Danıştay · 13. Daire

Danıştay 13. Daire 2024/1449 E. 2026/246 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
13. Daire
Esas No
2024/1449
Karar No
2026/246
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1449 Karar No:2026/246

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Hizmetleri A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 19. maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinin (1) numaralı alt bendine aykırı olarak, davacının acente/bayisi olan ... İletişim Haberleşme Bilgi Teknolojileri İnşaat Tic. Ltd. Şti. tarafından ... İletişim Danışmanlık Ltd. Şti. firmasına alt acentelik/bayilik verildiğinden bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliğinin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (5) numaralı alt bendi ile 41. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2021 yılı net satışlarının %0,8 (binde sekizi) oranında idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının 9. maddesi ile bu karara istinaden düzenlenen 580.229,03-TL tutarlı idari para cezası karar tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; tüketicilerin yasal olmayan biçimde işletmeciler adına arandıklarına ilişkin gelen şikayetler üzerine davalı idare tarafından inceleme başlatıldığı, inceleme kapsamında işletmeci davacı şirketin acente/bayisi olan ... İletişim Haberleşme Bilgi Teknolojileri İnşaat Tic. Ltd. Şti. (... İletişim) tarafından ... İletişim Danışmanlık Ltd. Şti. (...) firmasına alt acentelik/bayilik verildiğinin tespit edildiği; Elektronik haberleşme sektöründeki işletmecilerin ad ve hesabına faaliyette bulunan acente ve bayilerin alt acentelik/bayilik veremeyeceğine ilişkin kurala rağmen işletmeci davacı şirketin acente/bayisi olan ... İletişim tarafından ... firmasına alt acentelik/bayilik verildiği, bu bağlamda davacı şirketin acentelerinin ve bayilerinin mevzuat çerçevesinde hareket etmeleri için gerekli tedbirleri alması gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, yalnızca acente/bayi sözleşmelerinde alt acentelik/bayilik verilemeyeceğine ilişkin kurala yer verilmesinin bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için yeterli olmadığı, bu durumda acente/bayisinin alt acente/bayilik vermesinden dolayı davacı şirketin sorumlu olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ... firmasının başka bayilerinin alt bayisi olmadığı, bizzat kendilerinin yetkili bayisi olduğu, davalı idarenin savunma talebi konulu yazısının 13 nolu tespitinde de "Kurumumuz personeli tarafından yapılan incelemede ve şirketiniz tarafından iletilen listede ...'in şirketinizin bayisi olduğu görülmüştür." ifadelerine yer verildiği, davalı idarece dosya kapsamına sunulan "NAC tarafından, ...'in Digiturk bayisi ...'nin alt taşeronluğunu yaptığına yönelik yazılı beyanı iletilmiştir." bilgisinin gerçeği yansıtmadığı, dolayısıyla ... firmasının bayileri olduğu halde davalı idarece alt bayi olduğu varsayımıyla hatalı şekilde idari yaptırım uygulandığı, uyuşmazlığın tümüyle bilgileri ve iradeleri dışında yapılan ve taraflarca "işbirliği" sözleşmesi olarak adlandırılan bir sözleşmeden kaynaklandığı, cezaların şahsiliği ilkesi gözetilmeksizin bayinin yaptığı sözleşmeden dolayı cezalandırıldıkları, kasıt, kötü niyet ve ek bir kazancının bulunmadığı, kendisine verilen cezanın elverişlilik, zorunluluk ve orantılılık ilkesini ihlal ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, ... firmasının ... firmasının alt taşeronluğunu yaptığına yönelik beyanlarının bulunduğu, pazarlama işinin mevzuat gereğince davacının bayisi olan ... firması tarafından yapılması gerekmekte iken anılan işin ... firması tarafından yapıldığının anlaşıldığı, ... firmasının zaten davacının bayisi olduğu yönündeki iddiaların yerinde olmadığı, zira Kurumca ihlalin tespiti halinde ilgili işletmecinin alt acente ile doğrudan acentelik sözleşmesi imzalayarak idari yaptırımdan muaf tutulmayı talep etmesinin ihtimal dahilinde olduğu, davacının net satışlarının yüzde üçüne kadar idari para cezası uygulama yetkileri varken somut olayın koşulları dikkate alınarak binde sekiz oranında idari yaptırım tesis edildiği, davacının, bayisinin işlemlerinden sorumlu olduğu, uygulanan yaptırımın ölçülü ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Tüketicilerin yasal olmayan biçimde çeşitli numaralardan farklı işletmeciler adına arandıklarına ilişkin gelen şikayetler üzerine davacının da aralarında bulunduğu işletmeciler hakkında davalı idarece inceleme başlatılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin 19. maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinin (1) numaralı alt bendine aykırı olarak, davacının acente/bayisi olan ... İletişim firması tarafından ... firmasına alt acentelik/bayilik verildiğinin tespit edildiğinden bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliğinin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (5) numaralı alt bendi ile 41. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ... tarih ve ... sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararının 9. maddesiyle davacıya idari para cezası verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği'nin "İşletmecilerin hak ve yükümlülükleri" başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasının (ö) bendinde, "Acentelik ve diğer iş modelleri: İşletmeci, yetkilendirildiği hizmete ilişkin sorumluluk kendisine ait olmak üzere, sunduğu hizmetlerin yaygın ve verimli pazarlanmasına yönelik olarak acentelik, bayilik, tek satıcılık verebileceği gibi; servis sağlayıcılığı, çözüm ortaklığı, servis dağıtıcılığı ve benzeri taşeronluk hizmetleri de alabilir. Bununla birlikte işletmeci, sunduğu elektronik haberleşme hizmetini kendi ad ve hesabına vermekle yükümlü olup, söz konusu hizmeti başka kişi veya şirket adına sunulacak veya sunulduğu izlenimi edinilecek şekilde veremez. İşletmeci tarafından sunulan hizmetlerin satış ve pazarlanmasına yönelik yürüttüğü faaliyetlerde aşağıdaki usul ve esaslar uygulanır: İşletmecinin, sunduğu hizmetlerin satış ve pazarlamasına yönelik olarak işletmeci ad ve hesabına faaliyette bulunan acenteleri/bayileri alt acentelik/bayilik veremez. (...) İşletmeci, acentelerinin/bayilerinin faaliyetlerinin yetkilendirme kapsamında bulunmasını sağlamakla yükümlü olup, bu çerçevede acentelerin/bayilerinin yetkilendirmeye ilişkin ilgili mevzuat hükümlerini ihlal etmeleri durumunda, söz konusu ihlalden işletmeci sorumludur. İşletmeci, tüketici mağduriyetlerinin yaşanmaması amacıyla, acentelerin/bayilerinin ilgili mevzuat çerçevesinde hareket etmeleri için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.(...)" kurallarına yer verilmiştir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin "Yetkilendirmeye ilişkin ihlaller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (5) numaralı alt bendinde, "Aşağıda belirtilen hallerde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının aşağıda belirtilen oranına kadar idari para cezası uygulanır: a) İşletmecinin; (...) Acentelik ve diğer iş modellerine ilişkin yükümlüklerini yerine getirmemesi halinde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki net satışlarının yüzde üçüne (%3) kadar idari para cezası uygulanır."; "İçtima" başlıklı 41. maddesinin ikinci fıkrasında ise "Aynı ihlalin birden fazla işlenmesi halinde her bir ihlale ilişkin olarak ayrı ayrı idari para cezası verilir. Kesintisiz fiille işlenebilen ihlallerde idari yaptırım kararı verilinceye kadar bu ihlaller tek fiil sayılır." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan kurallar uyarınca, işletmecinin sunduğu hizmetlerin satış ve pazarlamasına yönelik olarak işletmeci ad ve hesabına faaliyette bulunan acentelerin, alt acentelik/bayilik vermesinin yasak olduğu, anılan kuralın ihlal edilmesi halinde ise ilgili işletmeci hakkında idari yaptırım uygulanacağı açıktır. Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin sunduğu "digiturk" hizmetinin pazarlanması konusunda ... İletişim firmasının yetkili acente olarak belirlendiği, söz konusu acente tarafından ise ... firmasına alt acentelik verildiğinin tespit edildiğinden bahisle davacı şirkete işbu dava konusu Kurul kararının 9. maddesiyle idari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından dava ve temyiz dilekçesinde, ... firmasının kendilerinin doğrudan bayisi/acentesi olduğu, başka bayilerinin alt acentesi olmadığının iddia edildiği, davalı idarece acentelik hükümlerine aykırı hareketleri nedeniyle yazılı açıklamalarını sunması amacıyla davacıya gönderilen yazının 12. maddesinde, ... İletişim ile ... firmaları arasında alt acentelik ilişkisi kurulduğunun belirtildiği, anılan yazının 13. maddesinde ise, ... firmasından davacının acentesi olarak bahsedildiği, ayrıca davalı idarece dava konusu yaptırıma gerekçe olarak yalnızca NAC tarafından kendilerine iletildiği ileri sürülen "... fimasının, ... firmasının alt taşeronluğunu yaptığına" dair beyanının dosyaya sunulduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümü için ... firmasının davacının acentesi mi yoksa alt acentesi mi olduğu hususunun açıklığa kavuşturulması gerektiğinden, Dairemizin 04/12/2025 tarihli ara kararıyla davalı idareden, "... firmasının İlim firmasının alt taşeronluğunu yaptığı yönündeki beyanı dışında, ... ve ... firması arasındaki alt acentelik/bayilik ilişkisini ortaya koyan başkaca bilgi ve belgenin bulunup bulunmadığının sorulmasına, bulunması halinde ilgili bilgi ve belgelerin (taşeronluk/hizmet sözleşmesi, fatura vs.) tümünün gönderilmesi"nin istenilmesine karar verilmiştir. Davalı idarece gönderilen cevapta, "Davacının ... firmasını 23/02/2021 tarihinden itibaren yetkili satıcı olarak görevlendirdiği, anılan bayilik ilişkisinin ... firmasına yönelik 27/01/2022 tarihinde yapılan denetim sonucunda tespit edildiği, bununla birlikte alt acentelik faaliyeti gösteren firmaların tespiti zor olduğundan acente ile alt acente arasındaki sözleşmelerin temininin her zaman mümkün olmadığı, bu kapsamda firma tarafından yapılan beyanların büyük önem taşıdığı, işbu uyuşmazlıkta da digitürk hizmetlerini sunmak üzere ... İletişim firmasının alt taşeronluğunu yaptığına yönelik ... firmasının beyanının bulunduğu, gerçek anlamda davacı ile ... firması arasında doğrudan acentelik ilişkisi olsa bile ... firmasının ... İletişim firmasının alt acentesi olduğu" beyanlarına yer verilmiştir. İşbu uyuşmazlık haricinde dava konusu Kurul kararının muhtelif maddeleriyle, alt acentelik hükümlerinin farklı fiillerle ihlal edildiğinden bahisle davacı hakkında idari para cezaları uygulandığı, söz konusu işlemlere karşı açılan davaların reddi yolundaki Mahkeme kararlarına yönelik temyiz başvuruları incelendiğinde, davacının acentesi ile alt acentesi olduğu ileri sürülen firmalar arasında imzalanan ve davacı şirketin hizmetlerini pazarlamaya yönelik maddeler de içeren taşeronluk sözleşmelerinin veya faturaların davalı idarece dava dosyalarına ibraz edildiği, bu nedenle söz konusu işlemlere karşı açılan davaların reddi yolundaki Mahkeme kararlarının Dairemizce onandığı, işbu dosyaya ise ... şirketine ait olduğu ileri sürülen beyan dışında davacının yaptırıma konu eylemi gerçekleştirdiğine dair sözleşme, fatura gibi somut bir delil sunulmadığı; Dairemizin 04/12/2025 tarihli ara kararı ile davalı idareden, davacı şirket ile ... firması arasındaki alt acentelik ilişkisini ortaya koymaya elverişli somut bilgi ve belgelerin istenildiği, ancak davalı idarece diğer dava dosyalarında olduğu gibi davaya konu eylemin gerçekleştirildiğine dair hukuken kabul edilebilir somut bir delilin sunulamadığı da görüldüğünden, bu haliyle davacıya idari yaptırım uygulanmasına yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:...K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 29/01/2026 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 13. Daire, E. 2024/1449, K. 2026/246, T. 29.01.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-13-daire-2024-1449-e-2026-246-k-ee142290703e