Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1316 E. 2026/1343 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1316
Karar No
2026/1343
Karar Tarihi

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1316 Esas

KARAR NO: 2026/1343

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI: 2026/578 Esas

ARA KARAR TARİHİ: 03/07/2026

DAVA: İFLAS (Adi Takipten Doğan İtirazın Kaldırılması Ve İflas (İİK 156))

KARAR TARİHİ: 22/10/2026

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ticari ilişkide bulunduğu davalı şirketten olan cari hesaptan kaynaklı 1.404.139,54 USD, 275,00 Euro ve 43.833.166,83 TL tutarındaki alacağının ödenmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan genel iflas yoluyla takibin davalının itirazı üzerine durduğunu, daha sonra davalı şirketin bölünme sürecine girdiğini ve yapılan ilanlar ile TTK'nun 174. maddesi uyarınca alacaklıların, alacaklarını bildirmeye ve teminat talebinde bulunmaya davet edildiğini, müvekkilinin yasal süre içerisinde davalı şirkete başvurarak alacağının teminat altına alınmasını talep ettiğini, TTK'nun 175. maddesi uyarınca, bölünmeye katılan şirketlerin, ilan tarihinden itibaren üç ay içinde istemde bulunan alacaklıların alacaklarını teminat altına almak zorunda olduğunu, ancak davalı tarafından müvekkilinin haklı ve yasal teminat talebinin hukuka aykırı şekilde haksız yere reddedildiğini, davalının kötü niyetli olarak takibe itiraz etmesi ve teminat göstermekten kaçınarak bölünmeye gitmesi sebebiyle, müvekkil şirket aleyhine telafisi imkansız zararların doğmaması ve hakkın elde edilmesinin güvence altına alınması için öncelikle bölünmenin ticaret siciline tescilinin ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine, davanın sonuna kadar mal kaçırma ihtimaline binaen davalı şirketin, malvarlığının devrine yönelik işlemlerin ihtiyati tedbiren yasaklanmasına, HMK'nun 389. ve devamı maddeleri gereğince, müvekkilinin alacağını karşılayacak tutarda davalı şirketin malvarlığı, hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konularak muhafaza altına alınmasına ve neticeten davalı şirketin iflas yolu ile takibe yaptığı haksız itirazının kaldırılması ile iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tensip ile iflas davasının ilanına ilişkin ara karar oluşturulmasının İİK'nun 156. ve devamı maddelerine aykırılık teşkil ettiğini, dava konusu icra takibinin iptali için açılan ... .... İcra Hukuk Mahkemesinin 2026/... Esas sayılı sırasında kayıtlı davanın derdest olduğunu, bu dosyada verilecek kararın eldeki davanın sonucunu doğrudan etkileyeceğini, dava konusu icra dosyasında takip talebinde ve ödeme emrinde seçilen takip yolunun aynı anda hem "iflas yolu" hem de "haciz yolu" olarak gösterilmesinin takip iradesini belirsiz hale getirdiğini, bu nedenle hukuki geçerliliği bulunmayan takibe dayalı açılan davanın usulden reddi gerektiğini, davacının bölünme sürecini ve teminat verilmemesini iflas talebine gerekçe yapmasının mümkün olmadığını, çekişmeli ve ispatlanmamış bir alacağa ilişkin teminat talebinin kabul edilmemesinin ne borcun ikrarı anlamına geldiğini ne de müvekkili şirket hakkında iflas kararı verilmesini haklı kıldığını, davacı, alacağını cari hesap alacağı olarak nitelendirmiş ise de, taraflar arasında imzalanmış bir cari hesap sözleşmesinin bulunmadığını, bu nedenle davacının, varsa her bir ticari işlemi, her bir faturayı, her bir hizmeti ve bunlardan doğduğu iddia edilen alacak kalemlerini ayrı ayrı ve kesin delillerle ispat etmek zorunda olduğunu, ancak buna yönelik bir ispatın bulunmadığını, takibe konu alacağın muaccel, kesin ve iflas yoluyla takibe elverişli nitelikte olmadığını, iflas hukukunun gerektirdiği kesinlik ve açıklık şartlarının somut olayda gerçekleşmediğini belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:

İlk derece mahkemesinin 03/07/2026 tarihli ara kararı ile; somut olayda, davacının iddialarının haklılığının ancak taraf delillerinin toplanması ve ticari kayıtlarının incelenmesi halinde anlaşılabileceği, dava dilekçesi ve eklerinde yer verilen açıklama ve deliller incelendiğinde bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, mevcut koşullarda bir değişiklik olması halinde her zaman ihtiyati tedbir kararı verilebileceği gerekçelerine istinaden ihtiyati tedbir talebinin reddine dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ:

Ara karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece yaklaşık ispat ölçütünün hatalı değerlendirildiğini, taraflar arasındaki cari hesap mutabakat görüşmeleri kapsamında davalı şirket tarafından gönderilen e-posta yazışmalarında, müvekkili şirketin alacağının önemli bir bölümünü oluşturan 1.404.139,54 USD ve 275,00 Euro tutarındaki cari hesap bakiyesinin açıkça kabul edildiğini, davalı şirketin, anılan yazışmalarında yalnızca TL bazındaki bazı faturaların kendi muhasebe kayıtlarında bulunmadığını ileri sürerek borça itiraz etmediğini, buna karşılık döviz bazındaki cari hesap borcunun varlığına herhangi bir itiraz yöneltmediğini, buna göre taraflar arasındaki ticari ilişki, cari hesap kayıtları ve özellikle davalı şirketin kendi iradesiyle gerçekleştirdiği yazılı mutabakat birlikte değerlendirildiğinde, müvekkili şirket alacağının varlığı hususunda yaklaşık ispat şartının fazlasıyla gerçekleştiğini, ayrıca bağımsız uzman raporu ile de, müvekkilinin, davalıdan olan alacağının dayanağı ve mevcudiyetinin açıkça ortaya konulduğunu, bu nedenlerle mahkemenin yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik kararının yerinde olmadığını, müvekkilinin alacağı tahsil edilemez veya teminat altına alınamazsa, bölünme işlemi ile davalı şirketin malvarlığının önemli ölçüde bölünecek ve devredilecek olması sebebiyle müvekkili şirketin, alacağını tahsil etme imkanının önemli ölçüde zorlaşacağını hatta imkansız hale geleceğini, ilk derece mahkemesi TTK'nun 175. maddesi kapsamında değerlendirme yapmak yerine, uyuşmazlığı yalnızca alacağın ispatı çerçevesinde ele alarak bölünme işleminin yaratacağı riskleri göz ardı ettiğini, somut olayda telafisi güç ve imkansız zarar tehlikesinin bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dava, takibe itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.

Davacı vekili derdest dava kapsamında aynı zamanda ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş olup mahkemece bu talebin reddine yönelik ara kararı istinaf etmiştir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, davacının ihtiyati tedbir talebinin şartlarının oluşup oluşmadığı, buna göre mahkemece tesis edilen kararın yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davacının, davalı hakkında.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 1.404.139,52 USD, 275,00 Euro ve 43.833.166,83 TL tutarındaki cari hesap alacağının tahsili amacıyla iflas yoluyla adi takip başlattığı, davalının takibe ve borca karşı itirazda bulunması üzerine işbu itirazın kaldırılması ve iflas istemli davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf, davalı şirketin bölünme işlemlerinin ve bölünmenin ticaret siciline tescilinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına ve ayrıca davalı şirketin, malvarlığının devrine yönelik işlemlerin ihtiyati tedbiren yasaklanarak müvekkilinin alacağını karşılayacak tutarda davalı şirketin malvarlığı, hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2004 sayılı İİK'nun 159. maddesi uyarınca iflas talebi halinde mahkeme, ilk önce alacaklıların menfaati için zaruri gördüğü bütün muhafaza tedbirlerini emredebilir. Borçlu ödeme emrine itiraz etmemişse, alacaklının talebi üzerine mahkeme mutlaka bu tedbirlere karar vermeye mecburdur. Anılan madde de defter tutulması ve diğer muhafaza tedbirlerinden bahsedilmişse de, diğer muhafaza tedbirlenin neler olduğu sayılmamıştır. Muhafaza tedbiri alınmasına gerek olup olmadığını takdir etmek, ticaret mahkemesine aittir. Ancak borçlu iflas ödeme emrine itiraz etmemişse, ticaret mahkemesi, alacaklının talebi üzerine muhafaza tedbirlerine karar vermek zorundadır.

Yasal düzenlemede, mahkeme tarafından alacaklıların menfaati için zaruri görülen bütün muhafaza tedbirlerinin alınabileceği belirtilmiştir. Düzenleme ile mahkemeye takdir hakkı tanınmıştır. Ancak, borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi halinde alacaklının talebi üzerine mahkemenin bu tedbirlere karar vermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir. Diğer önemli bir husus ise İİK'nun 159. maddesinde, yasa koyucu tarafından alacaklıların menfaati için zaruri görülen bütün muhafaza tedbirlerine emredilebileceği düzenlenmiş olup bu menfaatin tüm alacaklılar bakımından gözetilmesi gerektiği dikkate alındığında sadece davacı alacaklı ile sınırlı tutulmamıştır. İİK'nun 159. maddesinde belirtildiği üzere muhafaza tedbirleri bütün alacaklıların menfaatine olan muhafaza tedbirleridir. Bu nedenle ve doğal olarak bu tedbirlerin iflas davasını açan alacaklının alacak miktarı ile orantılı olması da şart değildir.

İcra ve İflas Kanununun 159. maddesi "muhafaza tedbirleri" üst başlığı altında düzenlenmiş olup mahkemelerin verdiği muhafaza tedbirleri ile borçlunun malvarlığının dağılmasına engel olunarak geçici hukuki koruma sağlanır. Hukuk Muhakemeleri Kanununda, tedbiri alan organ bakımından ayrım yapmaksızın muhafaza tedbirleri geçici hukuki koruma niteliğinde kabul edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Diğer geçici hukuki korumalar" başlığı altında düzenlenen 406. maddesinde, mahkemece, gerekli hallerde, mal veya haklarla ilgili defter tutulmasına yada mühürleme yapılmasına karar verilebileceği, ihtiyati haciz, muhafaza tedbirleri ve geçici hukuki korumalara ilişkin diğer kanunlarda yer alan özel hükümlerin saklı olduğu ifade edilmiştir.

Mahkemenin hükmettiği muhafaza tedbirleri İcra ve İflas Kanununun çeşitli hükümlerinde düzenlenmiştir. Yasa koyucu tarafından, iflas davası, kişinin tüm malvarlığını ve geniş bir alacaklı kitlesini ilgilendirdiğinden İİK 159. maddesi ile mahkemeye, alacaklıların yararı için zorunlu göreceği bütün muhafaza tedbirlerini alabilme olanağı tanımıştır. Bu tedbirler, borçlunun mallarının defterinin tutulması, borçlunun mallarını devretmemesi için muhafaza altına alınması, taşınmazların tapu kaydına tedbir şerhi verilmesi gibi tedbirlerdir. İİK'nun 159. maddesinde, iflas talebi üzerine Mahkemenin, alacaklıların menfaati için zaruri olan tedbirleri alacağı hükme bağlanmıştır. Alacaklıların bir kısmının zararına olsa bile tedbirler genellikle alacaklıların menfaatine ise verilmelidir.

Somut olayda, davalı borçlunun takibe itiraz ettiği, bu nedenle muhafaza tedbiri alınmasına lüzum olup olmadığını takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu, zira muhafaza tedbirlerine karar vermek zorunluluğunun borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi durumunda söz konusu olduğu anlaşılmakla tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna göre alacağın yaklaşık olarak ispatının sağlanamadığı gözetildiğinde mahkemece tesis edilen ara karar usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen ara kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/... Esas sayılı derdest dava dosyasında verilen .../07/2026 tarihli ara karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,

2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken istinaf harçları davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b.1 bendi ile aynı Kanunun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.22/10/2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1316, K. 2026/1343, T. 03.07.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1316-e-2026-1343-k-445d323a0012