Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/396 E. 2026/1261 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/396
Karar No
2026/1261
Karar Tarihi

T.C. TEKİRDAĞ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/396 KARAR NO : 2026/1261

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ...... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 09/12/2025 NUMARASI : ........ Esas - ..... Karar

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVA KONUSU : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali (İtiraz) DAVA TARİHİ : 14/10/2024

KARAR TARİHİ : 27/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/10/2026

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2016 yılından bu yana ........Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi üyesi olduğunu, ............ tarihli Olağan Genel Kurul toplantısında yönetim tarafından pek çok usulsüzlük yapıldığını, bu toplantıda kullanılan oylara yasa dışı müdahalelerde bulunulduğunu, mevcut kooperatif yönetiminin çok az oy farkıyla yeniden seçildiğini, ana sözleşmeye aykırı olarak vekaleten oy kullanıldığını, yönetim kurulunun muhalif üyeleri uzaklaştırmak ve bazı kişileri yok pahasına üye yapmak amacıyla üyeliklerine son verme yönünde kararlar almaya başladığını, ........... tarihli genel kurul kararlarının ve yönetim kurulunun meşrutiyetinin bulunmadığını, yöneticiler hakkında ceza soruşturmaları yapılarak kamu davaları açıldığını, müvekkilinin üyeliğinin düşürüldüğünün davalı kooperatif yönetim kurulunun ............ tarihli ........ Noterliğinin......... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile kendisine bildirildiğini, yapılan bu fesih bildiriminin geçersiz olduğunu ve iptal edilmesi gerektiğini, genel kurulda oy kullanması yasak olan kişilerin oy kullandığını, genel kurul kararlarının iptali için açılan davaların ............. Asliye Ticaret Mahkemesinin ............. Esas sayılı dava dosyasında birleştirildiğini, bu dosyanın sonucunun bu dava dosyasının sonuçlanmasına kadar bekletici mesele yapılması gerektiğini, dava şartı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu ancak anlaşmazlığın barışçıl bir şekilde çözülemediğini ileri sürmekle davanın kabulüne, müvekkilinin kooperatif üyeliğinden çıkarılması yönündeki kararın iptaline, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretlerinin davalı kooperatife yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı tarafın ihraç kararının usulsüz olduğu ve iptal edilmesi gerektiği yönündeki davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ............. tarihli Genel Kurul Tutanağından da anlaşılacağı üzere Yönetim Kurulunun meşru olduğunu, ..................Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi Ana sözleşmesinin 14. maddesi gereğince parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktiren ve gönderilen noter ihtarlarına rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortaklar hakkında yönetim kurulunun ihraç yetkisinin bulunduğunu, ihraç kararının ve ihtarname örneklerinin usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, Yargıtay 11. HD 13.02.1989 tarihli, 1988/3990 esas ve 830 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere çıkarma kararının gerekçelerinin yazıldığı bir yazının tebliğinin kabul edilebilir olduğunu, .............tarihli Genel Kurulun iptali amacıyla açılan 2024/218 Esas sayılı dosyada yürütmeyi durdurma talebinin reddedildiğini ve istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, aidat bedelinin yükselmesinin ek ödeme ihdası niteliğinde olmayıp inşaat giderlerine ait olduğunu, Yargıtay 11. HD 24.12.1989 tarihli ve Yargıtay 23. HD 05.11.2018 tarihli, 2016/2307 esas ve 5134 karar sayılı kararlarında da benzer şekilde ortaklarca ödenmeyen aidatların inşaat giderlerine ilişkin olması sebebiyle ek ödeme sayılmadığını ve 3/4 çoğunluk aranmadığını, karşı tarafın uzun süredir aidat borcunu ödememesi sebebiyle yapılan ihraçların hukuka ve usule uygun olduğunu ileri sürmekle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince "... Yargılama sırasında dosya teknik değerlendirme yapılmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilir kişi raporu denetlenmiş olup rapor içeriğinin hakimin hukuki değerlendirme yapma hakkı kapsamında kalmadığı, teknik değerlendirme içerdiği, raporda belirsizlik ve eksikliğin bulunmadığı, davacı itirazını değerlendirmenin hukuki değerlendirme kapsamında kaldığı, itirazın yerinde olmadığı değerlendirilmiş, kooperatif ticari kayıt ve defterlerinin teknik olarak incelendiği belirlenmiş ve hükme varılırken esas alınmıştır. Davalı kooperatifin .......numaralı ortağı olan davacı ........'ne kooperatife olan birikmiş asıl ve fer'i borçlarının bulunduğu ve bunların doğru belirlendiği, borçların ödenmesi için ............ Noterliği'nin ........... tarihli .......... yevmiye numaralı 1. ihtarnamesinin usule uygun tebliğ edildiği; davacıya davalı kooperatif tarafından ............. Noterliği'nin ............... tarih ........... nolu yevmiye ile aynı asıl ve fer'i alacak tablosunun 2. ihtarname ile yine usule uygun tebliğ edildiği; ................ tarihi itibarı ile davacı tarafa bildirilen borcun ödenmediği; bunun üzerine ana sözleşmede belirtilen yetki çerçevesinde yönetim kurulu tarafından .......... tarihinde ...........sayılı karar ile davacı üyenin ortaklığına son verildiği/ ihraç kararı alındığı, bu kararın kooperatif tarafından davacıya tebliği için aynı gün notere tevdi edildiği,............ Noterliği'nin ............. tarih ............... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya ana sözleşmenin 10. ve 14. maddeleri uyarınca ortaklığına son verildiğinin e-tebligat ile bildirdiği, tebligatın ............. tarihinde okunduğu, .......... tarihinde ihraç kararına dair tebliğin gerçekleştiğinin davacı ikrarında olduğu; eldeki davanın her halukarda 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde ............ tarihinde açıldığı; dava konusu kooperatif üyeliğinden ihraç kararına itiraz olmakla mahkememizin dava konusu itibarı ile görevli olduğu, davalı kooperatifin merkezinin mahkememiz yetki alanı kapsamı olan ........... olduğu belirlenmekle Mahkememizin yetkili olduğu belirlenmiştir. Davalı kooperatif ticaret defter ve kayıtları incelendiğinde davacının borçlarının kayıtlı olduğu; ihraç kararının yönetim kurulu karar defterine işlendiği; davalı kooperatifin tutmakla yükümlü olduğu defterlerin kanun aradığı şartları taşıdığı takdiri delil niteliğinde olduğu; davacı tarafından yönetim kurulunun ihraç kararına itiraz edilmekle dava konusu olmayan ve davacının taraf olmadığı genel kurul kararının iptaline ilişkin dava dışı kişilerce açılan derdest davanın beklenmesinin usul ekonomisi ve taleple bağlılık ilkesi ile bağdaşmayacağı; davalı kooperatif tarafından davacı ortağa/ üyeye yönelik yapılan bu iş ve işlemlerin ana sözleşmenin 45. maddesinde davalı kooperatife yüklenen ödevler kapsamında olduğu; davacıya gönderilen ihtarnamelerde sürelere ve içeriğe uyulduğu; ana sözleşmenin kooperatif yönetim kuruluna yüklediği ödevlerden 14. maddede belirlendiği üzere işlem yapıldığı; davacı ortağın bu süreçler sonunda ilgili belirlenen ödemeleri ihtaratlara rağmen yapmadığı; davacıya gönderilen ortaklığının sonlandırmasına ilişkin ihtarnamenin de davacı tarafından tebliğ alındığı anlaşılmakla davacının kooperatif üyeliğinden ihraç kararının hukuken yerinde olduğu kanaatine varılarak karara itiraz yerinde bulunmamış ihraç kararının iptalini gerektirecek şartlar oluşmadığından ..." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yönetim kurulu seçiminin iptali ve yöneticiler hakkındaki ceza davalarının sonucunun beklenilmesi gerektiğini, yönetim kurulunun meşruiyetinin tartışmalı olduğunu, harcamalardan kaynaklanan açıkların üyelere aidat borcu olarak yansıtıldığını, ihraç mekanizmasının hakkın kötüye kullanımı suretiyle bir baskı aracı olarak kullanıldığını ileri sürmekle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulünü, müvekkili şirketin davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin .......... tarihli ve ............sayılı yönetim kurulu kararının iptalini ve müvekkili şirketin kooperatif üyeliğinin devam ettiğinin tespitini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf aleyhine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: ............. Asliye Ticaret Mahkemesinin .......... Esas - .......... Karar sayılı dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dava, davacının davalı kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararına itiraz ve anılan kararın iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sırasında kooperatif kayıtları, tarafların sundukları belgeler ve ihtarnameler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Alınan bilirkişi raporunda; davacının kooperatife karşı parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği, aidat borçlarını ödediğini gösterir herhangi bir belge sunamadığı, borcun ödenmesi için davacıya iki ayrı ihtar gönderildiği, ihtarların 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve kooperatif ana sözleşmesinde öngörülen şekil ve süre koşullarına uygun olduğu, ihtarlara rağmen davacının borcunu ödemediği tespit edilmiştir. Mahkemece, davacının kooperatife karşı parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği, ortaklıktan çıkarılma işleminin kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olduğu, davacının çıkarma kararının iptalini gerektirecek bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle kooperatif ortaklığından çıkarılmanın yasal koşullarının ve parasal yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde uygulanacak usulün değerlendirilmesi gerekmektedir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde, kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebeplerin ana sözleşmede açıkça gösterilmesi gerektiği, ortakların ana sözleşmede belirtilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacağı düzenlenmiştir. Anılan maddede ayrıca ortaklıktan çıkarılma kararının yönetim kurulunun teklifi üzerine genel kurulca alınacağı, ana sözleşmeyle yönetim kuruluna da bu konuda yetki verilebileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 27. maddesinde ise ortakların sermaye koyma veya diğer parasal yükümlülüklerini yerine getirmemeleri hâlinde uygulanacak usul düzenlenmiş; ilk isteme uymayan ve ikinci istemden sonra da bir ay içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortağın ortaklığının kendiliğinden düşeceği hüküm altına alınmıştır. Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, kooperatif ortağının parasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde ortaklıktan çıkarılabilmesi için öncelikle ana sözleşmede bu duruma ilişkin çıkarma sebebinin öngörülmüş olması, ortağa borcunu ödemesi için kanun ve ana sözleşmede belirtilen usule uygun şekilde ihtarda bulunulması, ihtarlarda borcun miktarının ve niteliğinin açıkça gösterilmesi, ödemeye ilişkin gerekli sürelerin tanınması ve bu süreler içerisinde borcun ödenmemiş olması gerekir. Nitekim Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 14.03.2016 tarihli, 2015/5034 Esas ve 2016/1602 Karar sayılı ilamında da; parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif ortağının ortaklıktan çıkarılabilmesi için iki ayrı ihtarın usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi, ihtarlarda borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açıkça belirtilmesi, ilk ve ikinci ihtarlarda kanun ve ana sözleşmede öngörülen ödeme sürelerinin tanınması ve ihtarlarda bildirilen borcun gerçek borcu yansıtıp yansıtmadığının araştırılması gerektiği kabul edilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.02.2023 tarihli, 2022/6-1054 Esas ve 2023/88 Karar sayılı ilamında da ortaklıktan çıkarma işleminin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde ihtarlara konu borcun gerçek borç olup olmadığının, ihtarların usulüne uygun düzenlenip tebliğ edilip edilmediğinin ve ortağa yükümlülüğünü yerine getirmesi için gerekli sürelerin tanınıp tanınmadığının araştırılması gerektiği vurgulanmıştır. Somut olayda, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen iki ayrı ihtarname ve kooperatif kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde; davacının kooperatife karşı muaccel hâle gelmiş parasal yükümlülüklerinin bulunduğu, ihtarnamelerde bildirilen borç miktarlarının kooperatif kayıtlarıyla uyumlu olduğu, ihtarların usulüne uygun biçimde tebliğ edildiği ve davacıya borcunu ödemesi için kanun ve ana sözleşmede öngörülen sürelerin tanındığı belirlenmiştir. Davacı tarafından, ihtarnamelerde bildirilen aidat borçlarının ödendiğine ilişkin makbuz, banka dekontu veya başkaca bir ödeme belgesi de sunulmamıştır. Dosya kapsamındaki kooperatif kayıtları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacının parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği ve iki ayrı ihtara rağmen borcunu ödemediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, ortaklıktan çıkarılma işleminin dayanağını oluşturan maddi olgunun gerçekleştiği, ihtarların şekil ve içerik itibarıyla kanun ve ana sözleşmede öngörülen koşulları taşıdığı ve davacıya yükümlülüğünü yerine getirmesi için gerekli imkânın tanındığı sabittir. Dolayısıyla, davacının aidat borcunu ödemediği ve kendisine yapılan usulüne uygun ihtarlara rağmen parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gözetildiğinde, davalı kooperatifin ana sözleşmede öngörülen yetki çerçevesinde aldığı ortaklıktan çıkarma kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Yönetim kurulunun oluşumu ve meşruiyetine ilişkin istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde ise; İstinaf başvurusunda bulunan tarafça, dava konusu ortaklıktan çıkarma kararını veren yönetim kurulunun oluşumunun ve meşruiyetinin tartışmalı olduğu, bu hususa ilişkin başka yargılamaların bulunduğu ileri sürülerek anılan dosyaların bekletici mesele yapılması gerektiği iddia edilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 165. maddesinde, bir davada hüküm verilebilmesinin başka bir davaya, idari makamın tespitine veya dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı olması hâlinde, mahkemece o davanın sonuçlanmasının beklenebileceği düzenlenmiştir. Bekletici mesele kurumunun uygulanabilmesi için diğer davanın sonucunun eldeki davada verilecek hükmü etkileyebilecek nitelikte olması, başka bir ifadeyle iki dava arasında hukuki ve doğrudan bir bağlantının bulunması gerekir. Salt taraflardan birinin başka davaların varlığından söz etmesi veya uyuşmazlıkların aynı kooperatifle ilgili bulunması, bekletici mesele kararı verilmesini zorunlu kılmaz. Somut olayda, istinaf başvurusunda dayanak gösterilen dava dosyalarına ilişkin karar ve dosya numaraları incelendiğinde, bu davaların dava konusu yönetim kurulunun seçildiği genel kurul kararının iptaline veya yönetim kurulunun seçiminin geçersizliğinin tespitine ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır. Başka bir ifadeyle, anılan dosyalarda verilecek kararların, dava konusu ortaklıktan çıkarma kararını alan yönetim kurulunun seçimine, oluşumuna veya temsil ve karar alma yetkisine doğrudan etkisi bulunmamaktadır. Yönetim kurulunun meşruiyetine ilişkin soyut iddialar ve başka uyuşmazlıklara ilişkin dosya numaralarının bildirilmesi, dava konusu yönetim kurulunun yetkisiz olduğunu veya aldığı kararın geçersizliğini ortaya koymaya yeterli değildir. Bu yöndeki iddianın, yönetim kurulunun seçimine dayanak genel kurul kararının geçersizliğini yahut dava konusu karar tarihinde yönetim kurulunun görev ve yetkisinin bulunmadığını gösterecek somut ve hukuken ilgili delillerle desteklenmesi gerekir. Bu itibarla, dava konusu ihraç kararının geçerliliği bakımından hukuki ve doğrudan etkisi bulunmayan başka uyuşmazlıkların sonucunun beklenmesine gerek bulunmadığından, İlk Derece Mahkemesince bekletici mesele talebinin reddedilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, Yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazine'ye gelir kaydına, Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına, İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Artan istinaf avanslarının HMK'nın 333. maddesine uygun şekilde iadesine, HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine, İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/10/2026

Başkan e imzalıdır

Üye e imzalıdır

Üye e imzalıdır

Katip e imzalıdır

Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/396, K. 2026/1261, T. 27.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-396-e-2026-1261-k-e8097eeefb6e