Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1381 E. 2026/1471 K.

Mahkeme: Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No: 2026/1381
Karar No: 2026/1471
Karar Tarihi: 06.11.2023

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1381 Esas

KARAR NO : 2026/1471 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI : 2023/563 Değişik İş - 2023/680 Karar

KARAR TARİHİ: 06/11/2023

EK KARAR TARİHİ: 12/05/2026

TALEP: İhtiyati Tedbir

KARAR TARİHİ: 13/07/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:

Talep eden banka vekili dilekçesinde özetle; aleyhine ihtiyati tedbir istenen ...' ın kredi kartları ile yapmış bulunduğu harcamalara dayalı olarak müvekkili bankanın post cihazlarının kullanıldığını, söz konusu olan harcamalar ile ilgili, müvekkili banka tarafından chargeback kuralları çerçevesinde aleyhine tedbir istenen her iki şirkete ödeme yapıldığını ancak ...' ın çalıştığı ve hesaplarının bulunduğu ... Bankasına başvurarak bu ödemenin hatalı ödeme olduğundan bahisle iade talep ettiğini; ...tarafından ...'a yapılacak iadenin tedbiren durdurulmaması halinde müvekkili bankaca ödenen miktar kadar zarar doğacağını belirterek; ... A.Ş. tarafından ... (TCKN: ...) adına düzenlenen ... no.lu kart işlemleri ile ilgili chargeback kuralları çerçevesinde Bankalarca ... isimli şahsa ödeme ve/veya kredi kartına iade yapılmasının TEMİNATSIZ OLARAK TEDBİREN DURDURULMASINA, ... isimli şahıs dışında .... LTD. ŞTİ.'nin (Pos Üye İşyeri Adı:...) ve .... LTD. ŞTİ. (Pos Üye İşyeri Adı:...) unvanlı işyerlerine ait olan (...) (...) isimli işyerlerine ait POS cihazlarından gerçekleştirilen işlemlerle sınırlı olmak üzere başkaca kart hamillerinden harcama itirazları gelmesi durumunda Bankalarca kart hamillerine ödeme ve/veya kredi kartına iade yapılmasının TEMİNATSIZ OLARAK TEDBİREN DURDURULMASINA, bu karar ....aracılığı ile tüm bankalara duyurulmasına, ihtiyati tedbir yolu ile karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi 06/11/2023 tarih ve 2023/563 D. İş - 2023/680 Karar sayılı sayılı kararında;

Mahkememizce yapılan değerlendirilmesinde aleyhine tedbir istenen şahıs ve şirketler arasındaki ticari ilişkinin tedbir isteyen bankayı bağlamayacağı, hatalı bir ödemenin ya da bankanın sorumluluğunu gerektirecek bir kusur ve yapılan ödemenin söz konusu olmadığı; aksinin kabulü halinde birbiriyle anlaşan şahısların bu tür kredi sözleşmeleri ile chargeback kuralları çerçevesinde kredi kartını kullanan müşterinin ödemelerini gerçekleştiren bankaların sürekli olarak haksız zarara uğratılması söz konusu olur ki; bu nedenle talebin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle;

" İhtiyati Tedbir talebinin teminatsız olarak kabulüne.

A) ... A.Ş. tarafından ... (TCKN: ...) adına düzenlenen ... no.lu kart işlemleri ile ilgili chargeback kuralları çerçevesinde Bankalarca ... isimli şahsa ödeme ve/veya kredi kartına iade yapılmasının TEMİNATSIZ OLARAK TEDBİREN DURDURULMASINA,

B) ... isimli şahıs dışında .... LTD. ŞTİ.'nin (Pos Üye İşyeri Adı:...) ve .... LTD. ŞTİ. (Pos Üye İşyeri Adı:...) unvanlı işyerlerine ait olan (...) (...) isimli işyerlerine ait POS cihazlarından gerçekleştirilen işlemlerle sınırlı olmak üzere başkaca kart hamillerinden harcama itirazları gelmesi durumunda Bankalarca kart hamillerine ödeme ve/veya kredi kartına iade yapılmasının TEMİNATSIZ OLARAK TEDBİREN DURDURULMASINA,

C) Bu karar .... aracılığı ile tüm bankalara duyurulmasına..."gerekçesi ile,

''İhtiyati Tedbir talebinin teminatsız olarak kabulüne.

C) Bu karar .... aracılığı ile tüm bankalara duyurulmasına, ...'' karar verilmiş ve karara karşı karşı taraf .... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karşı taraf .... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı ...'ın savunmalarının yerinde olmadığını, ... savunmalarında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunu, iddia edildiği gibi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilinin ... pos cihazından 950000,00 liralık ... Şirketi alışveriş yaptığını, malını teslim aldığını, 950000,00 lira karşılığı peynir gıda ürünü almış olduğunu, faturasının kesildiğini, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na ibraz edildiğini, bu aşamada ... Şirketi ile müvekkil şirket arasında bir alacak verecek ilişkisinin bulunmaması nedeniyle işbu davada taraf sıfatının bulunmaması dava dilekçesinin müvekkil ...a husumetin yöneltilmiş olması nedeniyle ve ticari ve hukuki ilişkinin bulunmaması nedeniyle bu davada usul ve esas yönünden müvekkil şirketin taraf sıfatı bulunmadığını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesi gereği; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen olanaksız duruma geleceği veya gecikme nedeniyle bir sakıncanın, ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi durumlarında, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini, ihtiyati tedbir, konusu para alacağı olan uyuşmazlıklar için talep edilemeyeceğini, para alacaklarına ilişkin istenebilecek geçici hukuki koruma ihtiyati haciz olduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilmesi neticesinde dava sonuna kadar aleyhine tedbir kararı verilen kişinin hakları kısıtlanacağından; yargılama sonunda bu kişinin haklılığının ortaya çıkması ihtimalinde uğradığı zararların tazmini gerektiğini, bu yüzden ihtiyati tedbir kararı verilmesi tedbir talep eden tarafından teminat ödenmesi gerekir ki bu aşamada teminat ödenmemiş olması nedeniyle ihtiyati tedbirin şartlarının oluşmadığını, HMK 390/f.3’te ihtiyati tedbir talep dilekçesinde bulunması gereken unsurlara yer verildiğini, hükme göre; “Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” İş bu davada ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek zorunluluğu olduğunu, 6100 sayılı HMK’nın 390. maddesinin 3. fıkrası, ihtiyati tedbir talep eden tarafın, davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat edememiş bulunduğunu, tedbir kararı, aleyhine tedbir talep edilenin yokluğunda verilebileceğini, bu durum hukuki dinlenilme hakkına aykırılık teşkil edecek gibi görünse de yokluğunda tedbir kararı verilen taraf sonrasında tedbire itiraz ederek hukuki dinlenilme ve savunma hakkını kullanabileceğini, menfaat dengelerinin gözetilmesi hususu söz konusu olduğunda hâkimin takdir yetkisi ve somut olayın özellikleri neticesinde karşı tarafın dinlenmesi beklenilmeyerek ivedilikle karar verilmesi gerekebildiğini, ihtiyati tedbir kararı dava açılmadan önce alınmış olması gerektiğini, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorunda olduğunu, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkacak olup, davacı yan davasını açmamış ve davayı açtığına dair de evrağı dosyaya sunmadığını, ihtiyati tedbir kararının uygulanması, kararın verildiği tarihten itibaren bir hafta içinde talep edilmezse kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi, tedbir kararı kendiliğinden kalkacağını, dava öncesinde verilmiş olan ihtiyati karara istinaden iki hafta içerisinde esasa ilişkin dava açılmaması halinde de ihtiyati tedbir kararı kendiliğinden kalkacağını, süre koşulu yönünden de geçerliliğini yitirmiş olması nedeniyle bu aşamada ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:

İlk Derece Mahkemesi 12/05/2026 tarih ve 2023/563 D. İş - 2023/680 Karar sayılı sayılı ek kararında;

6100 sayılı HMK'nın 345. maddesi; "İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre. ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır" ve hükmünü içerdiğini, istinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafa istinafa konu karar 22/01/2024 tarihinde tebliğ olunmuş olup istinaf başvurusu için son gün 05/02/2024 tarihi olduğunu, davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesini 05/04/2026 tarihinde, yasal başvuru süresi geçtikten sonra UYAP sisteminden göndermiş olduğu anlaşıldığından HMK 346/1 maddesi uyarınca istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiş ve karara karşı karşı taraf .... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Karşı taraf .... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Şirkete ait tüm silinmiş ve mevcut tebligatların incelendiğini, değişik iş kararının tebliğine ilişkin tebligatın görülmediğini, yerel mahkemenin şahsına yapmış olduğu bir tebligat bulunmadığından istinaf süresinin işlemeye başlamadığını ve istinaf başvurusunun süresinde olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep; ihtiyati tedbir talebinde bulunan banka nezdinde iş yeri olarak kaydedilen aleyhine ihtiyati tedbir talep edilen şirketlerin hesaplarında sahtecilik yapıldığı iddiası ile ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebi üzerine Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebine ilişkin olup, Mahkemece .... Ltd. Şti.vekilinin talebi istinaf başvurusu olarak değerlendirilerek kararın süresinde istinaf edilmediği gerekçesiyle 12/05/2026 tarihinde istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, bu karara karşı .... Ltd. Şti.vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesine göre, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.” Söz konusu maddenin gerekçesinde de değinildiği üzere, ihtiyati tedbir ve ihtiyati hacze ilişkin geçici hukukî koruma taleplerinin kabulü hâlinde itiraz

imkânı bulunduğundan, önce bu yola (itiraz) başvurulması gerekli olup, ancak itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması mümkündür.

Nitekim HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde de ihtiyati tedbir konusu düzenlenmiş olup, aynı Kanun' un 394/1. maddesinde "karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir" denilmek suretiyle, bu durumda öncelikle kararı veren mahkemeye itiraz yolu öngörülmüştür.

HMK'nın 394/4. maddesinde, ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz başlığı altında "İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.", 394/5.maddesinde de, "İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır." düzenlemesi mevcuttur.

Somut uyuşmazlıkta Mahkemece 06/11/2023 tarih, 2023/563 Değişik İş - 2023/680 Karar sayılı ilamı ile .... Ltd. Şti.nin yokluğunda bankanın ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, söz konusu kararda her ne kadar .... Ltd. Şti.yönünden de istinaf kanun yolunun açık olarak verildiği yazılmış ise de; yukarıda açıklandığı üzere karara karşı, kararı veren mahkemeye itiraz yolu açık olup, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir isteminin kabulüne ilişkin kararı, istinaf yoluna başvurulabilir nitelikte bir karar değildir. Mahkemece, istinaf dilekçesi itiraz olarak kabul edilip itiraz hakkında bir karar verilmesi gerekirken istinaf dilekçesi olarak değerlendirilip istinaf başvurusunun süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Kabule göre de, .... Ltd. Şti.adına işlem yapan Av. ... ...'nun dosyada şirket adına vekaletnamesi bulunmamasına rağmen HMK'nın 77 maddesi uyarınca işlem yapılmaması, istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın .... Ltd. Şti.'ne/vekaletname sunulması halinde vekiline tebliğ edilmemesi, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu yönünden istinaf başvuru ve karar harçlarının alınmaması da doğru olmamıştır.

Sonuç olarak, karşı taraf .... Ltd. Şti.nin 12/05/2026 tarihli istinaf başvurusunun reddine ilişkin ek karara karşı istinaf başvurusunun usulen kabulü ile bu kararın kaldırılmasına, HMK' nın 341/1. maddesinde belirtildiği şekilde itiraz üzerine verilmiş ve istinaf edilebilir mahiyette bir karar bulunmadığından, .... Ltd. Şti.tarafından 06/11/2023 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun HMK' nın 341/1 ve 352 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Karşı taraf .... Ltd. Şti.'nin 12/05/2026 tarihli istinaf başvurusunun reddine ilişkin ek karara yönelik istinaf başvurusunun USULEN KABULÜ İLE, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2026 tarih ve 2023/563 Değişik İş - 2023/680 Karar sayılı istinaf başvurusunun reddine ilişkin ek kararının KALDIRILMASINA,

2-Karşı taraf .... Ltd. Şti.'nin 06/01/2023 tarih ve 2023/563 Değişik İş - 2023/680 Karar sayılı ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 341 ve 352 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından ek karara ilişkin istinaf kanun yoluna başvuru harcı yatırılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince ek karara ilişkin istinaf karar harcı yatırılmadığından ve istinaf usulen kabul edildiğinden karar harcı alınmasına yer olmadığına,

5-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından ihtiyati tedbir kararına karşı istinaf yönünden yatırılan istinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye gelir kaydına,

6-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından ihtiyati tedbir kararına karşı istinaf yönünden yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına,

7-İstinaf eden tarafından ek karara ilişkin istinaf aşamasında yapılan 340,00 TL yargılama masrafının ihtiyati tedbir talep edenden tahsili ile istinaf eden karşı taraf .... Ltd. Şti.ne verilmesine,

8-Artan gider avansı varsa talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine,

9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 13/07/2026 tarihinde HMK' nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.