Bölge Adliye Mahkemesi 2025/680 E. 2026/1217 K.

T.C. ERZURUM BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/680 KARAR NO : 2026/1217 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 11/02/2025 (Karar) NUMARASI : 2023/530 Esas, 2025/81 Karar DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, söz konusu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23/10/2020 tarihinde .... İli, .... İlçesi sınırlarında ... Bölgesi Trafik Denetleme yetkisi içerisinde bulunan bir mevkide müvekkiline ait olan ... plakalı araç ile ... plakalı aracın maddi hasarlı kazaya karışması neticesinde müvekkilinin maddi kayıp yaşadığını, 23.10.2020 tarihli kaza mahallinde tanzim edilen bilirkişi raporuna göre de sürücüsü ...'ın ... plakalı aracın meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğu, müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığının belirtildiği, 2918 Sayılı KTK'nun m.85 gereğince kazada kusurlu olan ... plakalı aracın sürücüsü ..., aracın işleteni ... ile aracın bir işletme adı altında kullanılması sebebiyle teşebbüsün sahibi olan ... Otobüsleri A.Ş'nin ortaya çıkan zarardan birlikle sorumlu olduklarının açık olduğunu, müvekkiline ait aracın ticari araç olduğunu, ülke dışı nakliye işinde sigortalı şoför olarak çalıştığını, dorsesinde nakliye malzemesi yüklü olan ticari işte kullanılan araç olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin ticari kaybı olduğu gibi araçta değer kaybı ve diğer maddi kayıpların da oluştuğunu, müvekkiline ait aracın ve dorsesinin ayrı ayır değer kaybı ve maddi kaybı olduğunu, müvekkiline ...Sigorta A.Ş. tarafından 04.12.2020 tarihinde 41.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak zararın karşılamadığını, müvekkiline ait aracın Türkiye'den ...'a ticari eşya sevkiyatı yapmakta olup kaza neticesinde de gümrük tutanağı başlıklı olan 23.10.2020 tarih ve 10:00 saatli tutanakta da belirtildiği üzere dorsede branda yırtılması ve muhtelif maddi hasar meydana geldiği gümrük malzemesinin bir bölümünün maddi zarar gördüğünün de açıkça belirtildiğini, müvekkiline ait araca ait olan ... plakalı gümrük malzemesi yüklü olan dorsenin de ... Tır Kamyon Yenileme isimli tamir yerine çekildiğini, 03/11/2020 tarihinden 30/11/2020 tarihine kadar onarımının yapıldığı, süre zarfında da ticari işlerine devam edemediğini, kaza anındaki gümrük yüklü malzemeyi de yerine ulaştıramadığı, gümrük yüklü malzemede maddi hasar meydana gelmesi nedeniyle de müvekkilinin maddi kayıp yaşadığını, İran acentası malın 4 gün sevkiyatının gecikmesi nedeniyle müvekkilimden 400,00 ABD kesinti yapıldığını, aracın ... iline çekilmesi akabinde ise ...iline tamir için çekilmesi hususlarında yol masralları, tamir masrafları ve ticari kayıp nedeniyle müvekkilinin maddi kayba uğradığını, davanın kabulü ile müvekkilinin aracında meydana gelen maddi zararın karşılıksız kalmaması için şimdilik harca esas olmak üzere ve zararın belirlendiği anda artırılmak üzere 12.000,00 TL (3.000,00 TL harca esas olmak üzere araç ve dorsenin maddi hasarından kaynaklanan 3.000,00 TL harca esas olmak üzere araç ve dorse nedeniyle, mahrum kalınan ikame bedeli, 3.000,00 TL harca esas olmak üzere araç ve dorsenin değer kaybından kaynaklanan 3.000.00 TL harca esas olmak üzere araç ve dorsede bulunan gümrüklenmiş malda meydana gelen zarar ve sevkiyat gecikmesinden kaynaklanan zarar)'nin maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... Otobüsleri A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin adresinin ... olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkil şirketin dava konusu kazaya karışan ... plakalı otobüsün maliki oladığı gibi otobüs sürücüsü ...'ın da iş vereni olmadığını, aracın trafik kayıtlarının ve sürücü ...'ın sigorta hizmet cetvelinin celbi ile ispatlanacağını, davanın müvekkil yerine yalnızca ... plakalı otobüsün maliki olan ...'e ve sürücüsüne yöneltilmesi gerektiğini, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirkete atfı kabil herhangi bir kusurun bulunmadığını, kazaya karışan ... plakalı aracın ....Sigorta AŞ tarafından düzenlenen ... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi, ... Sigorta tarafından düzenlenen ... poliçe numaralı Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi, ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenen ... numaralı Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davanın sigorta şirketlerine ihbarını, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kaza sonrası araç tamire götürüldüğünü, Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda belirtildiği üzere 30.100,00 TL parça değişimi, 10.900,00 TL'de işçilik masrafı olmak üzere toplamda 41.00,00 TL tutarında zarar meydana geldiği, davacı taraf araç ve dorsede oluşan tüm zararlarını sigorta şirketinden tazmin ettiğini, ... Havalimanı Gümrük Muhafaza Kısım Amirliği tarafından tutulan 24/10/2020 tarihli tutanakta hem 23/10/2020 tarihli Jandarma Tutanağında hem de kaza tespit tutanağında belirtildiği üzere hasarın sadece dorsede meydana geldiği araç (çekici) kısmında herhangi bir zararın oluşmadığının sabit olduğu, davacı dava dilekçesinde geçen "müvekkile ait aracın ve dorsesinin ayrı ayrı değer kaybı ve maddi kaybı " şeklindeki beyanla aracın çekici kısmında da maddi değer olduğuna yönelik beyan ve taleplerde bulunduğu, bu taleplerin müvekkilin karıştığı kaza ile illiyet bağı kurulmasının mümkün olmadığını, kaza resimlerinden de anlaşılacağı üzere gerçekleşen kaza ile çekicinin hasara uğraması söz konusu olmadığını, davacının tek gayreti haksız menfaat temini olduğunu, araç ve dorse nedeniyle mahrum kaldığı ikame bedeli talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Samsun’a götürülen araç için 03.11.2020 tarihinde ...ekspertiz firmasından ekspertiz yapılmasının talep edildiği, firmadan 01.12.2020 tarihli rapor alındığı, bu raporda hasar onarım süresinin 7 iş gününün yeterli olacağının belirtildiği, ... isimli tamir atölyesinde aracın 28 gün kaldığını, 28 gün araçtan mahrum kaldıkları için davacı tarafından mahrum kalınan ikame bedeli talep ettiği, aracın 28 gün gibi bir süre tamirde kalmasını gerektirecek bir hasarının bulunmadığını, davacı araç ikame bedelinin yersiz olduğunu, reddi gerektiğini, değer kaybı isteminde bulunabilmek için zarar gören kısımların daha önceden hasarlanmamış olması, kazadan önce sağlam ve orijinal olması gerektiği Yargıtay kararlarında belirtildiğini, tamiri mümkün olmayan ve hasar görmesi halinde değiştirilen parçaların da değer kaybına konu edilemeyeceğinin kabul edildiğini, davacı tarafından 03.11.2020 tarihinde talep edilen ve 01.12.2020 tarihinde verilen ekspertiz raporuna göre araçta onarım yapılmakla birlikte onarımdan çok parça değişimi yapıldığını, Gümrük Amirliği personelinin düzenlediği tutanakta, dorsede oluşan hasarın tamiri için mağdur aracın ... Yeni Sanayi Sitesine çekildiği, Uluslararası taşımacılık mevzuatına uygun olacak şekilde gerekli tamir ve revizyon işlemlerinin yapıldığı ve sonra ... sayılı gümrük mührünün tatbik edilerek aracın çıkış gümrük müdürlüğüne sevk edildiğinin bildirildiği, tutanağın gümrük personelleri ile aracın şoförü olan ... tarafından imzalandığı, tutanağın 24.10.2020 tarihinde düzenlendiğini, aracın kazanın ertesi günü yoluna devam edebilecek vaziyette olduğu, aracın yoluna devam edebilecek vaziyette olmasının diğer bir göstergesinin de aracın hem tamir için kaza mahalline 400-450 km uzaklıkta olan ....a götürülmesi hem de kazadan 11 gün sonra götürülmesinin olduğunu, yoluna devam edebilecek vaziyette olmasına rağmen sevkiyatını yapmamasından kaynaklanan zararı varsa bu zararı müvekkilden talep etmesinin de haksız bir talep olduğu, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece yapılan yargılama sonunda;"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 23/10/2020 tarihinde davacı ait olan ve dava dışı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı ticari araç ile davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde bulunan davalı ... adına kayıtlı ve diğer davalı ... Otobüsleri A.Ş tarafından işletilen ... plakalı aracın karıştığı kazada davacıya ait araçta araçta maddi zarar meydana geldiği iddiasıyla eldeki davanın açıldığı, mahkememizce aldırılan ATK kusur raporu ile ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacının ise kusursuz olduğunun bildirildiği, kusur raporuna karşı yapılan itirazların değerlendirilmesi ve kusur oranının tespit edilmesi, hasar bedeli, değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli, araçta bulunan malda meydana gelen ve malın sevkiyatının gecikmesinden kaynaklanan zarar talebine yönelik hesaplanması için dosyanın....'de görevli bilirkişilerden oluşan heyete tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacının ise kusursuz olduğunun, dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan 41.000,00 TL'lik hasar ödemesinin mahsup edilmesi ile bakiye hasar bedelinin bulunmadığının, Mercedes marka çekicide değer kaybına neden olacak bir kaporta veya şasi hasarı oluşmadığından değer kaybının oluşmayacağının ve yarı römorkun aracın bir parçası olmadığından ve yarı römorktaki hasar yeni parçalarla tümüyle tamir edildiğinden dorsenin değerinde bir azalma olmayacağının, gümrükte emtiada bir hasar oluşmadığının bildirilmesi nedeniyle davacının talep edebileceği bir gümrüklü mal zararının mevcut olmadığının bildirildiği, bilirkişi heyeti tarafından davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre 7 günlük tamir süresi belirlendiği ve davacının ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin 7.000,00 TL olarak tespit edildiği, davacının aynı süre boyunca aracını kullanmaması nedeniyle sağladığı amortisman ve sabit giderler, vergi avantajlarının takdiren toplam 1.000,00 TL olacağından gerçek araç mahrumiyet zararı 6.000,00 TL olduğunun bildirildiği anlaşılmakla ayrıntılı ve gerekçeli olan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş" gerekçesiyle "Davanın kısmen kabulü ile, 6.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 23/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, " karar vermiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının yerinde olmadığını, aracın yeter süresi ve diğer hususların tam olarak araştırılmadığını, ilgili evrakların çevirisinin yapılmadığını, hükme elverişli olmayan rapor ile eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin maddi kayıp yaşadığını, müvekkiline ait araç sürücüsünün her hangi bir kusurunun bulunmadığını, aracın brandasının yırtılması ve muhtelif maddi hasarlar nedeniyle gümrük malzemesinin bir bölümünün zarar gördüğünü, kaza anında gümrük yüklü malzemenin yerine ulaştırılamaması ve maddi hasar nedeniyle müvekkilinin kayıp yaşadığını, İran acentasının malın sevkiyatının 4 gün gecikmesi nedeniyle 400 $ kesinti yaptığını, araç nedeniyle mahrum kalınan günler nedeniyle araç yoksunluğu nedeniyle tazminat isteme haklarının bulunduğunu, belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... Otobüsleri A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete atfı kabil her hangi bir kusur bulunmadığını, KTK'nın "mücbir sebeplerin varlığı halinde işletenin sorumluluğunun bulunmadığı" hususunu düzenleyen 86. Maddesi hükmü uyarınca iş bu davanın reddi gerektiğini, aracın güvenli bir şekilde kullanıma elverişli olduğunun sabit olduğunu, maddi zarar bakımından müvekkili şirketin hukuki bir sorumluluğunun bulunmadığını, davanın kısmen kabulü ile araç mahrumiyet bedelinin davacıya verilmesine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından sunulan istinaf dilekçesinde açıkça sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığının belirtildiğini, beyan ederek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; 23/10/2020 tarihinde, davalı sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı otobüsün kaza mahalline geldiğinde otobüsün sağ ön kısımlarıyla önünde seyreden davacıya ait araç sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı çekiciye bağlık ... plakalı yarı römorkun arkasına çarpması şeklinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacı tarafça araç ve dorsede meydana gelen maddi hasar, mahrum kalınan ikame bedeli, değer kaybı, araçta bulunan gümrüklenmiş malda meydana gelen ve sevkiyat gecikmesinden kaynaklanan zararın tazmini amacıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. İstinaf talebinde bulunan davacılar vekilinin ve ... Otobüsleri A.Ş vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, mahkemece yargılama sırasında alınan ATK raporunda davalı sürücü ... % 100 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, raporun olayın oluşuna uygun ve yeterli olduğu, 3 kişilik öğretim üyelerinden oluşan 26/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava konusu olayda davalı sürücünün % 100 oranında tam kusurlu olduğu, davacının talep edebileceği bakiye araç hasarının ve dorse hasarının olmadığı, değer kaybı zararının oluşmadığı, aracın makul tamir süresinin 7 gün olup mahrumiyet zararının 6.000,00-TL olduğu, gümrüklü mal zararının olmadığının bildirildiği, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu, davalı ... Otobüsleri A.Ş'nin meydana gelen zarardan işleten olarak sorumlu olduğu anlaşıldığından, davacılar vekilinin ve davalı ... Otobüsleri A.Ş vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacılar vekilinin ve davalı ... Otobüsleri A.Ş vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davalı ... Otobüsleri A.Ş'den alınarak hazineye irat kaydına, 4-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan taraflarca bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-Kararın kesinleştirme ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, 7-Gerekçeli kararın tebliği ve harç ikmali işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere 30/09/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.