Bölge Adliye Mahkemesi 2026/886 E. 2026/2609 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2026/886

KARAR NO:2026/2609

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:17/02/2026

NUMARASI:2023/534 E - 2026/120 K

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/739 esas sayılı dosyasında;

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

KARAR TARİHİ:01/10/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil, ... Fatih/ İstanbul adresinde küçük çaplı Cafe işletmeciliği yaptığını, İş bu ... müvekkil adına ... Hizmet numaralı elektrik aboneliği yapıldığı halde,‘’Sözleşmeli- Sayaç harici hattan enerji kullanıldığı gerekçesiyle’’ 30.05.2023 tarihinde ... seri numaralı Kaçak Elektrik Kullanım Tutanağı tanzim edildiğini,Söz konusu tutanak düzenlenirken; "EPDK Tüketici Hiz. Yönetmeliğinin 42 Mad. 1/6 bendine göre, kullanım yerinde dağıtım sistemine müdahale edilerek ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tükettiği tespit edildi" şeklinde tutanak tanzim edilerek, sayaç üzerinde iki ayrı hat olduğu zannıyla hareket edilerek müvekkile hukuka aykırı bir şekilde ceza kesildiğini, Olay günü kontrole gelen ekipler, gerekli araştırmaları yaptıktan sonra, esasen herhangi bir kaçak kullanım yada iddia edildiği gibi ayrı bir hat tespit edemedikleri halde " Bir işletmeye bu kadar az bir fatura gelmemeli, siz kesin bir hat çekmişsiniz gibi hukuksal zemine oturtulmayan cümleler kurarak, deyim yerindeyse biz size cezayı keselim, siz gerekirse itiraz edersiniz mantığıyla hareket ederek müvekkili cezalandırmaya çalıştıklarını, Haksız ve usulsüz bir şekilde tanzim edilen 30.05.2022- 01.12.2022 dönemleri arası 199.760, 77 TL ile 01.12.2022- 30.05.2023 dönemleri arası 284.669,14 TL olarak Kaçak elektrik kullanımından kaynaklı düzenlenen 12.06.2023 son ödeme tarihli, 2 adet faturadan kaynaklı kaçak elektrik bedeli yönünden müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ekipleri tarafından 30.05.2023 tarihinde davacının fiili kullanımında olan " ... Fatih/İSTANBUL" adresli ticarethanede gerçekleşen kontrol neticesinde " epdk tüketici hizmetleri yönetmeliğinin 42. Mad. 1/b bendine göre ilgili kullanım yerinde dağıtım sistemine müdahale edilerek ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tükettiği" hususunun tespiti üzerine ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini, ... nolu tutanağa istinaden 01.12.2022 - 30.05.2023 tarihleri arasında ekte hesaplama bilgileri verilen 180 gün X 19,9 kWh X 14 H = 50.148 kWh karşılığı 284.669,14 TL kaçak tahakkuku oluşturulduğunu, 30.05.2022 - 01.12.2022 tarihleri arasında 185 X 19,9 kWh X 14 H = 51.541 kWh karşılığı 199.760,77 TL normal tüketim faturası tanzim edildiğini, Davacı tarafından gerçekleşen kaçak elektrik kullanımlarına istinaden müvekkil şirket tarafından yapılan tahakkuklandırmalar yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda hesaplandığını,kaçak elektrik kullanımının gerçekleştiği adresin ticarethane niteliğinde olması sebebiyle ticarethaneye yönelik çarpanlar üzerinden hesaplandığını, yapılacak yargılama neticesinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil şirket ekipleri tarafından 30.05.2023 tarihinde davacının fiili kullanımında olan"...Fatih/İSTANBUL" adresli ticarethanede gerçekleşen kontrol neticesinde " epdk tüketici hizmetleri yönetmeliğinin 42. Mad. 1/b bendine göre ilgili kullanım yerinde dağıtım sistemine müdahale edilerek ayrı bir hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tükettiği" hususunun tespiti üzerine ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini, işbu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda tahakkuk hesaplaması yapıldığını, ... nolu tutanağa istinaden 01.12.2022 - 30.05.2023 tarihleri arasında 284.669,14 TL kaçak tahakkuku oluşturulduğununu, 30.05.2022 - 01.12.2022 tarihleri arasında 199.760,77 TL kaçak elektrik ek tüketim faturası tanzim edildiğini, faturaların tahsili amacıyla İstanbul 24. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın süresinde yapmış olduğu itiraz nedeniyle takibin durduğunu beyanla; öncelikle davalı/borçlunun taşınır, taşınmaz malları ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerinde İİK m. 257 gereği dava ve takip kesinleşinceye kadar teminatsız veya Mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, HMK m.166 gereği işbu davanın İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/534 Esas numaralı dosyasına kayden görülmekte olan menfi tespit davası ile birleştirilmesine, Davalının İstanbul 24. İcra Müdürlüğü ... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine hükmolunacak meblağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine, Arabuluculuk temsil vekalet ücreti, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Dosya içindeki tüm belgeler, bilirkişi raporları ve uzman görüşü dikkate alınarak alınan son bilirkişi raporu çelişkiyi giderecek nitelikte olup denetime elverişli olduğundan alınan rapor uyarınca EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği: 30 Mayıs 2018 tarih ve 28994 sayılı resmi gazetede yayımlanan EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 Maddesinde belirtilen “…b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” İbaresi uyarınca davacı tarafından, yönetmeliğin 42. maddesinin 1. Fıkrasının b. bendinde tanımlandığı şekilde, Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin Kaçak Elektrik Kullandığı sonucuna ulaşılmakla 30.05.2023 tarihli, H-0611499 seri nolu tutanağa göre tüm vergiler dahil, cezalı kaçak elektrik bedeli yapılan hesaplama sonucu Harici hat çekilmek suretiyle vergiler dahil ve cezalı tüm vergiler dahil (harici hattan kaçak olarak beslenen cihazların toplam kurulu gücünün 13.316kw olduğu kanaati ile ) 111.138,82 TL (enerji bedeli-kaçak enerji ) (31.05.2023 tarihi itibari ile) olarak hesaplanmakla alınan son bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte görülmüş olup, asıl davada davacının yapılan hesaplama ile 12/06/2023 son ödeme tarihli faturaya istinaden 153.931,37 TL üzerinden; 30/05/2022-01/12/2022 dönemleri arası düzenlenen faturaya istinaden 219.359,72 TL üzerinden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davanın kısmen kabulüne, birleşen dava bakımından da davalının sorumlu olduğu 111.138,82-TL asıl alacak, 365,39-TL gecikmiş gün faizi ve 65,77-TL faizin KDV si üzerinden takibin devamına dair davanın kısmen kabulüne karar verilerek koşulları itibariyle taraf lehlerine kötü niyet veya icra inkar tazminatı koşulları oluşmadığından tazminata da hükmedilmeyerek esas ve birleşen dosyada aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle

ESAS DAVA YÖNÜNDEN;Davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalı tarafından davacı aleyhine kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen ve 01/12/2022- 30/05/2023 arası için düzenlenen 12/06/2023 son ödeme tarihli faturaya istinaden 153.931,37 TL üzerinden; 30/05/2022-01/12/2022 dönemleri arası düzenlenen faturaya istinaden 219.359,72 TL üzerinden davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,

BİRLEŞEN DOSYA Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; Davalının istanbul 24.İcra Dairesinin ... sayılı dosyasındaki itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 111.138,82-TL asıl alacak, 365,39-TL gecikmiş gün faizi ve 65,77-TL faizin KDVsi üzerinden takip koşulları ile DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE İcra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir.Karara karşı asıl dava davacısı birleşen dava davalısı ve asıl dava davalısı birleşen dava davacısı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı-birleşen dosya davalısı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; eksik inceleme neticesinde oluşturulan ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporu hükme esas alındığını, delil bildirme süresinden sonra sunulan 01.03.2011 tarihli tutanağın dava dosyasında delil olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, rapora itirazların değerlendirilmediğini, en yüksek gün üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı-birleşen dosya davacısı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; bilirkişi raporu ile karşı tarafın kaçak elektrik kullandığı hususu sabit hale geldiğini, harici hat üzerindeki cihazların kurulu gücünün dikkate alınması gerekirken mevzuata aykırı biçimde yapılan hesaplamanın yer aldığı bilirkişi raporunun hükme esas alınması hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının çalışma saatinin 8 saat olarak tespit edilmesi somut tüketimlere aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda birleşen dava dosyası için herhangi bir faiz hesabı yapılmamışsa da mahkemenin gerekçeli kararında kabul ettiği asıl alacağın 365,39-TL faizi ve faizinin KDV'si ile birlikte tahsil edilmesine karar verildiğini, söz konusu faizin nevi karardan anlaşılamamakla birlikte, faizin yasal faiz oranı üzerinden hesaplandığının düşünüldüğünü,kaçak tespit tarihinde cari olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine göre tüketici tarafından zamanında ödenmeyen borçlar için 6183 sayılı Kanunda belirlenen gecikme zammının uygulanacağı belirlendiğini,söz konusu kaçak tahakkuklarına, son ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı işletilmesi gerektiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, asıl dosya yönünden kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuku nedeniyle menfi tespit, birleşen dosyalar yönünden ise aynı tahakkukuna dayalı başlatılan takip nedeniyle itirazın iptali taleplerine ilişkindir.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Mali müşavir ve elektrik mühendisi bilirkişiler raporlarında özetle;"Davacı tarafından, yönetmeliğin 42. maddesinin 1. Fıkrasının b. bendinde tanımlandığı şekilde, Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin Kaçak Elektrik Kullandığı sonucuna ulaşılacaktır.... Davacı elektrik şirketi tarafından dava konusu tesisatta Harici hattan geçen güç toplamı 19.900,00 Watt olarak tespit edilmiştir. Güç: 19.900,00 Watt = 19,90 kw... Yönetmeliğin 45. Maddesinin 1. Fıkrasının b. bendinin “b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.” Hükmü gereği kaçak tüketim süresi 01.12.2022- 30.05.2023 tarihleri arasındaki 180 gün alınmalıdır....dava konusu yer ticarethane grubu üzerinden elektrik alan bir cafe olup yönetmelikte belirtildiği şekilde sanayi gurubunda ya da akaryakıt istasyonu ya da alışveriş merkezi tarzı bir yer değildir. Bu konu, yönetmelik hükmünde de görüldüğü üzere tartışmaya açık bir durum değildir.... Dolayısıyla kaçak kullanım süresinin 23.02.2022 tarihi ile tutanağın düzenlendiği 30.05.2023 tarihi arasındaki süredir ve bu süre yaklaşık olarak 15 aydır. Fakat EPDK ELEKTRİK PİYASASI TÜKETİCİ HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ” nin Kaçak elektrik enerji etimi halleri başlığının 45. Maddesinin 1 Fıkrasının ç. bendinde, kaçak kullanım ile ek tüketim süresinin 12 ayı geçemeyeceği belirtildiğinden, Kaçak tüketim süresi ve ek tüketim süre toplamı 12 ay olarak alınmalıdır. davacının sorumlu olduğu kaçak tüketim bedeli: 265.509,52 TL'dir" şeklinde görüş bildirmişler, ek raporlarında ise " 1-) kök raporun kabul edilmesi halinde takip tarihi 16.06.2023 itibariyle 265.509,52 TL asıl alacak, 872,91 TL işlemiş faiz ve 157,12 TL işlemiş faizin KDV" si olmak üzere toplam 266.539,55 TL alacak hesaplandığı, takip Talebinin de 484.429,91 TL asıl alacak, 1.211,07 TL işlemiş faiz ve 217,99 TL faizin KDV" si olmak üzere toplam 485.858,97 TL olarak talep edildiği, aradaki farkın (485.858,97-266.539,55=219.319,42) 219.319,42 TL nin hem asıl alacak hem de işlemiş faizden kaynaklandığı, birleşen dosyadaki davacı alacağının 266.539,55 TL olarak kabulünün gerektiği, " görüşlerini sunmuşlardır.Bilirkişi ek raporunda özetle "... davacı/karşı davalı adına düzenlenen 01.03.2011 tarih ve C/2007 0583235 seri numaralı Kaçak/Usulsüz elektrik tespit tutanağı dosyaya sunulmuştur. Sunulan bu tutanak nedeniyle, aşağıda detayları belirtilen yönetmelik gereği tüm hesaplamalar değişmiştir. Asıl davada, davacı şirketin, davalı elektrik şirketi tarafından hesaplanan 484.429,91 TL tutarındaki kaçak tüketim bedelinin 484.429,91 -317.170,78 =167.259,13 TL'lik kısımdan sorumlu olmadığı, Birleşen Dava Yönünden Davacı/Karşı Davalı Elektrik Şirket Alacağı, Birleşen dosyada takip tarihi itibariyle davacı alacağının, 317.170,78 TL asıl alacak, 1.057,24 TL işlemiş faiz ve 190,30 TL işlemiş faizin KDV" si olmak üzere, Toplam 318.418,32 TL olacağı," belirtilmiştir. Bilirkişi ... ise raporunda özetle," EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği: 30 Mayıs 2018 tarih ve 28994 sayılı resmi gazetede yayımlanan EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42 Maddesinde belirtilen “…b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” İbaresinin fiilen gerçekleştirilmiş olduğu, Harici hat çekilmek suretiyle vergiler dahil ve cezalı tüm vergiler dahil, 111.138,82 TL’lik (enerji bedeli-kaçak enerji ) (31.05.2023 tarihi itibari ile) kaçak elektrik kullanıldığı" görüşlerini bildirmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi hükmüne göre; çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren konularda bilirkişi oy ve görüşünün alınması zorunludur. Genel hayat tecrübesi ve kültürünün sonucu olarak herkes gibi hakimin de bildiği konularda bilirkişi dinlenmesine karar verilemeyeceği gibi, hakimlik mesleğinin gereği olarak hakimin hukuki bilgisi ile çözümleyebileceği konularda da bilirkişi dinlenemez. Her halde seçilecek bilirkişinin mesleği itibarıyla konunun uzmanı olması gerekir.Aynı Kanunun 281. maddesinde, tarafların, bilirkişi raporunda eksik gördükleri hususların, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını Mahkemeden talep edebilecekleri;Mahkemece, bilirkişi raporundaki eksiklik yahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulmasını sağlamak için, bilirkişiden ek rapor alabileceği; ayrıca gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla, tekrar inceleme yaptırabileceği açıklanmıştır.Bilirkişiler, raporlarını hazırlarken raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermek zorundadır. Bilirkişi raporu aynı zamanda Yargıtay denetimine de elverişli olacak şekilde bilgi ve belgeye dayanan gerekçe ihtiva etmelidir. Ancak bu şekilde hazırlanmış raporun denetimi mümkün olup, hüküm kurmaya dayanak yapılabilir.Bilirkişi raporu kural olarak hâkimi bağlamaz. Hâkim, raporu serbestçe takdir eder. Hâkim, raporu yeterli görmezse, bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için önceki bilirkişi veya yeniden seçeceği bilirkişi vasıtasıyla yeniden inceleme de yaptırabilir. Bilirkişi raporları arasındaki çelişki varsa hâkim çelişkiyi gidermeden karar veremez.Somut olayda, alınan bilirkişi raporları arasında çelişki olduğu, mahkemesince önceki bilirkişiler dışında oluşturulacak konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden, kaçak tespit tutanaklarının düzenlendiği tarih itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümleri esas alınarak talep edilebilecek kaçak elektrik bedelinin, itirazları da karşılayacak şekilde, taraf ve Yargıtay denetimine elverişli şekilde hesaplattırılması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle; tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine,Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.01/10/2026