının yapıldığı ileri sürülerek, söz konusu satış işlemine ilişkin Belediye Encümen kararının ve dayanağı işlemlerin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Her ne kadar Mahkemece, davacıların ihalede "istekli" sıfatını haiz olmadığı ve söz konusu taşınmazın bulunduğu mahalde ikamet etmedikleri ve mahalle sakini sıfatlarının da bulunmadığı, bu nedenle davalı idarece gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan ihlal edilmiş hukuken korunabilir bir hakkının ve dava açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiş ise de, kamu ihalelerine ilişkin icrai işlemlerin yalnızca ihaleye katılanların menfaatini etkileyeceğinden bahisle dava açma ehliyetinin sadece ihale sürecine katılan kişilerle sınırlanamayacağı ve üçüncü kişilerin de menfaatini etkileyebileceğinden bu şekilde menfaati etkilenen kişilerin de dava açma ehliyetinin olduğunun kabulü gerektiği, ayrıca davacıların, murisleri Binali Uğuz'un hak sahipliği sürecinin doğrudan tarafı oldukları yönündeki iddiaları da dikkate alındığında dava konusu ihale işlemleri ile davacılar arasında kişisel, güncel, meşru ve makul menfaat ilgisinin ve dava açma ehliyetinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 28/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.