Danıştay · 13. Daire

Danıştay 13. Daire 2025/2937 E. 2026/271 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
13. Daire
Esas No
2025/2937
Karar No
2026/271
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/2937 Karar No:2026/271

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Marmara Üniversitesince gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "M.Ü. Sağlık Yerleşkesinde Bulunan Tıp Fakültesi Teras İzolasyonu ve Cephe Onarım-Tadilat İşleri" ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin, mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 26. maddesi uyarınca 2 (iki) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 17/01/2025 tarih ve 32785 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket ile Marmara Üniversitesi arasında 06/10/2023 tarihli ihale sözleşmesinin imzalandığı, işin süresinin 80 gün olduğu, 28/12/2023 tarihinde bitirilmesi gereken işin 40 gün gecikmeyle geçici kabule hazır hale getirildiği, geçici kabul komisyonunca tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya 10 gün süre verildiği, akabinde yağan yağışlar nedeniyle binada su sızıntısı olduğu hususunun çeşitli tarihli tutanaklarla tespit edildiği, davacı tarafından 10/01/2024 tarihinde işin tamamlandığı belirtilerek geçici kabulün yapılması talep edilmesine rağmen ihaleyi yapan idarece imalatlardaki kusur ve eksiklerin geçici kabule engel teşkil ettiğinin tespit edildiği, yine 06/02/2024 tarihinde işin tamamlandığı belirtilerek geçici kabulün yapılmasının talep edilmesi üzerine eksikliklerin tespitiyle beraber 14/03/2024 tarihinde geçici kabulün onaylandığı, akabinde yağan yağışlar nedeniyle binada su sızıntısı olduğu hususunun çeşitli tarihli tutanaklarla tespit edildiği, ek süre verilmesine, hak edişlerin ödenmesine rağmen, belirlenen eksikliklerin davacı tarafından süresinde bitirilmediği açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, yasaklama kararının gerekçesi belirtilmeksizin üst sınırdan verildiğine ilişkin iddia yönünden, işin süresinin 80 gün olduğu, 28/12/2023 tarihinde bitirilmesi gereken işin 40 gün gecikmeyle geçici kabule hazır hale getirildiği, geçici kabul komisyonunca tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için davacıya 10 gün süre verildiği, akabinde yağan yağışlar nedeniyle binada su sızıntısı olduğu hususunun çeşitli tarihli tutanaklarla tespitine rağmen bu eksikliklerin giderilmediği ve bu konuda idareye tanınmış bulunan takdir yetkisi göz önüne alındığında, 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesinde ifade edilen "fiil veya davranışlarının özelliğine göre" takdir yetkisi çerçevesinde dava konusu işlemin tesis edildiği, ayrıca, davaya konu işlemin 45 günlük süre içerisinde tesis edilmediği ileri sürülmüş ise de, yasaklama talebinin davalı Bakanlığa 29/12/2024 tarihinde ulaştığı, davaya konu işlemin ise 17/01/2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandığı anlaşıldığından, söz konusu iddialara itibar edilmediği belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, ihale konusu işin geçici kabulü yapıldıktan sonra teminat süresi içerisinde meydana gelen ve yüklenicinin bakım sorumlulukları kapsamında olmayan kusur ve aksaklıklar bahane edilerek yasaklama kararı tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu, idarenin hangi gerekçe ile azami süreden yasaklama kararı uyguladığının açıklığa kavuşturulmadığı, idarece eksiklik olduğu belirtilen hususların taraflarınca zamanında giderildiği ve işe ilişkin geçici kabulün yapıldığı, geçici kabulün yapılmış olmasının işin projeye uygun olduğunu gösterdiği, su sızıntısı olduğu belirtilen alanların sorumluluklarında olmadığı, kusur olarak belirtilen hususlar süresi içinde tamamlanabilecek nitelikteyken idarenin bu yola başvurmamasının kamu zararınına yol açtığı, idare tarafından ödemelerin yapılmadığı, idarenin kendisine düşen yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesinin işin yürütümünü güçleştirdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Marmara Üniversitesince 28/08/2023 tarihinde gerçekleştirilen .../... ihale kayıt numaralı "M.Ü. Sağlık Yerleşkesinde Bulunan Tıp Fakültesi Teras İzolasyonu ve Cephe Onarım-Tadilat İşleri" ihalesi davacı şirket üzerinde bırakılarak 06/10/2023 tarihinde sözleşme imzalanmış, sözleşmede işin süresinin 80 (seksen) gün olacağı düzenlenmiştir. Davacı tarafından 28/12/2023 tarihli dilekçe ile işin bitirildiği ihaleyi gerçekleştiren idareye bildirilmiş, kontrol teşkilatınca yapılan incelemede, işin sözleşmesine uygun olarak tamamlanmadığı ve geçice kabule hazır olmadığı tespit edilerek, belirtilen işler 50 gün içinde tamamlanmadığı takdirde Sözleşme'nin 25. maddesine istinaden cezai işlem uygulanacağı davacıya bildirilmiştir. 10/01/2024 tarihinde, teras katından sınıflara su sızıntısı olduğu yönünde tutanak tutularak, gerekli önlemlerin alınması ve çalışmalara devam edilmesi hususu 12/01/2024 tarihli yazıyla davacıya bildirilmiştir. Davacı tarafından ihale konusu işin 06/02/2024 tarihinde geçice kabule sunulması üzerine ihaleyi gerçekleştiren idarece 21/02/2024 tarihli geçici kabul tutanağı düzenlenmiş, anılan tutanakta, yapılan işin sözleşme eklerine uygun olduğu ve geçici kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arıza bulunmadığı belirtilmiş ancak tespit edilen bazı kusurların düzeltilmesi için davacıya 10 gün süre verilmesi uygun görülmüştür. Sürenin sonunda tespit edilen eksiklikler ve kusurlar davacı tarafından tamamlandığından 14/03/2024 tarihinde ihale konusu işin geçici kabulü onaylanmıştır. 03/05/2024 ve 30/09/2024 tarihlerinde sınıfların yağmur suyu alması üzerine eksikliklerin en geç 20 (yirmi) gün içinde tamamlanmasına dair ...... tarih ve ... sayılı yazı davacıya gönderilmiş, akabinde eksiklikler tamamlanmadığından davacı hakkında 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 25. ve 26. maddeleri uyarınca 2 (iki) yıl süreyle kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı tesis edilmiştir. Anılan kararın 17/01/2025 tarih ve 32785 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanması üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesinde, "Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder: a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25'inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hallerinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir."; 25. maddesinin birinci fıkrasında, "Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:(...) f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek."; 26. maddesinin birinci fıkrasında, "25'inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanunun 2'nci ve 3'üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir." kurallarına yer verilmiştir. "MÜ Sağlık Yerleşkesinde Bulunan Tıp Fakültesi Teras İzolasyonu ve Cephe Onarım-Tadilat İşleri"ne Ait Sözleşme'nin 25. maddesinde, "25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. 25.2. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için ilk sözleşme bedelinin %0,05 (on binde beş) oranında gecikme cezası uygulanır. 25.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. " kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme düzenlemelerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, sözleşmede belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği; mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme düzenlemelerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemenin sözleşmenin uygulanması sırasında yasak olan fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, bu fiil ya da davranışta bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanun'un 2. ve 3. maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği kuşkusuzdur. 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (a) bendinde, "yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi" hallerine özgü olarak sözleşmenin en az 10 gün süreli fesih bildirimi sonrasında aynı durumun devam etmesi halinde sona erdirilebileceği yönünde düzenlemeye yer verilmişken, aynı maddenin (b) bendi ise "sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25. maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde" süre verilmeksizin sözleşmenin feshedilebileceği düzenlenmiştir. Bunun dışında, aktarılan düzenlemelere aykırı olmayacak şekilde taraflar arasında akdedilen sözleşmeyle fesih sürecine ilişkin özel düzenlemeler yapılabileceği de açıktır. Olayda, teras kattan alt katlara su aktığına ilişkin ... tarih ve ... sayılı yazı ile 20 (yirmi) gün içinde sorunların giderilmesi gerektiği ve süre sonunda Yapım İşleri Genel Şartnamesi uyarınca işlem yapılacağı bildirilmesine rağmen Tıp Fakültesi binasında 11/11/2024 tarihinde yapılan incelemede, davacı tarafından ihale kapsamında yapılan imalatlardan kaynaklanan sorunların giderilmesi adına bir işlem yapılmadığının 13/11/2024 tarihli tutanakla tespit edildiğinden bahisle dava konusu yasaklama işleminin tesis edildiği açık olmakla birlikte dosya içeriğinde yer alan ve ihaleyi gerçekleştiren idarece, davacı şirkete gönderilen... tarih ve ... sayılı yazıda, "İzolasyon yapılan alanlardan alt katlara su aktığına ilişkin tutanak ekli tespit raporunda sunulmuştur. Bu kapsamda, firmanızın teknik heyeti tarafından konu ile ilgili çalışmalara ivedilikle başlanması, su alan bölgelerin tespitinin yapılması, sorunlu olan imalatların ve kusurların en geç yirmi (20) gün içinde düzeltilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 24. 25. ve 43. maddeleri ile ilgili diğer hükümleri uyarınca gerekli işlem yapılacaktır. Konu hakkında bilgi alınması ve aynı sorunların yaşanmaması için gereğinin ivedilikle yapılmasını rica ederim." ifadelerine yer verildiği görülmekte olup söz konusu yazıda sözleşmeye konu işin hangi kalemlerinin yapıldığının hangi kalemlerinin yapılmadığının ne gibi eksiklikler bulunduğunun açıkça belirtilmediği, işin tamamlanmayan kısmının 20 (yirmi) gün içerisinde tamamlanmaması halinde sözleşmenin feshedileceğine yönelik bir ihtara yer verilmeksizin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili maddelerine atıf yapılmakla yetinildiği, bu kapsamda, ... tarih ve ... sayılı yazının 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (a) bendinde düzenlenen "en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtar" niteliğini taşımadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, gerek söz konusu işe ilişkin olarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilgili maddeleri, gerekse 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davacı şirkete belirlenen noksanlıkların giderilmesi için en az 10 gün süre verilmesi ve bu hususların da davacı şirkete usulüne uygun olarak bildirilmesi gerekirken, davacıya bu nitelikte bir ihtarın gönderilmediği, davacıya gönderilen 02/10/2024 tarihli ihtarın da genel bir uyarı mahiyetinde olduğu ve anılan maddede düzenlenen ihtar niteliğini taşımadığı anlaşıldığından, 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme düzenlemelerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle davacının bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 2 (iki) yıl süre ile yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 29/01/2026 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 13. Daire, E. 2025/2937, K. 2026/271, T. 29.01.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-13-daire-2025-2937-e-2026-271-k-97df0390295c