Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1240 E. 2026/1577 K. – Eser Sözleşmesinden

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1240 - 2026/1577 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1240 KARAR NO : 2026/1577 KARAR TARİHİ : 06/11/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH :28/10/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA TARİHİ : 13/12/2024 KARAR TARİHİ : 17/06/2026 NUMARASI : 2025/589 Esas - 2026/359 Karar

DAVACI : ... ÇELİK YAPI SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ- VKN:9970657477- Kargalı Hanbabaosb Mahallesi Organize Sanayi 11 Sk. No: 7/ Hendek/ SAKARYA VEKİLİ : Av. ... - ... DAVALI : ... (T.C. NO:...) - .... Körfez/ KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... - ...

DAVA : Eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat HÜKÜM : İstinaf Başvurusunun Esastan Reddine İSTİNAF EDEN : Davalı vekili

Taraflar arasındaki " eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat " davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin üstlenmiş olduğu çelik konstrüksiyon işinin anahtar teslim olarak bütünü ile 09/01/2023 tarihli taşeron sözleşmesi ile davalıya taşere edildiği, davalının sigortalı işçisi dava dışı ... adlı işçinin 26.06.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde vefat ettiği, SGK Başkanlığı'nca vefat nedeniyle anılan işçinin eşi Şükriye Aşut'a iş göremezlik geliri bağlandığı ve sigortalıya tedavi masrafı yapıldığı, kurumun zararından sürekli iş göremezlik gelirinin ilk PSD değerinden ve tedavi masraflarından kurum alacağının kusurları oranında müvekkil şirketten ve davalıdan tahsili talepli olarak Sakarya 2. İş Mahkemesi'nin 2015/907 Esas sayılı dosyasıyla "rücuen tazminat" davası açıldığı, ödeme yapılan icra takibine dayanak nihai ilam uyarınca da müteveffa işçinin geçirdiği iş kazası nedeniyle müteveffa işçinin kusuru %10, müvekkilinin kusurunun %40, davalının kusuru ise %50 olduğu, tazminatın tamamının müvekkilince ödendiği, kusur oranında rücu için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkile 09.01.2013 tarihli Taşeron Sözleşmesi ile "Polimeks İşi Projesini" anahtar teslimi olarak taşere ettiği, müvekkilinin sigortalı işçisi ...'un geçirdiği iş kazası neticesinde vefat etmesi üzerine hükmedilen tazminat için, davacı tarafça Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/5771 Esas sayılı dosyasına en son 19.04.2021 tarihinde ödeme yapıldığı, 2 yıl içerisinde davacının talebini ileri sürmesi gerektiğinden davanın usulden reddi; kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığından davanın esastan reddi; aksi halde davacı tarafın müvekkiline borcu bulunduğundan takas mahsup talebinin değerlendirilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın Kabulü ile; Davalının Körfez İcra Dairesinin 2023/1726 esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, Alacak likid olduğundan İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca 180.316,12 TL üzerinden hesaplanacak % 20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine.." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı ile müvekkil şirket arasında bulunduğu ileri sürülen rücu ilişkisi, sözleşmesel bir ilişki olmayıp haksız fiilden kaynaklanan bir ilişki olduğunu, rücu ilişkisinin varlığı ve tazminat tutarından sorumluluğun oranı, tarafların söz konusu haksız fiile ilişkin kusur oranları üzerinden belirleneceğini, müvekkil şirketin iş kazasının meydana gelmesinde kusursuz olması halinde davacı tarafın müvekkil şirkete yöneltebileceği herhangi bir talep hakkının bulunmayacağı sabit olup bu husus da iddia olunan rücu ilişkisinin kaynağının sözleşmesel ilişki olmadığını, söz konusu iş kazasından kaynaklı tüm denetim ve iş güvenliği sorumluluğu davacı şirkete ait olup müvekkile herhangi bir kusur yüklenemeyecek olup müvekkilin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını beyanla; tehiri icra taleplerinin kabulünü, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevap dilekçesinde; yerel mahkemenin, tüm bu süreci titizlikle yönettiğini, davalının yersiz itirazlarını bilirkişi raporu ve kesinleşmiş ilamlar ışığında bertaraf ederek hukuka uygun bir hüküm tesis ettiğini beyanla; davalının yerel mahkeme kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun esastan reddine, usul ve yasaya, dosya kapsamındaki kesinleşmiş ilamlara ve denetime elverişli bilirkişi raporuna tamamen uygun olan yerel mahkeme kararının onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık," Eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat" istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK,

3. Değerlendirme Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece, 2025/50-416 Esas-Karar sayılı karar ile davanın TBK'nın 73. Maddesi uyarınca zamanaşımı yönünden reddine dair verilen kararın davacı tarafından istinafı üzerine Dairemizin 2025/1534-1412 Esas-Karar sayılı ilamı ile davacının eser sözleşmesine dayalı olarak rücuen tazminat isteminde bulunduğu, sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 147/6. maddesindeki 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından, süresi içerisinde açılan davada taraf delilleri toplanarak esas hakkında karar verilmesi gerektiğinden kararın kaldırılarak dosyanın Mahkemesine gönderildiği, Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiştir. Davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında akdedilen 09/01/2013 tarihli sözleşme kapsamında, davalının sigortalı işçisi dava dışı ...'un 26/06/2013 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde vefatı üzerine SGK tarafından mirasçılara ödenen tazminatın rücuen tazmini için Sakarya 2. İş Mahkemesinde açtığı 2019/237 esas sayılı dava sonucunda hükmedilen tazminatın iş sahibince Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2016/5771 esas sayılı dosyasına ödenmesi üzerine, genel hükümlere istinaden açılmıştır. Davacı iş sahibi, yüklenici ile arasındaki eser sözleşmesine dayalı olarak riicuen tazminat isteminde bulunmaktadır. Eser sözleşmesi ilişkisine dayalı sorumluluk, davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında olup, bu kapsamda ödediği tüm tazminatı rücuen yükleniciden talep etme hakkına sahiptir. Davalı, alt taşeron olup taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır. Davacı eser sözleşmesine dayalı olarak rücuen tazminat isteminde bulunmaktadır. Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 147/6. maddesinde, eser sözleşmesinden doğan alacakların, yüklenicinin yükümlülüklerini ağır kusuru ile hiç ya da gereği gibi ifa etmemesi dışında, 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu belirtilmiştir. Yüklenicinin ağır kusur ve kasıtla yükümlülüklerini hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi söz konusu olmadığından eser sözleşmesinden doğan bütün davalar 5 yıllık zamanaşımı süresine tâbidir. Haksız fiil davalı ile dava dışı işçinin ölümü olayı bakımından söz konusu olup taraflar arasında haksız fiile dayalı bir ilişki ve sorumluluk söz konusu değildir. Zamanaşımı süresinin başlangıcına gelince; 6098 sayılı Sayılı Borçlar Kanunu'nun 128. maddesindeki düzenlemeye göre zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihte işlemeye başlar. Alacağın muacceliyeti bir ihbar yapılmasını gerektirir ise zamanaşımı bu ihbarın yapıldığı günden itibaren işler. Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bîr talep hakkı olduğundan, alacaklıyı tatmin eden kişi alacaklının hakkından bağımsız kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı dava dışı alacaklıya tazminatın ödendiği tarihten itibaren başlayacaktır. Bu durumda Sakarya 2. İş Mahkemesi'nin 2019/237 esas sayılı ilâmına istinadenSakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2016/5771 esas dosyasına yapılan son ödeme tarihi 19/04/2021 olup, tazminatın ödeme tarihine göre takip/ dava tarihinde 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 147/6. maddesindeki 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı açıktır. Sakarya 2. İş Mahkemesi'nin 2019/237 Esas, 2020/19 Karar sayılı kararının Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2020/2214 Esas, 2021/570 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, karar ilamının konu edildiği Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/5771 sayılı takip dosyasına davacı tarafından toplamda 215.250,00 TL ödeme yapıldığı, Davacının yaptığı ödemeler nedeniyle kusur durumu ve taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalının sorumluluğuna isabet edecek tutarın tahsili için Körfez İcra Müdürlüğü'nün 2023/1726 sayılı takip dosyasına konu etmiştir. 6098 sayılı TBK’nın 62. maddesinde; "Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur." düzenlemesi yer almaktadır. Aynı kanunun 167. Maddesinde; “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” düzenlemesi yer almaktadır. Tarafların kabulünde olan 09/01/2013 tarihli sözleşmenin 16. maddesinde; “Taşeron sözleşme konusu işleri yaparken iş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili yasal yükümlülüklerini yerine getirmek ve çalıştırdığı işçilerini eğiterek güvenliklerini sağlamakla yükümlüdür. Sözleşme süresince işin devamı sırasında veya dinlenme sırasında doğabilecek her türlü kaza ve maddi-manevi zararlardan Taşeron sorumludur." düzenlemesi yer almaktadır. Sakarya 2. İş Mahkemesi'nin 2019/237 E., 2020/19 K.s. ve 13/01/2020 tarihli kesinleşen kararına göre; müteveffa işçi ...'un geçirdiği iş kazasında işçinin kusuru %10, davacı ... Çelik .. şti.nin kusuru %40, davalı ...'nın kusuru ise %50'dir. Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/5771 sayılı takip dosyasına göre hüküm altına alınan tazminat ve yargılama gideri, tim icra masraflarıyla birlikte davacı şirket tarafından ödenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin mahiyetine göre asıl ve alt işveren arasında borçlar hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep ederken alt işverenin sorumlu olacağı miktar ile sınırlı olacaktır. (Yargıtay 13. HD.'nin 2015/35232 E. ve 2015/36790 K. sayılı ilamı) Taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ile kesinleşen mahkeme kararındaki kusur oranlarına göre, denetime elverişli bilirkişi raporu ile tespit olunduğu üzere kusur durumu itibariyle rücu edilecek 119.572,98 TL asıl alacak olmak üzere toplam 180.340.09 TL'nin tespiti ile taleple bağlı kalınarak icra takibine konu miktar üzerinden davanın kabulünde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

V. KARAR Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 17/06/2026 tarih, 2025/589 E - 2026/359 K sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 12.317,40 TL harçtan, peşin yatırılan 3.080,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.234,40 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,) 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca 28/10/2026 tarihinde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.

*

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır