Bölge Adliye Mahkemesi 2026/884 E. 2026/1435 K.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/884 - 2026/1435 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/884 KARAR NO : 2026/1435

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 02/10/2025 NUMARASI : 2025/277 Esas - 2025/603 Karar

DAVACI : NEUPHARMA İLAÇ KOZMETİK VE MEDİKAL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA TÜRÜ : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 21/05/2025

KARAR TARİHİ : 09/07/2026 KR. YAZIM TARİHİ : 09/07/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait 2024 yılı Ocak – Haziran dönemlerine ait yevmiye ve kebir e-defteri, şirketin sözleşmeli mali müşavirine ait bilgisayarın arızalanması neticesinde silindiğini ve her türlü teknik müdahaleye rağmen e-defter verilerinin kurtarılamadığını, söz konusu dönemlere ait e-defteri silinerek zayi olduğundan TTK madde 82/7 fıkrası uyarınca 1/2024, 2/2024, 3/2024, 4/2024, 5/2024, 6/2024 dönemi yevmiye ve kebir e-defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini, Elektronik Defter Genel Tebliğinin 7.1. maddesine göre; “e-defter tutanlar, mücbir sebep halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, sözkonusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde yetkili mahkemeye başvurarak zayi belgesi verilmesini isteyebilir.” 2024/ Ocak Haziran dönemlerine ait e-defterler ve ekleri, şirketin sözleşmeli mali müşavirinin bilgisayarının arızalanması sebebiyle zayi olduğunu, 2024/ Ocak – Haziran dönemlerine ait e-defterler ve ekleri için zayi belgesi verilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan bilirkişi raporunda yerinde yapılan inceleme sonucunda müvekkil şirketin e defterlerini korumak için muntazaman özen gösterdiği İlgili Muhasebe Bürosunda Luca E-Defter Client uygulamasının kullanıldığı, Bu uygulamayla entegre olan ve uygulama üzerinden defterlerin gönderilerek saklanabildiği NetteArşiv adlı sistemin kullanıldığı bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu, bu nedenle gerekçeli karar ile dosyada bulunan deliller ve bilirkişi raporu arasında çelişki bulunduğunu, bilirkişi raporunda da davacı şirkete zayi belgesi verilmesi adına aleyhe bi husus olmadığı sabit olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. DELİLLER: Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/10/2025 Tarih - 2025/277 Esas - 2025/603 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; şirketin 2024 yılı Ocak-Haziran dönemine ait yevmiye ve kebir e-defterlerinin mali müşavirin bilgisayarının arızalanması sonucu silinerek geri getirilmediğini ileri sürerek, bu defterler hakkında zayi belgesi verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen (15) günlük süre hak düşürücü süredir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür. Davacı şirketin defter kayıtlarının elektronik ortamda e-defter vasıtasıyla tutulduğu dosya kapsamı delillerle sabittir. Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 4.4.1.e) maddesine göre e-defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 01/01/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. Tebliğin 7.1. maddesine göre ise, e-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 13. maddesinde, sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması mücbir sebepler olarak kabul edilmiştir. Ancak Vergi Usul Kanunundaki bu düzenleme vergisel yükümlülüklerle ilgili olup, TTK'nın 82/7. maddesinde ticari defterlerin sahibinin elinden rızası dışında çıkmış olması hali, zayi belgesi verilmesini gerektiren bir olay olarak sayılmamış olduğu gibi tadadi olarak sayılan bu sebeplerle de benzerlik göstermediğinden sırf ticari defterlerin sahibinin elinden rızası dışında çıkmış olmasının ticari defterlerin TTK'nın 87/2 maddesinin aradığı şartlarda zayi olduğunun kabulü mümkün değildir. Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1 maddesinde sadece Vergi Usul Kanununda belirtilen “mücbir sebep” ve ikincil örneklerin temin edilememesi halinin aranmış olması TTK'nın 82/7. maddesindeki hususların aranmayacağı anlamına gelmez. Zira Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1 maddesindeki düzenleme TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemenin kapsamını değiştirecek nitelikte değildir. Dolayısıyla tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradığı iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi isteminde TTK'nın 82/7. koşullar aranmalıdır. Yukarıda yapılan açıklamalara göre somut olayda; talep eden şirketin defter kayıtlarının elektronik ortamda e-defter vasıtasıyla tutulduğu, bilirkişi raporuna göre SSD kullanarak standart kullanım koşullarına riayet ettiği, fakat SSD'lerin elektronik bileşen ağırlıklı yapıları nedeniyle elektriksel arızalara karşı hassas oldukları ve bu nedenle veri kaybı riskinin her zaman teknik olarak mümkün olduğu, ilgili bilgisayar kayıtlarında yerinde inceleme esnasında yapılan inceleme esnasında 2024 yılı Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs-Haziran aylarına ilişkin elektronik defterler ve kayıtlarının zayi olmadığının tespit edildiği, defter beratlarının zamanında gönderildiği, defter beratlarna LUCA- bilgisayar programından ulaşılabildiği ve görüntülenebildiği, ancak defter beratlarının XML dosyalarına ulaşılamadığı, rapor içerisinde yapılan detaylı açıklamalar çerçevesinde davacı şirketin TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilebilecek tacirler arasında sayılabileceği, davacı şirketin talep ettiği dönemlere ilişkin elektronik defter ve belgelerinin zayi belgesi verilebilecek defter ve belgelerden olduğu ve bu defterlerin davacı şirketin işyerinde bulunabilecek belgelerden olduğu, keşif esnasında yapılan inceleme ve tespitler neticesinde talep edilen “XML dosyalarına” şirketin mali müşavirlik ofisindeki bilgisayar kayıtlarında ulaşılamadığı, davacı şirketin Ocak - Haziran 2024 dönemine ait e-defter beratlarının sözleşmeli Mali Müşavirlerince gönderildiği, verilerin davacının mali müşavirlik ofisinden yok olduğu, yeniden e-defter beratlarının yüklenmesi sonucunda her hangi bir vergi sigorta kaybının oluşmayacağı, e-defter beratlarının yeniden yüklenmesi halinde yevmiye defteri ve kebir defterlerinin geçerliliğini koruyacağı ve üçüncü kişiler tarafından da muteber olacağının belirtilmesi gerektiği, sadece “e-defter beratları” için zayi belgesi verilmesi durumunda davacının ticari defterlerinin bütünlüğünün sağlanacağının belirtilmesi gerektiği, davacının 2021 takvim yılından itibaren e-defter mükellefi olduğunun tespit edildiği, bu durumda davacının gerek yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi gerekse kullanıcı nedenli veri kaybı nedeniyle özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeni ile davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/07/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*