Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1256 E. 2026/1193 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1256

KARAR NO: 2026/1193

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 17.08.2026 tarihli ara karar

NUMARASI: 2026/1802 Esas,

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 30/09/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeni ile davalı iş sahibi tarafından, davalı yükleniciye verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkin olup, mahkemece davacı yanın dava konusu çekler hakkından istediği ihtiyati tedbirin reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı vekili; taraflar arasında 02.06.2026 tarihinde fason üretim sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında davalı tarafın kırk bin adet yelek üretmeyi taahhüt ettiğini, davacı şirketin edimini tam ifa ederek davalıya üretim avansı mahiyetinde toplam 8.300.000,00 TL bedelli üç adet çek teslim ettiğini, söz konusu çeklerin... A. Ş. Merkez Şubesi'ne ait 30.09.2026 keşide tarihli ... seri numaralı 2.000.000,00 TL bedelli çek, yine aynı şubeye ait 30.09.2026 keşide tarihli...seri numaralı 2.000.000,00 TL bedelli çek ve ... A. Ş. ... Şubesi'ne ait 30.09.2026 keşide tarihli ... seri numaralı 4.300.000,00 TL bedelli çek olduğunu, davalı şirket yetkilisi ... ... yazışmalarında kumaş tedariki sorunları nedeniyle üretimi gerçekleştiremeyeceğini ikrar ettiğini, bu durum üzerine .... Noterliği'nin 30.06.2026 tarihli ve... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davalının çekleri iade edeceğini belirtmesine rağmen iade yükümlülüğünden kaçındığını, davalının hiçbir mal tesliminde bulunmaması nedeniyle çeklerin bedelsiz kaldığını, davalı şirket aleyhine başka icra takipleri bulunması sebebiyle çeklerin üçüncü kişilere devredilme riskinin mevcut olduğunu, davacı şirketin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı şirket yetkilisi hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/145630 Haz. sayılı dosyası üzerinden şikayette bulunulduğunu,

Arabuluculuk Bürosu ... numaralı arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığını belirterek, öncelikle dava konusu çeklerin bankaya ibrazının ve icra takibine konu edilmesinin durdurulması için teminatsız veya uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama neticesinde; davacı şirketin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin bedelsiz kaldığının hüküm altına alınmasını, çek asıllarının iadesini, talep ve dava etmiştir.

Mahkemece 17.08.2026 tarihli karar ile; davacı vekili ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş ise de; taraflara rasında fason üretim sözleşmesinin bulunduğu, sözleşme gereği ...A. Ş. Merkez Şubesi'ne ait 30.09.2026 keşide tarihli ... seri numaralı 2.000.000,00 TL bedelli çek, yine aynı şubeye ait 30.09.2026 keşide tarihli...seri numaralı 2.000.000,00 TL bedelli çek ve ... A. Ş. ... Şubesi'ne ait 30.09.2026 keşide tarihli ... seri numaralı 4.300.000,00 TL bedelli çek olmak üzere toplam 3 adet çekin, karşı tarafa verildiği, bahsi geçen çeklerin henüz vadesinin gelmediği, talep eden tarafça sözleşmenin çekilen ihtarnameyle feshedilmiş ise de, feshin haklı olup olmadığı hususu ile alacağın olup olmadığı hususunun ancak yargılamayla belirlenebileceği, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinin bulunmadığı, yaklaşık ispat koşullarının bu aşamada oluşmadığı anlaşıldığı, gerekçesi ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile;

1) Dava konusu hakkında kesin değil ancak yaklaşık ispat ölçüsünde delil sunmasının yeterli olduğu ve yeterli delilin sunulduğunu, davalı şirket yetkilisinin kumaş tedariki sorunları nedeniyle edimini ifa edemeyeceğini açıkça ikrar ettiği ... yazışmalarını, .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesini ve arabuluculuk sürecine ilişkin belgeleri dosyaya sunulduğunu,

2) Davalı yetkilisinin yazılı ikrarının ara kararda gözardı edildiğini, davalı şirket yetkilisi ... ... yazışmalarında kumaş tedarikinde yaşanan sorunlar nedeniyle üretimi gerçekleştiremeyeceklerini ve siparişi iptal edeceklerini açıkça beyan ettiğini,

3) Çeklerin vadesinin henüz gelmemiş olması, tedbir ihtiyacını ortadan kaldırmadığını,

4) Telafisi güç veya imkânsız zarar tehlikesi somut ve yakın olduğunu,

5) Teminat alternatifi değerlendirilmeden talebin tümüyle reddedilmesinin isabetsiz olduğunu,

belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığında inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

Taraflar arasında; 02.06.2026 tarihinde fason üretim sözleşmesi akdedilmiştir.

Somut olayda; davacı iş sahibi, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, davalı yüklenicinin edimini yerine getirmediğini ileri sürerek; avans olarak verilen 3 adet çek için menfi tespit davası açmış ve davada öncelikle dava konusu çeklerin bankaya ibrazının ve icra takibine konu edilmesinin durdurulması için teminatsız veya uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, talep etmiş, mahkemece edimlerin yerine getirilip, getirilmediği, sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki sözleşme içeriği, özellikle sözleşmenin 4.3 maddesinde taraflar arasındaki yazışmaların geçerli kabul edilmiş olması, davalı şirket temsilcisinin 13.07.2026 tarihli ... yazışması içeriği, davaya konu çeklerin sözleşme nedeni ile verildiğinin açık olması, çeklerin hamiline olmaması ve ayrıca çeklerin dava konusu olduğu nazara alındığında; mahkemece davaya konu çeklerin davalı tarafından ; bankaya ibrazının ve icra takibine konu edilmesinin durdurulması için teminatsız veya uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken; yazılı gerekçe ile tedbir kararının reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme ara kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak, yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2-.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin; 2026/... E sayılı dosyasından verilen ....08.2026 tarihli ara kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,

5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 30/09/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.